Müzzemmil Suresi 9. Ayette Doğunun Ve Batının Rabbi Olan Allah’tan Başka İlah Bulunmaması Ve O’nun Vekil Edinilmesi Ne Anlama Gelir 
“İnsan bütün yönlerin Rabbini tanıdığında, hayatının yönünü korkulara, insanlara ve geçici güçlere değil; yalnızca Allah’a çevirmeyi öğrenir.”
Ersan Karavelioğlu
Müzzemmil Suresi’nin 9. ayetinde şöyle buyrulur:
“O, doğunun da batının da Rabbidir. O’ndan başka ilah yoktur. Öyleyse yalnızca O’nu vekil edin.”
Bu ayet, Allah’ın yalnızca belirli bir bölgenin, toplumun veya yönün Rabbi olmadığını; doğudan batıya kadar bütün varlığın mutlak sahibi ve yöneticisi olduğunu bildirmektedir.
Hz. Muhammed’e, karşılaşacağı baskılar ve zorluklar karşısında yalnızca Allah’a dayanması, nihai güvenini O’na bağlaması ve görevini yerine getirirken insanlardan gelecek tepkiler nedeniyle hakikatten vazgeçmemesi emredilmektedir.
Doğunun Ve Batının Rabbi Ne Anlama Gelir Allah’ın doğunun ve batının Rabbi olması, bütün yönlerin, coğrafyaların ve varlıkların O’nun hâkimiyeti altında bulunduğunu ifade eder.
Güneş doğudan doğar, batıdan batar. Fakat güneşin hareketini, dünyanın düzenini ve zamanın akışını belirleyen Allah’tır.
Bu ifade:
• Bütün dünyanın Allah’a ait olduğunu
• Hiçbir bölgenin O’nun hükmü dışında kalmadığını
• Doğa düzeninin O’nun iradesiyle sürdüğünü
• İnsanların farklı yönlerde yaşasa da aynı Rabbe bağlı olduğunu
• Allah’ın egemenliğinin sınırsız olduğunu
anlatmaktadır.
Allah belirli bir mekâna ait değildir. Bütün mekânlar O’nun yaratmasıyla var olmuştur.
Neden Özellikle Doğu Ve Batı Birlikte Anılmıştır Doğu ve batı, bütün yönleri ve yeryüzünün tamamını temsil eden iki karşı uçtur.
Kur’an’da bazen iki karşıt yön birlikte anılarak aralarındaki bütün alan kastedilir.
Bu nedenle “doğunun ve batının Rabbi” ifadesi yalnızca iki yönü değil:
• Kuzeyi ve güneyi
• Yeryüzünün tamamını
• Güneşin doğduğu ve battığı bütün yerleri
• Görünen ve bilinmeyen coğrafyaları
• Bütün insan topluluklarını
kapsar.
Ayet, Allah’ın hâkimiyetinin hiçbir sınırla çevrilemeyeceğini vurgulamaktadır.
Allah’ın Rab Olması Ne Demektir Rab kelimesi; yaratan, sahip olan, yöneten, koruyan, geliştiren ve varlıkları belirli bir düzene göre yetiştiren anlamlarını taşır.
Allah’ın Rab olması:
• İnsanı yaratması
• Hayatını sürdürmesi için nimetler vermesi
• Evrene düzen koyması
• Doğru yolu göstermesi
• İnsanları ahlaki sorumlulukla sınaması
• Bütün varlıkların sonunu belirlemesi
anlamına gelir.
Allah yalnızca yaratıp geri çekilen bir güç değildir. Varlığı sürekli olarak yöneten ve devam ettiren Rabdir.
“O’ndan Başka İlah Yoktur” Ne Anlama Gelir Bu ifade tevhidin, yani Allah’ın birliğinin temel açıklamasıdır.
İlah yalnızca tapınılan bir varlık değildir. İnsanın karşısında mutlak güç kabul ettiği, korkusunu, umudunu ve itaatini sınırsız biçimde bağladığı şey de onun için ilahlaşabilir.
