Vakıa Suresi 61. Ayette Sizin Yerinize Benzerlerinizi Getirmeye Ve Sizi Bilmediğiniz Bir Yaratılışta Yeniden Var Etmeye Gücümüz Yeter Ne Anlama Gelir 
Vakıa Suresi’nin altmışıncı ayetinde ölümün insanlar arasında Allah tarafından belirlendiği ve hiçbir gücün Allah’ın hükmünün önüne geçemeyeceği bildirilmiştir.
Altmış birinci ayet, Allah’ın neden engellenemeyeceğini ve ölümün yaratılış düzenindeki yerini açıklamaya devam eder:
“Sizin yerinize benzerlerinizi getirmeye ve sizi bilmediğiniz bir yaratılışta yeniden var etmeye gücümüz yeter.”
Ayetin Arapçası şöyledir:
عَلَىٰ أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثَالَكُمْ وَنُنْشِئَكُمْ فِي مَا لَا تَعْلَمُونَ
“Alâ en nubeddile emsâleküm ve nünşi'eküm fî mâ lâ ta'lemûn.”
Bu ayet, insanın ölümüyle Allah’ın yaratma kudretinin sona ermediğini bildirir.
Bir nesil dünyadan ayrılırken başka bir nesil gelir. İnsan bedeni ölümle dağılırken Allah onu ahiret hayatına uygun, insanın bugünden bütün ayrıntılarını bilemediği yeni bir yaratılışta yeniden var etmeye kadirdir.
Ayet hem nesillerin değişimini hem de ölümden sonraki yeniden yaratılışı düşündüren çok derin bir anlam taşır.
Vakıa Suresi 61. Ayetin Meali Nedir
Vakıa Suresi’nin altmış birinci ayeti farklı meallerde şu şekillerde ifade edilir:
“Sizin yerinize benzerlerinizi getirmeye ve sizi bilmediğiniz bir yaratılışta yeniden var etmeye gücümüz yeter.”
“Sizi benzerlerinizle değiştirmeye ve bilmediğiniz bir biçimde yeniden yaratmaya kadiriz.”
“Yerinize sizin gibilerini getirebilir ve sizi bilmediğiniz bir âlemde yeniden var edebiliriz.”
“Sizin benzerlerinizi yerinize geçirmeye ve sizi mahiyetini bilmediğiniz bir yaratılışta meydana getirmeye gücümüz yeter.”
Ayetin temel mesajı şudur:
- İnsan vazgeçilmez değildir.
- Nesiller birbirinin ardından gelir.
- Ölüm Allah’ın yaratma kudretini sınırlandırmaz.
- Allah insanı farklı bir yaratılışta yeniden var edebilir.
- Ahiret bedeni ve hayatı dünya şartlarıyla sınırlandırılamaz.
Ayetteki “Nubeddile” Kelimesi Ne Anlama Gelir
Ayette geçen “nubeddile” kelimesi:
- Değiştirmek,
- Birinin yerine başkasını getirmek,
- Bir hâli başka bir hâle çevirmek,
- Yenisiyle değiştirmek
anlamlarını taşır.
Bu kelime insanın dünyadaki varlığının kalıcı olmadığını hatırlatır.
Bugün yaşayan bir nesil zamanla dünyadan ayrılır ve yerine başka bir nesil gelir.
Hiçbir toplum, aile, yönetici veya birey dünya üzerinde sonsuza kadar kalmaz.
Allah’ın yaratma düzeni insanın varlığına bağlı değildir.
“Emsâleküm” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Emsâleküm” ifadesi, “sizin benzerleriniz, sizin gibiler” anlamına gelir.
Bu ifade, bir neslin ardından aynı insanlık özelliklerini taşıyan başka nesillerin getirilebileceğini anlatabilir.
Yeni gelen insanlar da:
- Doğar,
- Büyür,
- Sevinir,
- Acı çeker,
- İmtihan edilir,
- Tercihler yapar,
- Sonunda ölür.
İnsanlar birbirinin aynısı değildir; fakat insan olma, sorumluluk taşıma ve dünya imtihanından geçme bakımından birbirlerine benzerler.
“Sizin Yerinize Benzerlerinizi Getirmek” Ne Demektir
Bu ifade, Allah’ın bir nesli dünyadan alıp yerine başka bir nesil getirmeye kadir olduğunu bildirir.
