Târık Suresi 12. Ayette “Yarılan Yere Andolsun” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Toprağın Tohumlarla Yarılması, Yağmurdan Sonra Hayatın Ortaya Çıkması Ve Yeniden Diriliş İmgesi Nasıl Anlaşılmalıdır 
Târık Suresi 12. Ayette Ne Buyrulur
Târık Suresinin on ikinci ayetinde anlam olarak:
“Yarılan yere andolsun.”
buyrulur.
Arapça ifade:
“ve’l-ardı zâti’s-sad‘”
şeklindedir.
Bir önceki ayette:
“Dönüşlü göğe andolsun.”
denilmişti.
Şimdi:
gökyüzünün karşısına:
yer
konulur.
Gökyüzü:
yağmuru getirir.
Yer:
yarılır.
Ve bu ikisinin arasından:
hayat ortaya çıkar.
“Sad‘” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Sad‘”:
yarılmak,
çatlamak,
ikiye ayrılmak
anlamları taşır.
Dolayısıyla:
“zâti’s-sad‘”
ifadesi:
“yarılma özelliğine sahip yer”
veya:
“yarılan toprak”
şeklinde anlaşılabilir.
Bu yarılma:
klasik yorumlarda özellikle:
bitkilerin topraktan çıkışıyla
ilişkilendirilmiştir.
Toprak Gerçekten Tohum Çıkarken Yarılır mı
Evet.
Bir tohum:
uygun su,
sıcaklık
ve çevresel koşullar bulduğunda:
çimlenmeye başlar.
Kök:
aşağı doğru gelişir.
Filiz:
yukarı doğru ilerler.
Toprağın içinde büyüyen bitki:
yüzeye ulaşırken:
toprak tabakasını:
yararak
dışarı çıkar.
Kur’an’ın kullandığı görüntü:
bu nedenle:
son derece doğal
ve gözlemlenebilir bir görüntüdür.
11. Ayetteki Gök İle 12. Ayetteki Yer Birlikte Nasıl Bir Sahne Kurar
- ayet:
dönüşlü gök.- ayet:
yarılan yer.Gökyüzünden:
su gelir.
Toprak:
onu alır.
Tohum:
harekete geçer.
Toprak:
yarılır.
Bitki:
ortaya çıkar.
Bu iki ayet:
tek başına değil,
birlikte okunduğunda:
hayat döngüsünün son derece güçlü bir tablosunu
oluşturur.
Klasik Tefsirlerde “Yarılan Yer” Nasıl Açıklanmıştır
Klasik müfessirler:
bu ifadeyi çoğunlukla:
yerin:
bitki ve otlar için yarılması
şeklinde açıklamıştır.
Tohum:
toprağın altında gizlidir.
Sonra:
yağmur gelir.
Toprak hareketlenir.
Ve bitki:
yüzeye çıkar.
Bu:
insanların tarım toplumlarında:
çok iyi bildiği:
ama her tekrarında:
hayret uyandırabilecek bir olaydır.
Tohum Çimlenirken Biyolojik Olarak Ne Olur
Tohum:
uygun miktarda su aldığında:
metabolik faaliyetler hızlanır.
Enzimler aktifleşir.
Depolanmış besin maddeleri:
kullanılmaya başlanır.
Embriyonik kök:
tohum kabuğunu aşar.
Ardından:
sürgün gelişir.
Bu süreç:
bitkinin:
toprağın üstüne ulaşmasına kadar
devam eder.
Modern botanik:
bu mekanizmayı:
ayrıntılı biçimde açıklar.
Ayet ise:
bu sürecin:
gözle görülen büyük görüntüsünü
öne çıkarır.
Bu Ayet Bitki Biyolojisini Bilimsel Mucize Olarak mı Anlatır
Bunu söylemek:
gereksiz olur.
İnsanlar:
binlerce yıldır:
tohum eker,
filizlerin topraktan çıktığını
görür.
Ayetin gücü:
bilinmeyen bir botanik keşfi açıklamasından değil,
çok tanıdık bir doğa olayını derin bir düşünce işaretine dönüştürmesinden
gelir.
Kur’an:
sıradan görünenin içindeki:
olağanüstülüğü fark ettirir.
Küçücük Bir Tohum Toprağı Nasıl Yarabilir
Bu:
çok etkileyici bir görüntüdür.
Tohum:
küçüktür.
Toprak:
ona göre büyük ve ağırdır.
Ama büyüme:
yavaş,
sürekli
ve yönlüdür.
Hücreler:
bölünür.
Uzama gerçekleşir.
Filiz:
yukarı doğru ilerler.
Ve sonunda:
toprak:
çatlayabilir.
Burada:
“güç” yalnız:
ani şiddet demek değildir.
Bazen:
sabırlı büyüme de güçlüdür.
Yağmur Olmadan Bu Yarılış Gerçekleşir mi
Birçok bitki için:
su:
çimlenmenin temel şartlarından biridir.