“O’ndan başka ilah yoktur” demek:
• Yaratıcı yalnızca Allah’tır
• Mutlak hüküm sahibi yalnızca Allah’tır
• İbadet yalnızca Allah’a yapılır
• Nihai güven yalnızca Allah’a bağlanır
• Hiçbir insan veya güç ilahlaştırılamaz
• Allah’ın önüne başka bir otorite geçirilemez
demektir.
İnsan Allah’tan Başka Neleri İlahlaştırabilir İnsan mutlaka bir heykele taparak putperest olmaz. Bazen hayatındaki bazı değerleri mutlaklaştırarak da onları ilahlaştırabilir.
Örneğin:
• Parayı hayatın tek amacı yapmak
• Güce kayıtsız şartsız boyun eğmek
• Bir insana yanılmazlık vermek
• Makam uğruna hakikatten vazgeçmek
• Toplumun onayını Allah’ın rızasının önüne geçirmek
• Kendi nefsini her şeyin ölçüsü kabul etmek
gizli bir ilahlaştırmaya dönüşebilir.
Tevhid, insanın yalnızca putları değil; kalbindeki sahte üstünlükleri de reddetmesini ister.
Allah’ın Tek İlah Olması İnsana Ne Kazandırır İnsan yalnızca Allah’ı mutlak otorite kabul ettiğinde başka güçlerin kölesi olmaktan kurtulabilir.
Bu bilinç insanı:
• İnsanların aşırı baskısından
• Sürekli onay arama ihtiyacından
• Paraya kulluk etmekten
• Güçlüler karşısında kişiliğini kaybetmekten
• Korkuların yönetiminde yaşamaktan
• Nefsinin sınırsız arzularından
özgürleştirebilir.
Tevhid yalnızca dini bir inanç değil; insanı sahte otoritelerden kurtaran manevi ve ahlaki bir özgürlük anlayışıdır.
Allah’ı Vekil Edinmek Ne Anlama Gelir Ayetin sonunda:
“Öyleyse O’nu vekil edin.”
buyrulmaktadır.
Allah’ı vekil edinmek, insanın işlerini Allah’a bırakıp hiçbir şey yapmaması anlamına gelmez.
Bu ifade:
• Elinden gelen çabayı göstermek
• Gerekli tedbirleri almak
• Sonucu Allah’a bırakmak
• Nihai güveni O’na bağlamak
• Zorluklarda ümitsizliğe düşmemek
• İnsanların baskısıyla doğru yoldan dönmemek
anlamına gelir.
Allah’ı vekil edinmek, sorumluluktan kaçmak değil; sorumluluğu Allah’a güvenerek taşımaktır.
Vekil Kelimesi Ne Anlama Gelir Vekil, bir işi kendisine emanet edilen, güvenilen, koruyan ve işleri yöneten kişi anlamına gelir.
Allah için kullanıldığında vekil kavramı, O’nun kullarının işlerini en iyi bilen, koruyan ve sonuçlandıran mutlak güven kaynağı olduğunu ifade eder.
İnsanların vekilliği sınırlıdır. Bir insan:
• Her şeyi bilemez
• Her yerde bulunamaz
• Her sorunu çözemeyebilir
• Verdiği sözü tutmayabilir
• Gücünü kaybedebilir
Fakat Allah’ın bilgisi ve kudreti sınırsızdır.
Bu nedenle gerçek ve mutlak vekil yalnızca Allah’tır.
Tevekkül İle Vekil Edinmek Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır Tevekkül, insanın görevini yaptıktan sonra sonucunu Allah’a bırakmasıdır.
Gerçek tevekkül üç aşamadan oluşur:
• Doğru olanı belirlemek
• Gereken çabayı göstermek
• Sonucu Allah’a teslim etmek
Hiç çalışmadan başarı beklemek tevekkül değildir. Hastalandığında tedavi olmamak, tehlike karşısında önlem almamak veya sorumlulukları yerine getirmemek Allah’ı vekil edinmek anlamına gelmez.
Tevekkül, tedbirsizliğin değil; çabayla birlikte gelen güvenin adıdır.
