Târık Suresi 8. Ayette “Şüphesiz Allah Onu Yeniden Döndürmeye Kadirdir” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve İnsanın İlk Yaratılışından Yeniden Dirilişin İmkânına Geçiş İlahi Kudret, Ölüm Ve Ahiret Açısından Nasıl Anlaşılmalıdır 
Târık Suresi 8. Ayette Ne Buyrulur
Târık Suresinin sekizinci ayetinde anlam olarak:
“Şüphesiz O, onu yeniden döndürmeye kadirdir.”
buyrulur.
Önceki ayetlerde:
insanın neden yaratıldığına bakması istenmiş,
ardından:
onun mütevazı biyolojik başlangıcından
söz edilmişti.
Şimdi bütün bu anlatımın amacı:
daha açık hâle gelir:
İlk yaratılışı gerçekleştiren Allah, insanı yeniden diriltmeye de kadirdir.
Ayetteki “Kâdir” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Kâdir”:
gücü yeten,
yapmaya muktedir olan,
bir işi gerçekleştirmesine acizlik engel olmayan
anlamına gelir.
Buradaki vurgu:
yeniden dirilişin:
Allah açısından:
imkânsız olmadığıdır.
İnsan için:
ölüyü yeniden var etmek
ulaşılamaz olabilir.
Fakat ayet:
insan kudretini değil,
ilahî kudreti
ölçü alır.
“Onu Yeniden Döndürmek” Ne Anlama Gelir
Ayetteki:
“rac‘ihî”
ifadesi:
geri döndürmek,
yeniden getirmek
anlamına gelir.
Bağlamda en güçlü yorum:
insanın:
ölümden sonra:
yeniden diriltilmesidir.
Yani sure:
biyolojik başlangıçtan:
doğrudan:
ahiret düşüncesine
geçer.
Bu yüzden önceki ayetleri:
yalnız üreme anatomisi açısından okumak:
surenin asıl yönünü kaçırabilir.
İlk Yaratılıştan Yeniden Yaratılışa Nasıl Bir Mantık Kurulur
Kur’an’ın akıl yürütmesi oldukça açıktır:
Bir zamanlar:
sen mevcut değildin.
Sonra:
var oldun.
Bedene,
bilince
ve kimliğe
sahip oldun.
Eğer ilk yaratılış:
Allah’ın kudretiyle gerçekleşmişse,
aynı kudretin:
seni yeniden var etmesi:
neden mutlak anlamda imkânsız olsun?
Bu:
ilk yaratılıştan ikinci yaratılışa geçiş
argümanıdır.
Bu Bir Bilimsel Kanıt mı Yoksa Teolojik Argüman mıdır
Bu:
bilimsel deney anlamında:
bir kanıt değildir.
Laboratuvarda:
ölüm sonrası dirilişi gözlemleyip
tekrar edilebilir deneyle doğrulamıyoruz.
Ayet:
metafizik bir akıl yürütme yapar.
Eğer:
yaratıcı Allah
ve O’nun ilk yaratılışı
kabul ediliyorsa,
yeniden yaratılışın:
ilahî kudret açısından imkânsız olmadığı
sonucu çıkarılır.
Bu ayrımı korumak önemlidir.
İnsan Ölümden Sonra Bedeni Dağılırsa Nasıl Yeniden Diriltilebilir
İnsan açısından:
bu oldukça zor bir soru
gibi görünür.
Beden:
çürür.
Maddeleri:
doğaya karışır.
Zamanla:
fiziksel yapı bütünüyle değişir.
Kur’an ise:
yeniden dirilişin mekanik ayrıntısını:
açıklamak yerine:
kudret sorusuna
cevap verir.
Yani:
“Nasıl?”
sorusunun teknik modelini değil,
“Mümkün mü?”
sorusunun teolojik cevabını
öne çıkarır.
Aynı Atomlar Bir Araya Gelmek Zorunda mıdır
Bu:
kişisel kimlik felsefesi açısından:
ilginç bir sorudur.
İnsan bedeni:
hayattayken bile:
sürekli madde alışverişindedir.
Yediğimiz,
içtiğimiz,
kaybettiğimiz
ve yeniden ürettiğimiz maddeler
değişir.
Buna rağmen:
kendimizi:
aynı kişi
olarak görürüz.
Bu durum:
kişisel kimliğin yalnız:
aynı atomların korunmasına
indirgenemeyeceğini düşündürür.
Kur’an’ın ahiret anlayışında:
diriltilen kişi:
hesap verecek olan:
aynı bireydir.
Bizi “Biz” Yapan Şey Nedir
Bu soru:
felsefenin en derin sorularından biridir.
Beden mi?
Hafıza mı?
Bilinç mi?
Ruh mu?
Süreklilik mi?
Bunların birleşimi mi?
İslamî düşüncede:
insanın kimliği:
yalnız maddi parçalarına
indirgenmez.
Yeniden diriliş de:
başka birinin yaratılması değil,
aynı şahsın yeniden var edilmesi
olarak anlaşılır.
Aksi hâlde:
ödül ve ceza:
ahlaken anlamını kaybederdi.