İnsan bazen kendisini:
- Vazgeçilmez,
- Dünyanın merkezi,
- Kurumların tek sahibi,
- Toplumun onsuz yaşayamayacağı kişi
olarak görebilir.
Oysa insanlık tarihi, bir zamanlar çok güçlü görünen insanların ve toplumların dünyadan ayrıldığını göstermektedir.
Onların ardından başka insanlar gelmiş, hayat devam etmiştir.
Bu gerçek insanı değersizleştirmez; fakat ona sınırını ve geçiciliğini hatırlatır.
Ayet Nesillerin Birbirini Takip Etmesini mi Anlatır
Ayetin anlamlarından biri, nesillerin birbirinin yerine getirilmesidir.
Allah’ın yaratma düzeninde:
- Çocuklar doğar,
- Gençler yetişir,
- Yaşlılar dünyadan ayrılır,
- Yeni toplumlar kurulur,
- Eski toplumların yerini yenileri alır.
Bir nesil dünyayı kendisine ait kalıcı bir mülk sanmamalıdır.
Bugün sahip olunan topraklar, evler, makamlar ve imkânlar geçmişte başkalarının elindeydi; gelecekte de başka insanların eline geçecektir.
İnsan dünyaya sahip olmak için değil, kendisine verilen sürede nasıl davranacağını göstermek için gelir.
Bu Ayet Toplumların Değişmesini De Kapsar mı
Ayet yalnızca bireysel ölüm üzerinde değil, toplumların değişimi üzerinde de düşünmeye imkân verir.
Bir toplum:
- Adaleti terk eder,
- Zulmü yaygınlaştırır,
- Güçsüzleri ezer,
- Nimet içinde şımarır,
- Hakikati sürekli reddederse
kendisini vazgeçilmez görmemelidir.
Tarih boyunca birçok güçlü medeniyet yıkılmış ve yerini başka toplumlara bırakmıştır.
Hiçbir millet yalnızca geçmiş başarıları veya sahip olduğu güç nedeniyle sonsuza kadar korunacağı garantisine sahip değildir.
Toplumların kalıcılığı adalet, ahlak ve sorumlulukla ilişkilidir.
“Nünşi'eküm” Kelimesi Ne Anlama Gelir
Ayette geçen “nünşi'eküm” kelimesi:
- Sizi meydana getirmek,
- Yeniden oluşturmak,
- Yeni bir yaratılışta var etmek,
- Başka bir hâlde yetiştirip ortaya çıkarmak
anlamlarını taşır.
Bu kelime yalnızca parçaları bir araya getirmekten daha derin bir yaratma anlamı içerir.
Allah insanı ölümden sonra:
- Kimliğini koruyarak,
- Ahiret şartlarına uygun biçimde,
- Hesap verebilecek bilinçle,
- Yeni bir beden ve hayat düzeni içinde
yeniden var etmeye kadirdir.
“Bilmediğiniz Bir Yaratılış” Ne Anlama Gelir
Ayetteki “fî mâ lâ ta'lemûn” ifadesi, “bilmediğiniz bir hâlde veya yaratılışta” anlamına gelir.
İnsan ahiret hayatının varlığını vahiy yoluyla öğrenebilir; fakat onun bütün ayrıntılarını dünya tecrübeleriyle kavrayamaz.
Bilmediğimiz yaratılış:
- Ahiret bedeninin özelliklerini,
- Yeniden dirilişin biçimini,
- Cennet ve cehennem hayatına uygun bedensel yapıyı,
- Dünya şartlarından farklı varoluş düzenini
düşündürebilir.
Ayet insanın bilmediği konularda kibirle kesin hükümler vermemesi gerektiğini öğretir.
Ahiret Bedeni Dünya Bedeniyle Aynı mı Olacaktır
Yeniden diriltilecek kişi, dünyada yaşamış olan aynı sorumlu insandır.
Onun:
- Kimliği,
- Niyeti,
- Amelleri,
- Ahlaki sorumluluğu,
- Dünya hayatıyla bağlantısı
korunacaktır.
Bununla birlikte ahiret bedeni dünya bedeninin bütün sınırlılıklarını aynı şekilde taşımayabilir.
Ahiret bedeni:
- Hesap gününe,
- Cennet veya cehennem hayatına,
- Dünya hayatından farklı süre ve şartlara
uygun biçimde yaratılacaktır.
Bunun tam olarak nasıl gerçekleşeceğini yalnızca Allah bilir.
