Hûd Suresi 37. Ayette “Gemiyi Gözetimimiz Altında ve Vahyimizle Yap; Zulmedenler Hakkında Bana Başvurma, Çünkü Onlar Boğulacaklardır” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Hûd Suresi 37. Ayet Ne Söylüyor
Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:“Gemiyi gözetimimiz altında ve vahyimiz doğrultusunda yap. Zulmedenler hakkında bana başvurma; çünkü onlar mutlaka boğulacaklardır.”
Ayetin Arapçası şöyledir:
“Vasna‘i’l-fulke bi-a‘yuninâ ve vahyinâ ve lâ tuhâtıbnî fî’l-lezîne zalemû innehum muğrakûn.”
Hûd 36’da Allah, Hz. Nûh’a kavminden daha önce iman etmiş olanların dışında artık kimsenin iman etmeyeceğini bildirmişti. Hûd 37’de ise tebliğ döneminden hazırlık ve eylem dönemine geçilir. Artık Nûh’a gemiyi yapması emredilir.
Bu geçiş çok önemlidir. Çünkü Kur’an’da iman ve tevekkül, çoğu zaman insanın sorumluluğunu ortadan kaldıran pasif bir bekleyiş şeklinde sunulmaz. Allah’ın vaadine güvenmek ile gereken tedbiri almak birlikte yürür.
“Gemiyi Yap” Emri Neden Bu Kadar Önemlidir
Ayette:“vasna‘i’l-fulk”
yani:
“Gemiyi yap.”
denilir.
Allah Hz. Nûh’u kurtaracağını dileseydi elbette gemiye ihtiyaç olmadan da kurtarabilirdi. Fakat Kur’an’daki anlatıda Nûh’a doğrudan bir iş veriliyor:
Gemi yap.
Bu, sebepler dünyasının önemini gösterir.
Nûh:
“Allah beni koruyacaksa gemiye gerek yok.”
demiyor.
Allah’ın yardımına inanıyor ve aynı zamanda çalışıyor.
Bu nedenle Hûd 37’nin en güçlü derslerinden biri şudur:
Tevekkül, tedbiri terk etmek değildir.
Tevekkül ile Tedbir Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır
Tevekkül, insanın elinden gelen meşru çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakmasıdır. Tedbirsizlik ise yapabileceği şeyi yapmayıp sonucu dinî bir ifadeyle örtmeye çalışmaktır.Bir insan:
“Allah korur.”
diyerek emniyet kemeri takmamazlık etmemelidir.
Hasta:
“Şifayı Allah verir.”
diyerek gerekli tedaviyi keyfî biçimde reddetmemelidir.
İş insanı:
“Rızkı Allah verir.”
diyerek hesap, plan ve çalışma yapmayı bırakmamalıdır.
Hz. Nûh’un gemisi bu dengeyi çok güçlü biçimde gösterir:
Allah’a güven + insanın üzerine düşeni yapması.
“Allah İsterse Kurtarır; Neden Gemiye İhtiyaç Var?” Denebilir mi
Bu soru aslında sebep ile ilahî kudret arasındaki ilişkiyi anlamak açısından önemlidir.Allah’ın kudreti sebeplere muhtaç değildir; fakat Allah dünyayı birçok durumda sebepler üzerinden işleyen bir düzen içinde yaratmıştır.
İnsan acıkınca yemek yer.
Susayınca su içer.
Hastalanınca tedavi olur.
Yağmurdan korunmak için çatı yapar.
Bunların hiçbiri:
“Allah’a güvenmiyorum.”
anlamına gelmez.
Tam tersine insan, Allah’ın yarattığı sebepler düzeni içinde sorumluluğunu yerine getirir.
Hz. Nûh’a gemi yapmasının emredilmesi de bu anlayışın çok güçlü bir örneğidir.
“Gözetimimiz Altında” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayette:“bi-a‘yuninâ”
ifadesi geçer.
Kelime düzeyinde “gözlerimizle / gözlerimizin önünde” şeklinde çevrilebilen bu ifade, tefsirlerde Allah’ın gözetimi, koruması ve denetimi altında anlamında açıklanmıştır.
Burada çok önemli bir teolojik sınır vardır:
Allah’ın sıfatlarını insan organlarına benzetmemek gerekir.
Kur’an’ın bu ifadesi:
“Allah’ın insan gibi fiziksel gözleri vardır.”
şeklinde anlaşılmamalıdır.
Allah yaratılmışlara benzemez.
Bu nedenle daha açıklayıcı ifade:
“Gözetimimiz ve korumamız altında.”
şeklindedir.
Allah’ın “Gözleri” Var mıdır
İslam akaidinde Allah yaratılmış varlıkların fiziksel özellikleriyle tasavvur edilmez.Kur’an’da Allah hakkında geçen bazı ifadeler, insan dilinin anlayabileceği biçimde ilahî:
gözetimi,
kudreti,
bilgiyi,
korumayı
ve otoriteyi
anlatır.
