Hûd Suresi 43. Ayette “Oğlu, ‘Beni Sudan Koruyacak Bir Dağa Sığınacağım’ Dedi. Nûh, ‘Bugün Allah’ın Emrinden, O’nun Merhamet Ettikleri Dışında Koruyacak Hiçbir Şey Yoktur’ Dedi; Aralarına Dalga Girdi ve Oğlu Boğulanlardan Oldu” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Hûd Suresi 43. Ayet Ne Söylüyor
Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:“Oğlu, ‘Beni sudan koruyacak bir dağa sığınacağım’ dedi. Nûh, ‘Bugün Allah’ın emrinden, O’nun merhamet ettikleri dışında koruyacak hiçbir şey yoktur’ dedi. Derken aralarına dalga girdi ve o da boğulanlardan oldu.”
Ayetin Arapçası şöyledir:
“Kâle seâvî ilâ cebelin ya‘sımunî mine’l-mâ’. Kâle lâ âsıme’l-yevme min emrillâhi illâ men rahim. Ve hâle beynehume’l-mevcu fe kâne mine’l-muğrakîn.”
Hûd 42’de Hz. Nûh oğluna büyük bir şefkatle:
“Yavrucuğum! Bizimle birlikte gemiye bin, inkârcılarla beraber olma.”
diye seslenmişti. Hûd 43’te oğlunun cevabını öğreniyoruz. O, gemiye binmek yerine bir dağa sığınarak sudan kurtulabileceğini düşünüyor.
“Beni Sudan Koruyacak Bir Dağa Sığınacağım” Ne Anlama Gelir
Hz. Nûh’un oğlu:“seâvî ilâ cebelin ya‘sımunî mine’l-mâ’”
yani:
“Beni sudan koruyacak bir dağa sığınacağım.”
der.
İlk bakışta bu düşünce mantıksız görünmeyebilir. Normal bir selde yüksek bir yere çıkmak gerçekten hayat kurtarıcı olabilir. Dolayısıyla ayet bize:
“Dağa çıkmak yanlıştır, fiziksel tedbir almak imansızlıktır.”
demiyor.
Sorun başka yerdedir.
Allah Hz. Nûh’a bu özel tufanın geleceğini vahyetmiş ve kurtuluş yolunu gemi olarak bildirmiştir. Oğlu ise bu vahiy bilgisini kabul etmek yerine kendi çözümünün yeterli olacağını düşünmektedir.
Hata sebebe başvurmak değil, sebebi Allah’ın açık hükmüne rağmen mutlak kurtarıcı sanmaktır.
Oğlun Dağa Güvenmesi Bilime ve Tedbire Güvenmenin Yanlış Olduğunu mu Gösterir
Hayır.Bu ayeti bilim, mühendislik veya güvenlik önlemlerine karşı kullanmak ciddi bir yanlış olur.
Nûh kıssasının kendisinde zaten gemi yapılmaktadır. Gemi başlı başına mühendislik, emek ve maddi sebep kullanımıdır.
Eğer sebeplere başvurmak yanlış olsaydı Allah:
“Gemi yap.”
buyurmazdı.
Dolayısıyla Hûd 43’ün mesajı:
“Sebepleri kullanma.”
değil:
“Sebepleri mutlaklaştırma.”
şeklindedir.
Mümin:
doktoruna gider,
güvenlik önlemi alır,
mühendislikten yararlanır,
afet planı yapar,
bilimsel verileri dikkate alır.
Bütün bunlar tevekküle aykırı değildir.
Normal Bir Selde Yüksek Bir Yere Çıkmak Doğru mudur
Elbette şartlara göre doğru olabilir ve ilgili uzmanların, afet yönetimi birimlerinin talimatlarına uyulmalıdır.Hûd 43’ü okuyup:
“Nûh’un oğlu dağa çıktı ve öldü, demek ki selde yüksek yere çıkmak yanlış.”
sonucuna varmak ayeti bağlamından koparmaktır.
Burada sıradan bir sel senaryosu yoktur. Hz. Nûh’a özel vahiy yoluyla bildirilen bir ilahî hüküm vardır.
Bugünkü afetlerde ise bizim görevimiz bilimsel risk değerlendirmesine ve yetkili kurumların güvenlik talimatlarına uymaktır.
Nûh’un tufanındaki özel vahiy, modern afet güvenliği kurallarının yerine geçmez.
Oğlun Asıl Hatası Neydi
Oğlun problemi yalnız:“Dağa çıkacağım.”
demesi değildir.
Asıl problem, Hz. Nûh’un kendisine sunduğu kurtuluş çağrısını reddetmesidir.
Babası ona:
“Bizimle gel.”
demiştir.
O ise:
“Ben başka şekilde kurtulurum.”
diye cevap vermiştir.
Burada insanın kendi kontrol kapasitesini olduğundan büyük görmesi vardır.
Sanki:
“Bu tehlikeyi ben kendi yöntemimle aşarım; senin getirdiğin ilahî uyarıya ihtiyacım yok.”
demektedir.
Bu nedenle ayet, insanın kontrol yanılsamasını da sorgular.
“Bugün Allah’ın Emrinden Koruyacak Hiçbir Şey Yoktur” Ne Anlama Gelir
Hz. Nûh:“lâ âsıme’l-yevme min emrillâh”
der.
Genel anlamıyla:
“Bugün Allah’ın hükmünden koruyacak hiçbir koruyucu yoktur.”
Buradaki ifade, belirli bir olay ve belirli bir ilahî hüküm hakkındadır.
Hz. Nûh oğluna:
“Normal şartlarda dağ hiçbir zaman korumaz.”
demiyor.
Şunu söylüyor:
“Bu gün, Allah’ın hakkında hüküm verdiği bu tufan karşısında dağ seni kurtaramaz.”
Bağlamın korunması çok önemlidir.
“Allah’ın Emri” Burada Ne Demektir
Buradaki “emrillâh”, Allah’ın tufan hakkındaki gerçekleşen hükmünü ifade eder.Yani yalnız:
“Allah bir söz söyledi.”
anlamında değildir; Allah’ın hükmünün fiilen gerçekleşmesi söz konusudur.
Bu nedenle Hz. Nûh oğluna, yaklaşan dalgaların sıradan bir hava olayı olmadığını kendi peygamberlik bilgisiyle bildirmektedir.
Ancak yine dikkat etmek gerekir:
Bugün meydana gelen her sel veya deprem hakkında:
“Bu kesin Allah’ın özel azap emridir.”
diyemeyiz.
Nûh tufanını böyle tanımlayabilmemizin sebebi vahiydir.
“Allah’ın Emrinden Kimse Koruyamaz” Sözü Doktor, İlaç veya İnsan Yardımını Reddetmek midir
Hayır.Bu ayeti:
“İnsandan yardım isteme.”
“Doktora gitme.”
“İlaç kullanma.”
“Güvenlik önlemi alma.”
şeklinde yorumlamak yanlış olur.
Kur’an insan yardımını Allah’a rakip bir güç olarak görmek zorunda değildir.
Bir doktor tedavi edebilir.
İtfaiyeci kurtarabilir.
Bir insan boğulan başka bir insanı sudan çıkarabilir.
Bunlar gerçek yardımlardır.
Tevhid açısından sorun, bu yardımları Allah’tan bağımsız, mutlak ve sınırsız güçler hâline getirmektir.
İnsan yardımı ≠ şirk.
Sebebe başvurmak ≠ Allah’ı unutmak.
“Ancak O’nun Merhamet Ettikleri” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayette:“illâ men rahim”
ifadesi geçer.
Genel anlamı:
“Ancak Allah’ın merhamet ettiği kimseler müstesna.”
şeklinde anlaşılır.
Tefsirlerde cümlenin gramer yapısı ve vurgusu üzerine farklı açıklamalar vardır; fakat ana mesaj açıktır: Kurtuluş nihayetinde Allah’ın rahmetiyle mümkündür.
Hz. Nûh’un gemisi bile Allah’ın rahmetinin ve yönlendirmesinin bir aracıdır.
Bu nedenle gemidekiler:
“Biz kendi zekâmızla Allah’ın hükmünü yendik.”
demezler.
Onların kurtuluşu:
hazırlık,
itaat
ve ilahî rahmet
birlikteliğindedir.
Allah’ın Merhameti Varsa Neden Nûh’un Oğlu Kurtarılmadı
Allah’ın merhametli olması, insanın bütün tercihlerinin sonuçsuz bırakılması anlamına gelmez.Kur’an’ın rahmet anlayışında insan:
uyarılır,
fırsat verilir,
doğruya çağrılır
ve seçim yapar.
Nûh’un oğlu da babasının çağrısını duymaktadır.
Nûh ona:
“Yavrucuğum, bizimle bin.”
demiştir.
O ise bunu kabul etmez.
Bu kıssada rahmet ile sorumluluk birbirine karşıt değildir.
Merhamet, insanın iradesini yok etmek değildir.
“Dalga Aralarına Girdi” İfadesi Neden Bu Kadar Çarpıcıdır
Ayette:“ve hâle beynehume’l-mevc”
yani:
“Dalga ikisinin arasına girdi.”
denilir.
Bu, Kur’an’daki en dramatik aile sahnelerinden biridir.
Bir tarafta Hz. Nûh.
Diğer tarafta oğlu.
Baba hâlâ onun kurtulmasını istiyor.
Oğlu ise dağa güveniyor.
Ve konuşma tamamlanamadan dalga aralarına giriyor.
Bu ifade yalnız fiziksel bir olayı değil, aynı zamanda artık geri dönülmez bir ayrılığı anlatır.
Bir an önce birbirlerini görüyor ve konuşuyorlar.
Bir sonraki an artık aralarında dalga vardır.
Hz. Nûh Oğlunun Boğulmasını İstiyor muydu
Hayır.Bir önceki ayet bunun tam tersini göstermektedir.
Hz. Nûh:
“Yavrucuğum! Bizimle bin.”
diye seslenmiştir.
Eğer oğlunun ölmesini isteseydi böyle bir çağrı yapmasının anlamı olmazdı.
Nûh’un tavrı bize peygamberin ilahî hükmü bildirmekle birlikte insanî merhametini koruduğunu gösterir.
Bu nedenle kıssayı:
“Nûh, kendisine inanmayan oğlunun ölümünden memnun oldu.”
şeklinde okumak metne aykırıdır.
İlerleyen ayetlerde de Nûh’un oğluyla ilgili duygusal yönünün ne kadar güçlü olduğunu göreceğiz.
“Boğulanlardan Oldu” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayet:“fe kâne mine’l-muğrakîn”
yani:
“Böylece boğulanlardan oldu.”
cümlesiyle biter.
Bu, Nûh’un oğlunun dünyevî sonunu açık biçimde bildirir.
Soy bağı onu kurtarmamıştır.
Babası peygamberdir.
Babası onu çağırmıştır.
Kurtuluş yolu önündedir.
Ancak kendi tercihi farklı olmuştur.
Bu nedenle ayet bireysel sorumluluk konusunda son derece güçlüdür.
Başkasının imanından veya erdeminden otomatik olarak yararlanarak kendi sorumluluğumuzu ortadan kaldıramayız.
Peygamber Oğlu Olmak Neden Kurtuluş Garantisi Değildir
Çünkü Kur’an’da Allah karşısındaki insan değeri yalnız soya bağlanmaz.Bir kişinin:
babası âlim,
annesi çok dindar,
dedesi büyük bir din adamı
veya ailesi toplumda saygın
olabilir.
Bunların hepsi kişinin hayatında değerli etkiler oluşturabilir.
Ama hiçbiri:
“Ben ne yaparsam yapayım kurtulurum.”
garantisi değildir.
Aynı şekilde kötü bir aileden gelmek de insanı otomatik olarak kötü yapmaz.
Kur’an bireyin kendi ahlaki ve imanî sorumluluğunu korur.
Bu Ayet Aile Sevgisinin Bir Sınırı Olduğunu mu Gösterir
Evet, fakat bu sınır:“Farklı düşünüyorsa artık sevme.”
değildir.
Hz. Nûh oğlunu seviyor.
Onun iyiliğini istiyor.
Fakat onun tercihini doğru ilan etmiyor.
Bu bize sevginin önemli bir boyutunu öğretir:
Birini sevmek, yaptığı her şeyi onaylamak değildir.
Anne baba çocuğunu sevebilir ama yanlışını yanlış olarak görebilir.
Bir kardeş kardeşini sevebilir ama haksızlığını savunmayabilir.
Bir dost arkadaşını sevebilir ama zarar veren davranışına:
“Bu doğru değil.”
diyebilir.
Sevgi ≠ kayıtsız şartsız davranış onayı.
Nûh’un Oğlunun Hikâyesi “Çocuğum Beni Dinlemezse Onu Terk Edeyim” Demek midir
Hayır.Tam tersine Hz. Nûh son ana kadar oğluna ulaşmaya çalışmaktadır.
Bu sahneden:
“Çocuğun senin inancına uymuyorsa onu hayatından çıkar.”
sonucu çıkarılamaz.
Aile ilişkilerinde elbette ağır şiddet, istismar veya ciddi güvenlik sorunları varsa sınırlar gerekebilir. Ancak yalnız fikir veya inanç ayrılığı, otomatik olarak ilişkiyi kesmeyi zorunlu kılmaz.
Hz. Nûh’un:
“Yavrucuğum.”
hitabı hâlâ geçerlidir.
Oğlunun tercihine katılmaz ama baba şefkatini kaybetmez.
Oğlun Dağa Güvenmesi Modern İnsanın Hangi Yanılgısına Benzeyebilir
Bu sahne, insanın sahip olduğu güçleri mutlaklaştırmasını düşündürebilir.Bugün insan:
parasına,
teknolojisine,
statüsüne,
sigortasına,
siyasi gücüne,
sağlığına
veya bağlantılarına
çok güvenebilir.
Bunların hepsi değerli araçlar olabilir.
Problem:
“Bunlar varsa artık hiçbir şeye ihtiyacım yok ve hiçbir şey bana zarar veremez.”
duygusudur.
İnsan zengin olabilir ama ölümden bağımsız değildir.
Çok gelişmiş teknoloji kullanabilir ama bütün riskleri sıfırlayamaz.
Güçlü bağlantıları olabilir ama bütün sonuçları kontrol edemez.
Hûd 43’ün dersi:
Araçlarını kullan; fakat kırılgan olduğunu unutma.
Hûd 42 ve 43 Birlikte Nasıl Okunmalıdır
Hûd 42’de Hz. Nûh oğluna:“Yavrucuğum, bizimle bin.”
der.
Hûd 43’te oğlu:
“Beni sudan koruyacak bir dağa sığınacağım.”
diye cevap verir.
Nûh ise:
“Bugün Allah’ın hükmünden koruyacak yoktur; ancak O’nun merhamet ettikleri...”
der.
Sonra dalga aralarına girer.
Bu iki ayet birlikte çok güçlü üç mesaj verir:
Merhamet vardır.
Seçim vardır.
Sonuç vardır.
Nûh sever.
Oğlu seçer.
Sonuç gerçekleşir.
Bir sonraki ayette ise sahne daha da büyüyecek; yere suyunu yutması, göğe yağmuru durdurması emredilecek, su çekilecek ve gemi Cûdî üzerine oturacaktır.
Sonuç: Hûd Suresi 43. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Hûd Suresi 43. ayet, yalnız bir tufan sahnesi değildir. Aynı zamanda insanın sebep, güven, aile, irade ve kontrol anlayışını sorgulayan son derece derin bir ayettir.Hz. Nûh’un oğlu:
“Bir dağa sığınacağım.”
diyor.
Burada ilk dikkat etmemiz gereken şey şudur:
Dağ gerçek bir sebeptir.
Bunu küçümsememek gerekir.
Normal şartlarda bir sel karşısında yüksek bir yere çıkmak gerçekten akıllıca olabilir. İslam insana:
“Doğal sebepleri yok say.”
demez.
Zaten bu kıssanın merkezinde bir gemi vardır.
Gemi de bir sebeptir.
O hâlde gemi doğru, dağ neden yanlış?
Çünkü sorun madde değildir.
Sorun vahyin bildirdiği özel şarttır.
Allah Nûh’a:
“Gemi yap.”
demiştir.
Tufanın niteliğini bildirmiştir.
Oğluna kurtuluş çağrısı ulaşmıştır.
Bu özel durumda:
“Ben kendi yöntemimi daha güvenli buluyorum.”
demesi, yalnız teknik bir tercih değil, Nûh’un getirdiği ilahî uyarıyı reddediştir.
Bu ayrım, Hûd 43’ün yanlış anlaşılmasını önler.
Ayet:
“Doktora güvenme.”
demiyor.
“Mühendise güvenme.”
demiyor.
“Bilime güvenme.”
demiyor.
“Yüksek yere çıkma.”
demiyor.
Şunu öğretiyor:
Hiçbir sebebi mutlaklaştırma.
İnsan modern dünyada bazen iki uç arasında gidip geliyor.
Bir uç:
“Allah’a güveniyorum, hiçbir önlem almam.”
diyor.
Diğer uç:
“Bütün önlemleri aldım, artık hiçbir şey bana olmaz.”
diyor.
Kur’an’ın dengesi ikisinden de farklıdır.
Birinci tavır tedbirsizliktir.
İkinci tavır kontrol kibri olabilir.
Doğru olan:
Tedbirini al ve sınırını bil.
Hz. Nûh gemiyi yaparak birinci uçtan kaçıyor.
Oğlu:
“Dağ beni kesin korur.”
diyerek ikinci uçta problem yaşıyor.
Böyle bakıldığında ayet son derece günceldir.
Bir insan bütün sağlık kontrollerini yaptırabilir.
Bu çok doğrudur.
Ama:
“Ben bütün testleri yaptırdım, artık asla hastalanmam.”
diyemez.
Bir şirket güçlü güvenlik sistemleri kurabilir.
Kurmalıdır.
Ama:
“Asla saldırıya uğramayız.”
diyemez.
Bir devlet afet hazırlığı yapabilir.
Yapmalıdır.
Ama doğanın bütün ihtimallerini mutlak biçimde kontrol ettiğini sanmamalıdır.
Hazırlık akıldır; mutlaklık iddiası kibirdir.
Ayetin ikinci büyük mesajı aile sevgisinin acı sınırıdır.
Hz. Nûh oğlunu kurtarmak istiyor.
Bu son derece açıktır.
Bir önceki ayette:
“Yavrucuğum.”
diye çağırmıştır.
Hûd 43’te de oğlunun yanlış düşüncesine hemen cevap verir.
Ama baba olmak, oğlunun iradesini ortadan kaldırmıyor.
Bu, ebeveynlik açısından çok ağır ama önemli bir gerçektir.
Anne baba çocukları için:
eğitim verir,
dua eder,
uyarır,
destek olur,
tehlikeden korumaya çalışır.
Fakat özellikle yetişkin çocuk söz konusu olduğunda, onun her seçimini kendi iradesiyle değiştiremez.
Bu bazen anne babada çok büyük bir suçluluk oluşturur:
“Ben nerede hata yaptım?”
Bu soru zaman zaman sorulmalıdır. Çünkü ebeveynler gerçekten hata yapabilir.
Fakat ardından şu soru da gelmelidir:
“Bu seçimin ne kadarı benim, ne kadarı onun kendi iradesi?”
Hz. Nûh gibi bir peygamberin oğlunun bile farklı tercih yapması, bir insanın çocuğunun bütün hayatını tam kontrol altında tutamayacağını açıkça gösterir.
Bu, ebeveyni sorumsuz yapmaz.
Ama onu Tanrı da yapmaz.
Ayetin üçüncü büyük mesajı:
“Aralarına dalga girdi.”
cümlesindedir.
Bu ifade insanın zaman algısını sarsar.
Bir saniye önce konuşuyorlardı.
Nûh hâlâ oğlunu çağırıyordu.
Oğlu hâlâ kendi çözümünü söylüyordu.
Sonra dalga geldi.
Bu, insan hayatının kırılganlığını çok çarpıcı biçimde gösterir.
Bazen:
“Sonra yaparım.”
dediğimiz şeyler için gerçekten sonra olmayabilir.
Birinden özür dileyeceksin:
“Sonra.”
dersin.
Bir yanlışını düzelteceksin:
“Sonra.”
dersin.
Ailenle konuşacaksın:
“Sonra.”
dersin.
Tövbe edeceksin:
“Yaşlanınca.”
dersin.
Hûd 43 bize ölüm tarihi hesaplamayı öğretmez. Kimsenin yarın öleceğini iddia edemeyiz. Ama şunu hatırlatır:
İnsan zamanın sahibi değildir.
Bu nedenle iyi olanı sürekli ertelememek gerekir.
Fakat ayeti:
“Şimdi istediğimi yapmazsan başına hemen felaket gelir.”
diye insanları korkutma aracına dönüştürmek yine yanlış olur.
Nûh’un oğlunun durumu özel vahiy bağlamıdır.
Biz başkalarının geleceğini bilmiyoruz.
Hûd 43 aynı zamanda insanların felaketlere karşı tutumuyla ilgili önemli bir yanlış anlamayı da önlemelidir.
Bir insan bugün boğularak ölürse:
“Nûh’un oğlu gibi Allah cezalandırdı.”
diyemeyiz.
Bir tekne kazası yaşanabilir.
Sel mağdurları olabilir.
Çocuklar, yaşlılar, iyi insanlar ve kötü insanlar aynı afetten etkilenebilir.
Bugünkü bir boğulma olayı kendi başına ilahî azap işareti değildir.
Nûh’un oğlunun hikâyesinin özel anlamını biliyoruz çünkü Allah vahiyde bunu açıklıyor.
Modern felaketlerde ise bizim ilk görevimiz:
yardım etmek, kurtarmak, tedbir almak ve nedenleri araştırmaktır.
Mağdura:
“Sen ne yaptın da başına geldi?”
diye yaklaşmak hem teolojik hem insani açıdan büyük bir hata olabilir.
Afet mağdurluğu ≠ günahkârlık kanıtı.
Bu özellikle unutulmamalıdır.
Ayetin “Allah’ın emrinden koruyacak yoktur” sözü de ölümcül kaderciliğe dönüştürülmemelidir.
Bir hasta:
“Allah’ın hükmünden kaçamam, tedavi olmayayım.”
diyemez.
Çünkü tedavi de Allah’ın yaratmış olduğu sebeplerden biridir.
Bir deprem riski karşısında:
“Ecel geldiyse ölürüz.”
deyip çürük binada oturmanın önlemini almamak doğru bir tevekkül değildir.
Hz. Nûh kıssası bunun tam tersini gösteriyor:
Allah’ın hükmüne inanan peygamber gemi yapıyor.
Bu cümle tek başına kaderciliğe karşı son derece güçlüdür.
Ayet ayrıca bize insanın maddi güç karşısındaki psikolojisini de düşündürür.
Nûh’un oğlu dağa bakıyor.
Dağ büyük.
Sağlam.
Yüksek.
Dalgalardan daha güvenli görünüyor olabilir.
İnsan gözü için bu çok ikna edici bir görüntüdür.
Biz de hayatımızda büyük görünen şeylere benzer güven yükleyebiliriz.
Büyük banka hesabı.
Büyük şirket.
Büyük devlet.
Büyük teknoloji.
Büyük makam.
Büyük çevre.
Bunların hepsi gerçek güçlerdir.
Ama hiçbiri Allah gibi mutlak değildir.
İnsan bütün bunları kullanabilir fakat onların sınırını unutmamalıdır.
Dağ da yaratılmıştır, gemi de yaratılmıştır, insan da yaratılmıştır.
İslam’ın tevhid öğretisi sebepleri yok saymaz; onları ilah olmaktan çıkarır.
Hûd 43’ün bir başka derinliği, Hz. Nûh’un oğluna karşı kullandığı dilin sonuna kadar merhametli olmasıdır.
Biz bazen birini uyarırız.
Dinlemez.
İkinci kez anlatırız.
Yine dinlemez.
Sonunda:
“Ne hâlin varsa gör.”
deriz.
Nûh ise oğlunun kararını onaylamasa bile onun iyiliğini istemeyi bırakmıyor.
Bu, insanın sevdiği kişiye karşı öfke ile merhamet arasındaki sınavını gösterir.
Elbette herkesin her yanlışını sürekli taşımak zorunda değiliz.
Bazen sağlıklı sınırlar gerekir.
Ama:
“Beni dinlemedi, artık başına ne gelirse gelsin umurumda değil.”
duygusunu ahlaki bir ideal hâline getirmek doğru değildir.
Nûh’un kalbinde son ana kadar kurtuluş arzusu vardır.
Hûd 43 sonunda çok güçlü bir denge bırakır:
Sebebe sarıl ama sebebi ilahlaştırma.
Aileni sev ama sevgiyi hakikatin yerine koyma.
Uyar ama başka insanın iradesini kendi mülkün sanma.
Allah’a güven ama tedbiri terk etme.
Felaketi görünce mağdura günah etiketi yapıştırma.
Ve zamanın tamamen senin kontrolünde olduğunu sanarak doğru olanı sürekli erteleme.
Bir sonraki ayette artık tufanın sonunu göreceğiz. Yere:
“Ey yer, suyunu yut.”
göğe:
“Ey gök, suyunu tut.”
denilecek; su çekilecek, hüküm tamamlanacak ve gemi Cûdî üzerine oturacaktır.
Ve belki Hûd Suresi 43. ayetin bugün bize yönelttiği en güçlü soru şudur:
Hayatımızdaki dağlara, yani paramıza, bilgimize, teknolojimize, makamımıza veya kendi zekâmıza kullanılması gereken araçlar olarak mı, yoksa bizi her şeyden koruyacak mutlak güçler olarak mı bakıyoruz? Sevdiklerimizi uyarırken Nûh’un merhametini koruyabiliyor muyuz? Ve önlem almayı tevekküle aykırı görmeden, aynı zamanda hiçbir önlemi Allah’ın yerine koymayacak kadar sınırımızı biliyor muyuz?