Bilmediğimiz Bir Şeyi İmkânsız Saymak Doğru mudur
İnsan bilmediği bir olay hakkında hemen “Bu mümkün değildir.” diyebilir.
Fakat bilmemek ile imkânsız olmak aynı şey değildir.
Geçmişte insanlar bugün kullanılan birçok teknolojiyi bilmedikleri için onları hayal bile edemeyebilirdi.
İnsan bilgisinin dışında kalan şeylerin tamamı imkânsız değildir.
Ahiret yaratılışı da insanın bugünkü deneyimlerinin ötesindedir.
İnsanın görevi Allah’ın kudretini kendi sınırlı bilgisiyle ölçmek değil, ilk yaratılış üzerinde düşünerek yeniden yaratmanın mümkün olduğunu kabul etmektir.
Bu Ayet Yeniden Dirilişe Nasıl Delil Olur
İnsanı ilk defa yaratan Allah:
- Onu başka bir yaratılışa dönüştürmeye,
- Ölümden sonra yeniden meydana getirmeye,
- Kimliğini ve amellerini koruyarak diriltmeye
de kadirdir.
İnsan bebeklikten çocukluğa, gençlikten yaşlılığa geçerken bedeni büyük ölçüde değişir.
Buna rağmen kendisini aynı kişi olarak bilir.
Dünya hayatında bile insanı çeşitli yaratılış aşamalarından geçiren Allah’ın, onu ahiret hayatına uygun yeni bir aşamada yaratması imkânsız değildir.
İnsan Hayatı Boyunca Farklı Yaratılış Aşamalarından Geçer mi
Evet. İnsan:
- Üreme hücrelerinin birleşmesi,
- Embriyo,
- Cenin,
- Bebeklik,
- Çocukluk,
- Gençlik,
- Yetişkinlik,
- Yaşlılık
gibi farklı aşamalardan geçer.
Her aşamada bedeni, ihtiyaçları ve yetenekleri değişir.
Bebeklikte yürüyemeyen insan zamanla koşabilir; gençlikte güçlü olan kişi yaşlılıkta zayıflayabilir.
Dünya hayatındaki bu değişimler, insan bedeninin tek ve değişmez bir hâle mahkûm olmadığını gösterir.
Allah insanı aşamadan aşamaya geçirendir.
İnsan Neden Kendisini Vazgeçilmez Sanır
İnsan sahip olduğu:
- Makam,
- Servet,
- Bilgi,
- Şöhret,
- Toplumsal etki
nedeniyle kendisini vazgeçilmez görebilir.
Kendi yokluğunda hiçbir şeyin devam edemeyeceğini düşünebilir.
Oysa tarih boyunca sayısız insan aynı düşünceye kapılmış, fakat onların ardından hayat devam etmiştir.
İnsanın değerli olması ile vazgeçilmez olması aynı şey değildir.
Her insan değerlidir; fakat hiçbir insan Allah’ın yaratma düzeninin mutlak merkezi değildir.
Ölümden Sonra Yerimize Başkalarının Gelmesi Bize Ne Öğretir
Bu gerçek insana dünyadaki görevini doğru anlamayı öğretir.
İnsan kendisine verilen süre içinde:
- İyilik yapmalı,
- Adaletli davranmalı,
- Faydalı eserler bırakmalı,
- Gelecek nesillerin hakkını korumalı,
- Dünyayı kendisinden sonra gelecekler için yaşanabilir bırakmalıdır.
Bir gün başkaları bizim:
- Evlerimizde,
- Şehirlerimizde,
- İş yerlerimizde,
- Sahip olduğumuz görevlerde
bulunabilir.
Önemli olan bunları sonsuza kadar elde tutmak değil, elimizdeyken nasıl kullandığımızdır.
Gelecek Nesillerin Hakkı Var mıdır
Evet. İnsan yeryüzündeki kaynakları yalnızca kendi neslinin mülkü gibi tüketmemelidir.
Gelecek nesillerin:
- Temiz suya,
- Sağlıklı toprağa,
- Yaşanabilir çevreye,
- Doğru bilgiye,
- Adaletli kurumlara,
- Barış içinde yaşama imkânına
hakkı vardır.
Bugünün insanı bütün kaynakları tüketir, çevreyi kirletir ve gelecek kuşaklara ağır sorunlar bırakırsa emanet bilincine aykırı davranmış olur.
Bizden sonra benzerlerimizin geleceğini bilmek, gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzu artırmalıdır.