Bu tür ifadeleri doğrudan insan anatomisine çevirmek teşbih, yani Allah’ı yaratılmışlara benzetme tehlikesi doğurabilir.
Dolayısıyla Hûd 37’deki “bi-a‘yuninâ” ifadesinin ana mesajı şudur:
Nûh gemiyi yalnız ve sahipsiz biçimde yapmıyor; Allah’ın bilgisi, gözetimi ve koruması altındadır.
“Allah Beni Görüyor” Düşüncesi Sürekli Gözetlenme Korkusu mu Oluşturmalıdır
Hayır.Allah’ın her şeyi bilmesi, insanın psikolojik olarak sürekli takip edilme paniği yaşaması gerektiği anlamına gelmez.
Mümin için Allah’ın gözetimi yalnız hesap anlamı taşımaz; aynı zamanda:
korunma,
bilinme,
yalnız kalmama
ve adalet
anlamı da taşır.
Hz. Nûh açısından bu ifade çok güçlü bir tesellidir.
Toplum onu küçümseyebilir.
Yaptığı gemiyle alay edebilir.
Fakat Allah sanki ona:
“Sen benim gözetimim altındasın; görevine devam et.”
demektedir.
Dolayısıyla ilahî gözetim yalnız korku değil, güven ve dayanıklılık da üretir.
“Vahyimizle Yap” Ne Anlama Gelir
Ayette:“ve vahyinâ”
yani:
“vahiy ve yönlendirmemizle”
denilir.
Bu ifade geminin yapımında Hz. Nûh’un Allah tarafından yönlendirildiğini gösterir.
Tefsirlerde bunun geminin yapımına ilişkin yönlendirmeleri kapsadığı belirtilir. Ancak Kur’an burada:
geminin uzunluğunu,
genişliğini,
ahşap türünü,
mühendislik hesaplarını
ve ayrıntılı teknik planını
vermez.
Bu nedenle Kur’an’da bulunmayan teknik ayrıntıları kesin vahiy bilgisi gibi anlatmamak gerekir.
Ayetin açık söylediği şey şudur:
Nûh gemiyi Allah’ın yönlendirmesi altında yapmaktadır.
Kur’an’dan Nûh’un Gemisinin Tam Teknik Ölçülerini Çıkarabilir miyiz
Hûd 37 bize böyle ayrıntılar vermez.Tarih boyunca tefsirlerde ve çeşitli rivayetlerde geminin:
boyutu,
kat sayısı,
ağaç türü
ve yapım süresi
hakkında farklı bilgiler aktarılmıştır.
Fakat bunların hepsini Kur’an’ın açık ifadesiyle aynı kesinlik seviyesinde değerlendirmemek gerekir.
Kur’an’ın burada amacı bir gemi mühendisliği kılavuzu hazırlamak değildir.
Asıl mesaj:
Nûh’un Allah’ın emrine uyması,
fiilen çalışması
ve yaklaşan olay için hazırlık yapmasıdır.
Kur’an hidayet kitabıdır; teknik mühendislik el kitabı değildir.
Nûh Gemi Yapmayı Biliyor muydu
Kur’an bu ayette onun daha önce gemi yapıp yapmadığını ayrıntılı biçimde açıklamaz. Bu nedenle kesin konuşmamak gerekir.Açık olan şudur:
Allah ona:
“Gemiyi yap.”
demiş ve bunu:
“vahiy ve gözetimimiz altında”
ifadesiyle desteklemiştir.
Bu anlatıdan çıkarılabilecek en güvenli sonuç, Hz. Nûh’un verilen görevi yerine getirebilmesi için ilahî yönlendirme aldığıdır.
Kur’an’ın söylemediği teknik ayrıntıları hayal ederek kesin dinî bilgiye dönüştürmek doğru değildir.
Bu Ayet Çalışmanın Dinî Değerini Gösteriyor mu
Evet.Hz. Nûh’un kurtuluş hazırlığı yalnız dua etmek değildir.
Dua vardır.
İman vardır.
Vahiy vardır.
Ama aynı zamanda iş vardır.
Gemi:
kesilecek,
birleştirilecek,
hazırlanacak
ve kullanılabilir hâle getirilecektir.
Bu çok önemli bir ilkedir:
Allah’a güvenen insan çalışmayı küçümsemez.
İnsan bazen maneviyat ile emeği birbirinin alternatifi gibi görebilir.
Oysa Kur’an’ın Nûh anlatısında ikisi birlikte bulunur.
Dua elleri açar; sorumluluk gerektiğinde o elleri çalıştırır.