Su:
tohumun metabolizmasını:
harekete geçirir.
Bu nedenle:
- ayetteki:
“dönüşlü gök”
ile:
- ayetteki:
“yarılan yer”
arasında:
çok doğal bir bağ vardır.
Göğün verdiğini:
yer:
hayata dönüştürür.
Toprak Neden Kur’an’da Sık Sık Hayat Ve Ölüm İmgesi Olarak Kullanılır
Çünkü insan:
toprakta çok açık bir dönüşüm görür.
Bir dönem:
kurak.
Sessiz.
Ölü gibi.
Sonra:
yağmur.
Ardından:
yeşillik.
Bitkiler.
Çiçekler.
Bu görüntü:
ölümden sonra:
yeniden hayat fikrini:
insana yaklaştıran:
çok güçlü bir doğal benzetme oluşturur.
“Yarılan Yer” Yeniden Dirilişi Nasıl Düşündürür
Surenin birkaç ayet önce:
yeniden dirilişten:
söz ettiğini hatırlamak gerekir.
Şimdi:
toprağın yarılıp:
içinden hayat çıkması:
okuyucunun zihninde:
kabirlerin açılması
ve insanların yeniden çıkarılmasıyla:
çağrışımsal bir bağ kurabilir.
Ancak:
bitkinin topraktan çıkışı:
ahiret dirilişinin:
aynı fiziksel mekanizması değildir.
Bu:
güçlü bir benzetme ve tefekkür bağıdır.
Toprak İnsanın Ölümüyle Neden Bu Kadar Güçlü Biçimde İlişkilidir
Çünkü birçok kültürde:
insan bedeni:
ölümden sonra:
toprağa verilir.
Beden:
zamanla:
doğal süreçlere karışır.
Bu nedenle:
toprak:
hem:
ölümün
hem:
yeniden hayatın
sembolü olabilir.
Aynı toprak:
bir bedeni örterken:
başka bir yerde:
bir tohumu:
hayata çıkarır.
Bu çifte görüntü:
çok güçlüdür.
Tohumun Toprak Altında Gizlenmesi “Ölüm” Gibi Görünebilir mi
Görünüş açısından:
evet.
Tohum:
toprak altında:
kaybolur.
Dışarıdan bakıldığında:
hiçbir hareket:
görünmeyebilir.
Fakat içeride:
uygun koşullarda:
hayat süreci başlar.
Bu nedenle:
tohum:
edebiyatta ve dinî düşüncede:
sık sık:
ölüm,
gizlilik
ve yeniden doğuş
imgesi olarak kullanılmıştır.
İnsan Neden Her Baharda Aynı Şeye Bakıp Yine de Hayret Etmeyebilir
Çünkü tekrar:
alışkanlık oluşturur.
Bir ağacın:
yapraklanması.
Bir çiçeğin:
topraktan çıkması.
Bir tarlanın:
yeşermesi.
Bunlar:
her yıl olduğu için:
normal görünür.
Ama:
bir an için:
bu süreçlerin gerçekleşmediğini düşünürsek:
ne kadar olağanüstü olduklarını:
fark ederiz.
Târık:
alışkanlığın örttüğü mucize hissini yeniden açar.
Ayet Depremlerden Ve Yer Kabuğunun Yarılmasından mı Söz Ediyor
“Sad‘” kelimesi:
yarılma anlamı taşıdığı için:
modern okuyucu:
yer kabuğu,
fay hatları
ve jeolojik çatlakları
düşünebilir.
Fakat ayetin bağlamında:
- ayette yağmurun dönüşü
ve hemen ardından:
yarılan yer
bulunduğu için:
bitkinin çıkışıyla bağlantılı klasik yorum
çok daha doğal görünür.
Jeolojiyi:
ayetin kesin teknik karşılığı ilan etmek:
metni gereksiz yere daraltabilir.
“Yarılma” Kavramı Sembolik Olarak Umutla İlişkilendirilebilir mi
Evet.
Bu:
literal anlamın yerine geçmeyen:
ahlaki bir çağrışım olabilir.
İnsan bazen:
hayatını:
kapalı bir toprak tabakası
gibi hissedebilir.
Hiçbir çıkış:
görünmeyebilir.
Fakat değişim:
bazen yüzeyin altında:
başlamıştır.
Bir tohum:
görünmeden büyür.
Sonra:
toprağı yarar.
Bu nedenle:
görünmeyen gelişimin değeri
üzerine güzel bir sembolik okuma yapılabilir.
Bu Ayet Sabır Hakkında Bize Ne Düşündürebilir
Bir filiz:
toprağı:
bir anda patlatmaz.
Büyüme:
zaman alır.
Su.
Isı.
Besin.
Hücre bölünmesi.
Ve:
süre.
Sonunda:
küçük bir filiz:
yüzeye çıkar.