Hz. Muhammed’e Neden Allah’ı Vekil Edinmesi Emredilmiştir Hz. Muhammed, peygamberliğin ilk dönemlerinde ağır baskılarla karşılaşıyordu.
Mekke toplumunun güçlü kişileri:
• Onu yalanlıyordu
• Alaya alıyordu
• İnsanları ondan uzaklaştırıyordu
• Vahyi küçümsüyordu
• İnananlara baskı uyguluyordu
• Davasından vazgeçmesi için tekliflerde bulunuyordu
Bu şartlarda Hz. Muhammed’in insanlara, mala veya siyasi güce değil; Allah’a dayanması gerekiyordu.
Ayet ona, görevin sahibinin Allah olduğunu ve koruyucu olarak Allah’ın yeterli bulunduğunu hatırlatmaktadır.
Allah’a Güvenmek Korkuyu Tamamen Ortadan Kaldırır Mı İnsan yaratılışı gereği korkabilir. Tehlike karşısında endişe duymak insanî bir durumdur.
Allah’a güvenmek korkunun hiç yaşanmaması değil; korkuya rağmen doğru davranabilmektir.
Allah’a güvenen insan:
• Korkusunu inkâr etmez
• Tedbirini alır
• Görevinden kaçmaz
• Ümitsizliğe teslim olmaz
• Sonucun yalnızca insanların elinde olmadığını bilir
• Zorluk karşısında ahlakını korur
Cesaret, korkunun bulunmaması değil; korkuya rağmen doğru olanı yapabilmektir.
Allah’ı Vekil Edinen İnsan Hiç Üzülmez Mi Allah’a güvenen insan da üzülebilir, kayıp yaşayabilir ve hayal kırıklığına uğrayabilir.
Tevekkül, insanın duygularını yok etmez. Fakat bu duyguların altında tamamen ezilmesini önleyebilir.
Allah’ı vekil edinen kişi:
• Her olayın kontrolünde olmadığını kabul eder
• Elinden geleni yaptığına emin olmaya çalışır
• Kendisini sürekli suçlamaz
• Başarısızlıkta tamamen ümitsizliğe düşmez
• Yeni bir yol arayabilir
• Allah’ın rahmetinden umut kesmez
Tevekkül acıyı yok etmeyebilir; fakat acıyı taşıyacak manevi güç sağlayabilir.
İnsanlara Güvenmek Tevhide Aykırı Mıdır Hayır. İnsanlar birbirlerine güvenebilir, yardım edebilir ve işlerini emanet edebilir.
Ancak hiçbir insana mutlak ve sınırsız güven verilmemelidir.
İnsanlara güven:
• Şartlıdır
• Tecrübeye dayanır
• Hatalara açıktır
• Değişebilir
• Sınırları vardır
Allah’a güven ise mutlak bir güvendir.
İnsanlardan yardım almak Allah’ı vekil edinmeye aykırı değildir. Fakat insanları Allah’tan bağımsız, mutlak güç sahipleri olarak görmek yanlıştır.
Doğunun Ve Batının Rabbi Olmak Evrensellik Mi Anlatır Evet. Ayet, Allah’ın yalnızca Arapların, belirli bir kavmin veya coğrafyanın Rabbi olmadığını açıkça gösterir.
Allah:
• Doğuda yaşayanların da
• Batıda yaşayanların da
• Farklı dilleri konuşanların da
• Farklı renk ve ırklara sahip insanların da
• Geçmiş ve gelecek nesillerin de
Rabbidir.
Bu anlayış, dini ve ahlaki sorumluluğun evrenselliğini gösterir.
Hiçbir kavim, millet veya topluluk Allah üzerinde özel bir mülkiyet iddiasında bulunamaz.
Bu Ayet Irk Ve Coğrafya Üstünlüğünü Reddeder Mi Allah doğunun ve batının Rabbi olduğuna göre hiçbir coğrafya, millet veya ırk yaratılıştan diğerlerinden üstün değildir.
İnsanların değeri:
• Doğduğu ülkeye
• Derisinin rengine
• Konuştuğu dile
• Ailesinin soyuna
• Sahip olduğu servete
göre belirlenmez.