Yeniden Diriliş Neden Hesap İçin Gereklidir
Çünkü ölüm:
dünyadaki hesabı:
yarıda bırakabilir.
Bir zalim:
ceza görmeden ölebilir.
Bir mazlum:
hakkını alamadan ölebilir.
Bir insan:
iyiliğinin karşılığını görmeden:
hayatını tamamlayabilir.
Kur’an’ın ahiret sistemi:
bu eksikliği:
yeniden diriliş ve hesap
ile tamamlar.
Dolayısıyla diriliş:
yalnız yaşamın devamı değil,
nihai adaletin zemini
olarak sunulur.
Yeniden Diriliş Mazlum İçin Ne Anlama Gelir
Mazlum açısından:
şunu:
“Hikâyen burada bitmedi.”
Dünyada:
sesin duyulmamış olabilir.
Zalim:
senden daha güçlü olabilir.
Mahkeme:
sana hakkını vermemiş olabilir.
Ama Kur’an’ın ahiret perspektifinde:
ölüm:
dosyayı kapatmaz.
Bu nedenle:
yeniden diriliş:
mazlum için:
adalet umudu
taşır.
Zalim İçin Yeniden Diriliş Neden Rahatsız Edici Bir Fikirdir
Çünkü ölüm:
kaçış yolu olmaktan çıkar.
Bir zalim:
hayatı boyunca:
hesaptan kaçabilir.
Servetiyle,
makamıyla,
gücüyle
kendini koruyabilir.
Sonra ölür.
Eğer ölüm:
mutlak yokluksa:
dosya kapanmış görünür.
Ama yeniden diriliş varsa:
ölüm:
hesaptan kaçış değil, hesaba geçiş
hâline gelir.
İlk Yaratılış Gerçekten Yeniden Dirilişten Daha mı Zordur
“Daha zor” ifadesi:
Allah açısından dikkatli kullanılmalıdır.
Çünkü İslamî teolojide:
Allah için:
bir yaratılış:
diğerinden daha zor
olmak zorunda değildir.
Ancak insan aklı açısından:
ilk kez var etmek
ile:
yeniden var etmek
karşılaştırması yapılabilir.
Kur’an’ın amacı:
Allah’ın zorlanma derecelerini sıralamak değil,
ilk yaratılışı kabul eden insanın ikinci yaratılışı imkânsız görmemesini sağlamak
olarak anlaşılmalıdır.
İnsan Ölümü Neden Nihai Son Gibi Algılar
Çünkü dünyadaki deneyimimiz:
ölümden geri dönmeyen insanlar
üzerinden şekillenir.
Bir kişi ölür.
Bedeni artık:
bizimle konuşmaz.
Onunla ilişkimiz:
kesilir.
Bu nedenle zihin:
ölümü:
nihai son
olarak algılamaya eğilimlidir.
Kur’an ise:
insanın gözlem sınırının:
bütün gerçekliğin sınırı olmadığını
iddia eder.
Bilim Ölümden Sonra Dirilişi Kanıtlayabilir veya Çürütebilir mi
Bilim:
ölüm sürecini,
beyin faaliyetlerini,
bedensel çürümeyi
ve yaşamın biyolojik koşullarını
inceleyebilir.
Ancak:
ilahî müdahaleyle gerçekleşecek:
ahiret dirilişi
metafizik bir iddiadır.
Bu nedenle:
doğrudan modern bilimin:
normal deneysel alanında değildir.
Bilim:
“Doğal süreçlerle ölü insan tekrar dirilir mi?”
sorusunu inceleyebilir.
Ama:
“Mutlak kudret sahibi bir yaratıcı tekrar yaratabilir mi?”
sorusu:
metafizik ve teolojik düzeye geçer.
Doğadaki Yenilenme Yeniden Diriliş İçin Nasıl Bir Benzetme Olabilir
Kur’an’ın başka yerlerinde:
ölü görünen toprağın:
yağmurla canlanması
yeniden dirilişe:
benzetilir.
Tohum:
toprakta kaybolmuş gibi olur.
Sonra:
yeni hayat çıkar.
Bu:
ahiret dirilişinin:
aynı fiziksel mekanizma olduğu
anlamına gelmez.
Daha çok:
ölüm görüntüsünün ardından yeniden hayat fikrini zihne yaklaştıran bir analojidir.
Bu Ayet İnsanın Günlük Hayatını Nasıl Etkileyebilir
Eğer insan:
yeniden diriliş ve hesap olduğuna
inanıyorsa:
gizli davranışları da:
önem kazanır.
Şunu düşünebilir:
Bugün yaptığım şey:
bugünle bitmeyebilir.
Bir haksızlık:
unutulsa bile:
hesaptan düşmeyebilir.
Bir iyilik:
kimse görmese bile:
boşa gitmeyebilir.
Bu bilinç:
ahlaki davranışın:
zaman ufkunu genişletir.
Yeniden Diriliş İnancı Ölüm Korkusunu Tamamen Ortadan Kaldırır mı
Her zaman değil.
Ölüm korkusu:
insani bir duygudur.
İnanan insanlar da:
ölümden,
ayrılıktan
ve bilinmezlik hissinden
korkabilir.
Ahiret inancı:
bu duyguyu tamamen yok etmekten çok:
ölümü:
mutlak hiçlik
olmaktan çıkaran bir anlam çerçevesi sunar.
Ölüm:
son değil,
geçiş olarak düşünülür.
Târık Suresi 5, 6, 7 Ve 8. Ayetler Birlikte Nasıl Bir Akıl Yürütme Kurar
- ayet:
“İnsan neden yaratıldığına baksın.”- ayet:
“Atılan bir sudan yaratıldı.”- ayet:
“Sulb ile terâib arasından çıkar.”- ayet:
“Şüphesiz O, onu yeniden döndürmeye kadirdir.”Bu sıralama:
çok açıktır:
Kökenini düşün.
İlk yaratılışı fark et.
Sonra yeniden yaratılışın imkânını düşün.
Yani:
biyolojik başlangıç:
teolojik sonuca bağlanır.
Târık Suresi 8. Ayetin En Derin Mesajı Nedir
Târık Suresinin sekizinci ayeti:
“Şüphesiz O, onu yeniden döndürmeye kadirdir.”
der.
Bu ayet:
insanın ölüm karşısındaki en büyük sezgilerinden birine:
doğrudan meydan okur:
“Bitti.”
Bir insan ölür.
Ses kesilir.
Nefes durur.
Beden:
hareket etmez.
Zamanla:
dağılır.
Dünya devam eder.
Bu görüntü:
ölümün:
nihai son olduğu duygusunu:
çok güçlü biçimde oluşturur.
Kur’an ise:
bu görüntünün:
bütün gerçeklik olmadığını
iddia eder.
Ve insanı:
ölümden önce:
başlangıcına götürür.
Bir zamanlar:
sen de:
bugünkü hâlinle yoktun.
Adın yoktu.
Hafızan yoktu.
Yüzün yoktu.
Sesin yoktu.
Kendine:
“Ben”
diyen bilincin yoktu.
Sonra:
var oldun.
İşte Kur’an’ın sorusu:
tam burada ortaya çıkar:
İlk varoluşu mümkün kılan kudret, ikinci varoluşu neden gerçekleştiremesin?
Bu soru:
insanın ölüm hakkında:
çok temel bir varsayımını sarsar.
Biz:
ölümden sonra doğal yollarla bedenin yeniden kurulmadığını
gözlemliyoruz.
Doğru.
Ama ayetin iddiası:
doğal süreçlerin kendi başına:
ölüyü diriltmesi değildir.
İddia:
yaratıcının yeniden yaratmasıdır.
Bu yüzden konu:
biyolojiden:
metafiziğe geçer.
Bu ayetin başka bir derinliği:
adaletle ilgilidir.
Ölüm yalnız:
hayatın bitişi
olsaydı,
birçok insan hikâyesi:
adil biçimde tamamlanmayabilirdi.
Bir çocuk:
haksız yere öldürülür.
Bir zalim:
hiç ceza almadan ölür.
Bir iyilik:
hiç karşılık görmez.
Bir mağdur:
adalete ulaşamaz.
Kur’an:
yeniden dirilişi:
işte bu:
yarım kalmış hesapların devamı
olarak da sunar.
Bu nedenle Târık 8:
yalnız:
“Allah ölüyü diriltebilir.”
cümlesi değildir.
Aynı zamanda:
“Ölüm adaletin kapısını kapatmaz.”
mesajıdır.
Bu:
mazlum için umut,
zalim için uyarı
ve insan için sorumluluktur.
Ayet:
insanın kendisine dair başka bir büyük gerçeği de hatırlatır:
Biz:
varlığımızın başlangıcını seçmedik.
Dünyaya gelmeyi:
kendimiz planlamadık.
Kendi genetik yapımızı:
biz kurmadık.
İlk nefesimizi:
biz organize etmedik.
Bir anlamda:
hayata:
getirildik.
Kur’an’ın perspektifinde:
bir kez getirilen insan:
yeniden getirilebilir.
Bu düşünce:
ölümü:
bütün kapıları kapatan duvar olmaktan çıkarır.
Kapıya dönüştürür.
Elbette:
bu kapının arkasını:
bugünkü duyularımızla görmüyoruz.
İşte burada:
inanç devreye girer.
Bu yüzden ayet:
bilimsel gözlemin sınırını inkâr etmez.
Ama:
gözlemin sınırını:
varlığın sınırı
olarak kabul etmez.
Belki Târık Suresi 8. ayetin en derin mesajı şöyle ifade edilebilir:
İnsan ölümün gücünü görür, Kur’an ise yaratılışın gücünü hatırlatır. Bir kez yokluk hâlinden varlığa getirilen insanın yeniden yaratılması, mutlak ilahî kudret kabul edildiğinde imkânsız değildir. Bu nedenle ölüm, Kur’an’ın perspektifinde ne zalimin hesaptan kaçışıdır ne de mazlumun hikâyesinin sonsuza kadar susturulmasıdır.