İnsan hayatında da:
bazı değişimler:
aynı şekilde:
sessiz ve yavaş
gerçekleşebilir.
Her gelişim:
hemen görünür olmak zorunda değildir.
Târık Suresi 11 Ve 12. Ayetler Birlikte Nasıl Okunmalıdır
- ayet:
“Dönüşlü göğe andolsun.”- ayet:
“Yarılan yere andolsun.”Gökyüzü:
verir.
Toprak:
açılır.
Yağmur:
iner.
Filiz:
çıkar.
Yukarıdan aşağıya:
su.
Aşağıdan yukarıya:
hayat.
Bu iki yönlü hareket:
ayetlerin şiirsel yapısını:
çok güçlü hâle getirir.
Ve bir sonraki ayetlerde:
bu yeminlerin:
Kur’an’ın ciddi ve kesin söz oluşuna
bağlanacağı görülecektir.
Târık Suresi 12. Ayetin En Derin Mesajı Nedir
Târık Suresinin on ikinci ayeti:
“Yarılan yere andolsun.”
der.
Bu:
çok kısa bir cümledir.
Ama gözümüzün önüne:
çok büyük bir sahne getirir.
Kurak bir tarla düşünelim.
Toprak:
sert.
Sessiz.
Görünüşte:
hayatsız.
Sonra:
yağmur yağar.
Bir süre:
hiçbir şey olmazmış gibi görünür.
Ama toprağın altında:
süreç başlamıştır.
Tohum:
su alır.
Kabuk:
yumuşar.
Hücreler:
hareketlenir.
Kök:
aşağı gider.
Filiz:
yukarı.
Ve bir gün:
toprak:
yarılır.
İçinden:
yeşil bir sürgün
çıkar.
Belki ayetin güzelliği:
tam da burada yatar:
Hayat, bazen sessizliğin içinden çıkar.
Toprak:
ölü gibi görünür.
Ama:
içinde hayatın ihtimali vardır.
Kur’an’ın yeniden diriliş dünyasında:
bu görüntü:
çok güçlü bir anlam kazanır.
Çünkü insan da:
ölümden sonra:
toprakla ilişkilendirilir.
Beden:
dağılır.
İnsan gözünde:
hikâye bitmiş
gibi görünür.
Ama Târık Suresi:
birkaç ayet önce:
Allah’ın onu yeniden döndürmeye kadir olduğunu
söylemişti.
Şimdi:
göğün geri getiren yağmurunu
ve:
toprağın yarılıp hayat çıkarmasını
gösterir.
Bu:
dirilişi bilimsel olarak kanıtlayan:
botanik deney değildir.
Ama:
insanın düşünmesini sağlayan:
olağanüstü güçlü bir doğal analojidir.
Ölü görünmek ile mutlak anlamda yok olmak aynı şey midir?
Ayet:
bu soruyu zihinde:
canlı tutar.
Burada:
başka bir çok güzel karşıtlık da vardır.
Tohum:
çok küçük.
Toprak:
çok büyük.
Ama küçük olan:
büyür.
Ve büyük görünen:
yarılır.
Bu:
insanın güç anlayışını:
yeniden düşündürebilir.
Bazen dünyada:
hakikat küçük görünür.
Bir kişi:
tek başına olabilir.
Bir düşünce:
henüz kimse tarafından bilinmeyebilir.
Bir iyilik:
çok küçük olabilir.
Ama:
büyüme kapasitesi:
görünüşünden daha büyük olabilir.
Yine de bu sembolik anlamı:
ayetin literal anlamıyla karıştırmamak gerekir.
Ayet:
öncelikle:
yerin yarılması
görüntüsünü kullanır.
Fakat iyi bir metnin:
görüntüsü:
insan düşüncesinde:
yeni anlam kapıları açabilir.
Ve ayetin belki en derin tarafı:
görünmeyen süreçlere
dikkat çekmesidir.
Biz:
yüzeye bakarız.
Bir şey olmuyor
sanırız.
Ama toprağın altında:
hayat çalışıyor olabilir.
İnsan hayatında da:
bazen:
öğrenme,
iyileşme,
ahlaki dönüşüm
ve karakter oluşumu:
dışarıdan görünmeden:
uzun süre devam eder.
Sonra:
bir gün:
sonuç:
yüzeyi yarar.
Bu yüzden Târık 12:
yalnız:
toprağın çatlamasını değil,
gizli olanın görünür hâle gelişini
de düşündürür.
Ve belki Târık Suresi 12. ayetin en derin mesajı şöyle ifade edilebilir:
Toprak bazen sessiz, sert ve ölü görünür; fakat yağmur geldiğinde içinden hayat yükselir. Kur’an bu görüntüyü yeniden diriliş düşüncesinin yanına yerleştirerek insanı görünüşün ötesine bakmaya çağırır: Yokluk sandığın şey bazen gizlenmiş bir başlangıç, kapanış sandığın şey ise başka bir açılış olabilir.