İnsan Kimliğini Bedeni mi Belirler
İnsan yalnızca bedeninden ibaret değildir.
Beden önemli olmakla birlikte kişinin kimliği:
- Bilinci,
- Hafızası,
- İradesi,
- Niyeti,
- Kişiliği,
- Ruhsal ve ahlaki bütünlüğü
ile ilişkilidir.
İnsan bedeni dünya hayatında sürekli değiştiği hâlde kişi kendisini aynı insan olarak tanımaya devam eder.
Allah insanın bütün kimliğini eksiksiz bildiği için yeniden yaratılışta başka biriyle karışması veya unutulması söz konusu değildir.
Bu Ayet İnsana Nasıl Bir Tevazu Kazandırmalıdır
İnsan:
- Dünyaya kendi isteğiyle gelmemiştir.
- Bedenini kendisi yaratmamıştır.
- Ömrünün tamamına hükmedemez.
- Yerine başka nesillerin gelmesini engelleyemez.
- Ahirette hangi yaratılışla diriltileceğini belirleyemez.
Bu gerçekler insanı kibirden uzaklaştırmalıdır.
Tevazu, insanın değersiz olduğunu düşünmesi değildir.
Tevazu, değerini Allah’tan aldığını ve gücünün sınırlı olduğunu bilmesidir.
Bu Ayetin Günümüz İnsanına Mesajı Nedir
Günümüz insanı bilimsel ve teknolojik gelişmeler sayesinde kendisini tabiatın mutlak hâkimi gibi görebilir.
İnsan:
- Genetik yapıları inceleyebilir,
- Organ nakilleri yapabilir,
- Yaşam süresini uzatmaya çalışabilir,
- Yapay sistemler geliştirebilir.
Bütün bunlar önemli imkânlardır.
Fakat insan hâlâ:
- Yoktan hayat yaratamaz,
- Ölümü tamamen kaldıramaz,
- Kendisini sonsuza kadar dünyada tutamaz,
- Ahiret yaratılışını kontrol edemez.
Vakıa Suresi’nin altmış birinci ayeti, insanın bilgisini küçümsemez; bilgisinin sınırlarını hatırlatır.
Bilgi arttıkça kibir değil, sorumluluk ve hayranlık artmalıdır.
Vakıa Suresi 61. Ayetin Verdiği Temel Hakikat Nedir
Vakıa Suresi’nin altmış birinci ayeti, Allah’ın insanların yerine benzerlerini getirmeye ve onları bilmedikleri bir yaratılışta yeniden var etmeye kadir olduğunu bildirir.
Ayetin temel mesajları şunlardır:
- Nesiller birbirinin ardından gelir.
- Hiçbir insan veya toplum dünyada vazgeçilmez değildir.
- Allah bir neslin yerine başka nesiller getirebilir.
- “Emsâleküm” insanların benzerlerini ve sonraki kuşakları ifade eder.
- Allah insanı yeni bir yaratılışta meydana getirmeye kadirdir.
- Ahiret bedeninin bütün özelliklerini bugün bilemeyiz.
- Bilmediğimiz bir şeyi hemen imkânsız saymak doğru değildir.
- İlk yaratılış yeniden dirilişin mümkün olduğuna delildir.
- İnsan dünyada da farklı yaratılış aşamalarından geçer.
- Ahirette dirilen kişi dünyadaki aynı sorumlu insandır.
- İnsan kendisini vazgeçilmez görmemelidir.
- Gelecek nesillerin hakları korunmalıdır.
- Yaratılış ve ölüm gerçeği insana tevazu kazandırmalıdır.
İnsan dünyada kalıcı olduğunu sanabilir; fakat her nesil kendisinden önce gelenlerin yerini alır ve sonunda kendisi de yerini başkalarına bırakır.
Bu değişim, Allah’ın yaratma kudretinin durmadığını gösterir.
İnsan ölümle dünyadan ayrıldığında yok olup Allah’ın ilminden silinmez. Allah onu bugünden bütün ayrıntılarını bilemediği yeni bir yaratılışta yeniden var etmeye kadirdir.
Ayetin insana verdiği en güçlü derslerden biri şudur:
Dünyada nasıl doğacağımızı, ne kadar yaşayacağımızı ve ahirette nasıl diriltileceğimizi belirleyemiyoruz. Fakat bize verilen kısa hayatı adalet, iman ve merhametle değerlendirip değerlendirmeyeceğimizi seçebiliyoruz.
Son düzenleme:
