Mümtehine Suresi 10. Ayette Mümin Kadınların Hicret Ettiklerinde İmanlarının Sınanması Ve İnkârcı Eşlerine Geri Gönderilmemeleri Ne Anlama Gelir 
Mümtehine Suresi 10. Ayette Ne Buyrulmaktadır
Mümtehine Suresi’nin 10. ayetinde anlam olarak şöyle buyrulmaktadır:
“Ey iman edenler! Mümin kadınlar hicret ederek size geldiklerinde onları sınayın. Onların imanlarını Allah daha iyi bilir. Eğer onların mümin olduklarını anlarsanız kendilerini inkârcılara geri göndermeyin. Bu kadınlar onlara helal değildir, onlar da bu kadınlara helal değildir. İnkârcı eşlerin harcadıkları mehirleri kendilerine geri verin. Mehirlerini verdiğiniz takdirde bu kadınlarla evlenmenizde size bir günah yoktur. İnkârcı kadınlarla olan evlilik bağlarını da sürdürmeyin. Harcadığınız mehri isteyin, onlar da harcadıklarını istesinler. Bu, Allah’ın hükmüdür. Aranızda O hükmeder. Allah hakkıyla bilendir, hikmet sahibidir.”
Ayet; hicret eden mümin kadınların imanlarının araştırılması, zorla eski çevrelerine gönderilmemeleri, evlilik bağlarının yeniden düzenlenmesi ve tarafların maddi haklarının korunması gibi önemli hükümler içermektedir.
Mümin Kadınlar Neden Hicret Ediyordu
Mekke’de iman eden bazı kadınlar:
Dinî baskıdan kurtulmak,
imanlarını özgürce yaşayabilmek,
zulümden korunmak,
Müslüman topluma katılmak
amacıyla Medine’ye hicret etmişlerdi.
Bu yolculuk yalnızca bir şehir değişikliği değildi.
Kadınlar ailelerini, evlerini, mallarını ve alıştıkları düzeni geride bırakarak ağır bir bedel ödüyorlardı.
Hicret Yalnızca Bir Yerden Başka Bir Yere Gitmek Midir
Hicret, tarihsel olarak baskı ortamından iman ve güvenlik ortamına göç etmeyi ifade eder.
Daha geniş anlamıyla hicret:
Günahtan itaate,
zulümden adalete,
kötü alışkanlıklardan güzel ahlaka,
Allah’tan uzaklaştıran hayattan kulluk bilincine
yönelmektir.
Ancak bu ayette öncelikle Mekke’den Medine’ye gelen mümin kadınların fiilî hicreti ele alınmaktadır.
“Onları Sınayın” Emri Ne Anlama Gelir
Buradaki sınama, kadınları aşağılamak veya imanlarını kesin biçimde ölçmek anlamına gelmez.
Amaç:
Hicretin gerçek sebebini araştırmak,
güvenlik şartlarını değerlendirmek,
kişinin baskı veya kötü niyetle gönderilip gönderilmediğini anlamak,
iman iddiasını mümkün olan ölçüde doğrulamaktır.
İnsanlar kalpleri tamamen bilemez. Bu nedenle araştırma dışarıdan anlaşılabilecek belirtiler ve kişinin beyanı üzerinden yapılır.
Bir İnsanın İmanı Kesin Olarak Sınanabilir Mi
İmanın gerçek durumunu yalnızca Allah bilir.
İnsanlar:
Sözleri,
davranışları,
açık tercihleri,
samimiyet işaretleri
üzerinden değerlendirme yapabilir.
Fakat kalpte gizlenen niyet hakkında mutlak hüküm veremezler.
Ayetin:
“Allah onların imanlarını daha iyi bilir.”
ifadesi, insan değerlendirmesinin sınırlı olduğunu hatırlatmaktadır.
Allah İmanlarını Biliyorsa Neden Sınanmaları İstenmiştir
Allah hiçbir araştırmaya ihtiyaç duymadan insanların gerçek niyetini bilir.
Sınama emri Allah’ın öğrenmesi için değil, Müslüman toplumun doğru ve adaletli karar verebilmesi içindir.
Toplum:
Her iddiayı araştırmadan kabul etmemeli,
her başvuruyu peşinen reddetmemeli,
eldeki belirtiler üzerinden sorumlu bir değerlendirme yapmalıdır.
İlahî bilgi mutlak, insanın kararı ise görünen delillerle sınırlıdır.
Mümin Kadınlar Neden İnkârcı Eşlerine Geri Gönderilmemiştir
İmanı sebebiyle hicret eden bir kadının, baskı gördüğü ve dinini özgürce yaşayamadığı ortama geri gönderilmesi büyük bir tehlike oluşturabilirdi.
Geri gönderildiğinde:
İmanından vazgeçmeye zorlanabilir,
şiddete uğrayabilir,
özgürlüğü kısıtlanabilir,
esir gibi tutulabilir,
yeniden kaçması engellenebilirdi.
Ayet kadının imanını ve güvenliğini koruyarak onu zorla inkârcı eşinin hâkimiyetine teslim etmemiştir.
Kadının İman Tercihi Neden Bağımsız Kabul Edilmiştir
Kadın:
Babasının,
kocasının,
ailesinin,
kabilesinin
mülkü değildir.
O da erkek gibi akıl, irade, vicdan ve kulluk sorumluluğu taşıyan bağımsız bir insandır.
Bir kadın iman ettiğinde, kocası onun adına bu tercihi iptal edemez.
Ayet, kadının inanç kararını ciddiye alarak kendi iradesiyle yaptığı hicreti koruma altına almaktadır.
“Bu Kadınlar Onlara Helal Değildir” Ne Anlama Gelir
Mümin kadınla inkârcı erkek arasındaki evlilik bağının devam edemeyeceği bildirilmektedir.
Çünkü evlilik yalnızca fiziksel birliktelik değildir.
Evlilikte:
İnanç,
aile düzeni,
çocukların yetiştirilmesi,
ibadet özgürlüğü,
ahlaki yöneliş
gibi temel alanlar bulunmaktadır.
İman sebebiyle hicret eden kadının, kendisini inkâra zorlayabilecek eski evlilik düzenine geri gönderilmesi uygun görülmemiştir.
Evlilik Bağının Sona Ermesi Neden Haksızlık Sayılmamıştır
Bu ayrılık keyfî bir boşanma değil, inanç ve güvenlik şartlarının kökten değişmesi sonucunda ortaya çıkan hukukî bir düzenlemedir.
Kadın:
İmanını seçmiş,
zulüm ortamından ayrılmış,
yeni bir topluma sığınmıştı.
Eski eş ise aynı inancı ve hayat düzenini paylaşmıyordu.
Ayet, bu olağanüstü şartlarda evlilik bağını zorla sürdürmek yerine her iki tarafın hukukunu düzenlemiştir.
İnkârcı Eşlere Mehirlerinin Geri Verilmesi Neden Emredilmiştir
Mehir, evlilik sırasında kadına verilen veya verilmesi taahhüt edilen maddi haktır.
Evlilik mümin kadının hicreti ve dinî durumun değişmesi sebebiyle sona erdiğinde, inkârcı eşin evlilik için yaptığı maddi ödemenin kendisine iade edilmesi emredilmiştir.
Bu hüküm:
İntikamı değil adaleti,
düşmanlık içinde bile mali hakkı,
anlaşmazlıkta dürüstlüğü
öne çıkarmaktadır.
Karşı taraf inkârcı olsa bile haksız biçimde malına el konulmaz.
Ayet Düşmana Karşı Da Maddi Adalet İster Mi
Evet.
Bir insanın Müslümanlara düşmanlık etmiş olması, onun bütün mali haklarının yok sayılabileceği anlamına gelmez.
Kur’an:
Hak sahibine hakkının verilmesini,
evlilikte harcanan mehirlerin iadesini,
maddi hesabın karşılıklı olarak görülmesini
istemektedir.
Adalet yalnızca dostlara karşı gösterilen bir ahlak değildir.
Mümin karşısındaki kişiyi sevmese bile onun hakkını çiğnememelidir.
Hicret Eden Mümin Kadınlarla Daha Sonra Evlenilebilir Mi
Ayet, gerekli hukukî şartlar yerine getirildikten ve yeni mehirleri verildikten sonra hicret eden mümin kadınlarla evlenilebileceğini bildirmektedir.
Bu evlilik:
Kadının rızasına,
mehir hakkının verilmesine,
bekleme süresiyle ilgili hükümlere,
evliliğin genel şartlarına
uygun olmalıdır.
Kadının korunmaya muhtaç olması, onun zorla evlendirilmesine izin vermez.
Evlilik ancak özgür irade ve meşru şartlarla kurulabilir.
Mümin Erkeklerin İnkârcı Kadınlarla Evlilik Bağını Sürdürmemesi Ne Anlama Gelir
Ayette mümin erkeklere de inkârcı eşleriyle olan evlilik bağlarını sürdürmemeleri emredilmektedir.
Böylece hüküm yalnızca kadınlara yönelik değildir.
İman ayrılığı, iki tarafın da evlilik ilişkisini ve aile düzenini etkileyen temel bir mesele olarak ele alınmıştır.
Ayet, kadın ve erkek tarafının maddi haklarını karşılıklı biçimde düzenleyerek tek taraflı bir ayrıcalık oluşturmamıştır.
“Siz Harcadığınızı İsteyin, Onlar Da Harcadığını İstesin” Ne Demektir
Mümin bir erkeğin inkârcı eşi karşı tarafa döndüğünde, verdiği mehri isteme hakkı bulunuyordu.
Aynı şekilde hicret eden mümin kadının eski eşine de verdiği mehir geri ödeniyordu.
Bu karşılıklılık:
Tarafların ekonomik zararını azaltmayı,
hukukî dengeyi korumayı,
savaş ortamında bile anlaşma ahlakını sürdürmeyi
amaçlamaktadır.
Ayet, duygusal ve siyasi çatışmanın mali haksızlığa dönüşmesini engellemektedir.
İnsanların Beyanı Esas Alınırken Tedbir Neden Gereklidir
İnsanlara güvenmek önemlidir; fakat toplumsal güvenlik alanında araştırma da gereklidir.
Bir kişi:
Gerçekten zulümden kaçmış olabilir,
başka bir amaçla gelmiş olabilir,
düşman tarafından bilgi toplamak için gönderilmiş olabilir.
Bu nedenle ayet, ne herkese peşinen şüpheyle yaklaşmayı ne de hiçbir araştırma yapmadan bütün iddiaları kabul etmeyi öğretir.
Doğru yaklaşım güven, delil, tedbir ve adaleti birlikte korumaktır.
Mümin Bu Ayeti Kendi Hayatında Nasıl Okumalıdır
Mümin kendisine şu soruları yöneltmelidir:
Bir kadının kendi inanç ve hayat tercihlerine saygı gösteriyor muyum?
Aile bağını baskı kurma aracı hâline getiriyor muyum?
Karşı tarafı sevmesem bile maddi hakkını koruyor muyum?
İnsanlar hakkında kesin niyet hükümleri veriyor muyum?
Güvenlik tedbiri alırken masumları haksız yere suçluyor muyum?
Evlilikte kadının rızasını ve mehir hakkını önemsiyor muyum?
Ayet; iman, aile, güvenlik ve maddi haklar arasında dengeli bir hukuk kurulmasını istemektedir.
Mümtehine Suresi 10. Ayet Günümüz İnsanına Ne Söyler
Bu ayet günümüz insanına şu önemli mesajları vermektedir:
İnancı sebebiyle sığınan insanın güvenliğini ciddiye alın.
Kadını ailesinin veya eşinin mülkü gibi görmeyin.
Kadının özgür iradesiyle yaptığı iman tercihini koruyun.
Sığınma başvurularını ne araştırmadan kabul edin ne de peşinen reddedin.
Güvenlik tedbirlerini adaletle ve insan onuruna saygıyla uygulayın.
Siyasi ve dinî çatışmaları mali haksızlık bahanesi yapmayın.
Evlilik bağlarında rıza, inanç özgürlüğü ve karşılıklı hakları gözetin.
Düşman kabul edilen insanların bile meşru maddi haklarını koruyun.
Ayet; göç, sığınma, aile baskısı, zorla evlendirme ve inanç özgürlüğü gibi günümüzde de önemini koruyan konularda temel ilkeler sunmaktadır.
Mümtehine Suresi 10. Ayetin Büyük Mesajı Nedir
Mümtehine Suresi’nin 10. ayeti, imanları uğruna hicret eden kadınların dinî, hukukî ve insani durumlarını düzenlemektedir.
Ayetin büyük mesajı şudur:
İman uğruna hicret eden kadınların niyetleri mümkün olan ölçüde araştırılmalıdır.
Kalplerdeki gerçek imanı yalnızca Allah bilir.
Mümin olduğu anlaşılan kadınlar kendilerine baskı uygulayabilecek inkârcı eşlerine geri gönderilmemelidir.
Kadın kendi inancı ve geleceği hakkında irade sahibi bağımsız bir insandır.
İman ayrılığı belirli evlilik bağlarının sona ermesini gerektirebilir.
Evlilik sona ererken tarafların mehir ve maddi hakları korunmalıdır.
Mümin kadınlar yeni bir mehir ve özgür rızayla evlenebilirler.
Savaş ve düşmanlık şartlarında bile adalet, hukuk ve mali dürüstlük terk edilmemelidir.
Bu ayet kadını yalnızca korunacak zayıf bir varlık olarak değil, iman tercihi ve hukukî hakları bulunan sorumlu bir insan olarak ele almaktadır.
Onun eski eşine zorla teslim edilmesini engellerken karşı tarafın mali hakkını da yok saymamaktadır.
Böylece iman özgürlüğü, güvenlik, aile hukuku ve maddi adalet aynı hüküm içinde dengelenmektedir.