İnsanın değeri ahlakı, sorumluluk bilinci ve doğru davranışlarıyla ölçülmelidir.
Ayet, insanlığın aynı Rabbin kulları olduğunu hatırlatarak ayrımcılığa karşı güçlü bir temel oluşturur.
Modern İnsan Kimleri Vekil Ediniyor Modern insan bazen bütün güvenini geçici güçlere bağlayabilir.
Örneğin:
• Parasının her sorunu çözeceğini düşünebilir
• Makam sahibinin kendisini her zaman koruyacağına inanabilir
• Teknolojinin bütün acıları ortadan kaldıracağını sanabilir
• Güçlü devletleri yenilmez kabul edebilir
• Şöhretli kişilerin sözlerini tartışmasız doğru görebilir
• Kendi zekâsını mutlak güvence sayabilir
Oysa bütün bu güçler sınırlıdır ve değişebilir.
Ayet, sebepleri kullanmayı fakat hiçbir sebebi Allah’ın yerine koymamayı öğretir.
Allah’ı Vekil Edinmek Günlük Hayatta Nasıl Uygulanır İnsan günlük hayatında Allah’ı vekil edinme bilincini şu şekilde yaşayabilir:
• Karar vermeden önce doğruyu araştırmak
• Çalışmasını dürüstçe yapmak
• Haksız kazançtan kaçınmak
• Tedbir aldıktan sonra aşırı kaygıya teslim olmamak
• İnsanların baskısıyla yanlış yapmamak
• Kaybettiğinde Allah’ın rahmetinden umut kesmemek
• Başarı kazandığında kendisini mutlak güç sahibi sanmamak
Tevekkül yalnızca zor zamanlarda söylenen bir söz değil; bütün hayatı yönlendiren bir güven anlayışıdır.
Bu Ayetin Ahlaki Mesajı Nedir Müzzemmil Suresi 9. ayet, insanın korku ve çıkar nedeniyle hakikatten vazgeçmemesi gerektiğini öğretir.
İnsan:
• Güçlü kişilerin baskısıyla adaletsizliğe ortak olmamalı
• Para kaybetme korkusuyla haram kazanca yönelmemeli
• İnsanların eleştirisi nedeniyle doğrudan vazgeçmemeli
• Makam için kişiliğini satmamalı
• Başarısızlık karşısında ümitsizliğe düşmemeli
• Çabasını gösterip sonucu Allah’a bırakmalıdır
Allah’ı vekil edinmek, insanı pasif değil; daha kararlı, dürüst ve cesur hâle getirmelidir.
Müzzemmil Suresi 9. Ayetin Temel Mesajı Nedir Müzzemmil Suresi 9. ayet, Allah’ın doğunun ve batının Rabbi olduğunu, O’ndan başka hiçbir ilah bulunmadığını ve yalnızca O’nun vekil edinilmesi gerektiğini bildirmektedir.
Ayetin temel mesajı şudur:
Bütün varlığın sahibi Allah olduğuna göre insanın nihai korkusu, umudu, bağlılığı ve güveni yalnızca O’na yönelmelidir.
Allah’ı vekil edinmek:
• Çalışmayı bırakmak değildir
• Tedbirsiz davranmak değildir
• İnsanlardan yardım almamak değildir
• Sorumluluktan kaçmak değildir
Allah’ı vekil edinmek:
• Elinden geleni yapmak
• Hakikatten vazgeçmemek
• Sonucu Allah’a bırakmak
• Geçici güçleri mutlaklaştırmamak
• Zorluklarda umudu korumak
• Doğru yolda kararlılıkla yürümektir
Doğu da batı da Allah’a ait olduğuna göre insan hiçbir yerde O’nun bilgisi, hâkimiyeti ve rahmetinin dışında değildir.
“İnsan Allah’ı vekil edindiğinde sebepleri terk etmez; sebeplerin üzerinde yalnızca Allah’ın mutlak güç sahibi olduğunu bilir ve doğru bildiği yolda korkularına teslim olmadan yürür.”
Ersan Karavelioğlu