“Zulmedenler Hakkında Bana Başvurma” Ne Anlama Gelir
Ayette:“ve lâ tuhâtıbnî fî’l-lezîne zalemû”
denilir.
Genel anlamıyla:
“Zulmedenler hakkında benimle konuşma / onların affedilmesi veya hükmün kaldırılması konusunda bana başvurma.”
şeklinde anlaşılır.
Bu ifade, ilahî hükmün artık kesinleştiği özel bir aşamayı gösterir.
Hz. Nûh yıllarca kavminin hidayeti için uğraşmıştı. Fakat Hûd 36’da artık yeni iman eden olmayacağı vahyedilmişti. Hûd 37’de ise hükmün uygulama aşamasına geçildiği görülmektedir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur:
Bu, Hz. Nûh’a verilen özel vahiy hükmüdür.
Biz yaşayan insanlar hakkında böyle bir kesinlik iddia edemeyiz.
Buradaki “Zulmedenler” Kimlerdir
Ayetin bağlamında “zulmedenler”, Nûh’un kavmi içinde uzun süre peygamberlik mesajına direnmiş ve ilahî hükmün kendileri hakkında kesinleştiği kimselerdir.Buradan:
“Her günah işleyen insan için artık dua edilmez.”
sonucu çıkarılamaz.
Aynı şekilde:
“Her inanmayan kişi Hûd 37’deki hükmün aynısına sahiptir.”
denemez.
Çünkü burada belirli bir peygamberin, belirli bir kavminin, belirli bir tarihsel aşamasına dair özel vahiy vardır.
“Zulmedenler” kelimesini her hoşlanmadığımız kişiye yapıştırmak Kur’an’ın bağlamını bozabilir.
Her Günah İşleyen İnsan “Zalim” midir ve Artık Affedilmez mi
Hayır.Kur’an’da “zulüm” kelimesinin farklı bağlamları vardır ve her kullanım aynı düzeyde değildir. İnsan kendi nefsine zulmedebilir, başkasına zulmedebilir veya çok daha ağır sistematik haksızlıklar içinde bulunabilir.
Ayrıca insan:
tövbe edebilir,
yanlışından dönebilir,
hakkını yediği kişiye hakkını iade edebilir
ve kendisini düzeltebilir.
Hûd 37’deki özel hüküm, yaşayan her günahkâr hakkında genel bir ümitsizlik formülü değildir.
Allah’ın rahmet kapısını insanların keyfî biçimde kapatmaya yetkisi yoktur.
“Onlar Boğulacaklardır” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayette:“innehum muğrakûn”
yani:
“Onlar boğulacaklardır.”
denilir.
Bu, yaklaşan tufanın sonucuna ilişkin doğrudan ilahî bildirimdir.
Burada artık:
tahmin,
meteorolojik öngörü
veya Nûh’un kişisel kanaati
yoktur.
Vahiy, belirli grubun karşılaşacağı sonucu bildirir.
Bu nedenle Nûh kavminin boğulmasını ilahî azap olarak bilmemizin sebebi:
bunu Kur’an’ın açıkça söylemesidir.
Bugünkü afetlerde ise aynı özel vahye sahip olmadığımız için aynı kesinliği kullanamayız.
Nûh Tufanını Günümüzdeki Sel ve Afetlerle Eşitlemek Doğru mudur
Hayır.Her sel:
“Nûh tufanının benzeri ilahî ceza”
diye yorumlanamaz.
Bir selin:
aşırı yağış,
iklim koşulları,
dere yatağına yapılaşma,
yetersiz altyapı,
orman tahribatı
ve çeşitli doğal veya insan kaynaklı nedenleri olabilir.
Bu nedenleri bilimsel olarak açıklamak Allah’ı reddetmek değildir.
Nûh tufanında özel durum, vahyin olayı ilahî hüküm olarak tanımlamasıdır.
Modern olaylarda böyle özel vahiy olmadığı için:
“Şu şehir günahkârdı, Allah sel gönderdi.”
diye kesin konuşmak doğru değildir.
Üstelik böyle söylemek afet mağdurlarını haksız yere suçlayabilir.
“Gemi Yap” Emri Krizlere Hazırlık Konusunda Bize Bir İlke Verir mi
Evet, ayeti doğrudan modern afet planı gibi okumamak şartıyla güçlü bir genel ilke çıkarılabilir:Bilinen tehlikeye karşı hazırlık yapmak tevekküle aykırı değildir.
Deprem bölgesinde:
sağlam bina yapmak,
denetim yapmak,
acil durum planı hazırlamak
ve güvenlik standartlarına uymak
dinin karşıtı değildir.
Sel riski bulunan yerde altyapı oluşturmak gerekir.
Hastalık riskine karşı tıbbi önlem alınır.
Hz. Nûh’un gemi yapması bize şunu düşündürür:
“Allah’a güveniyorum” demek, alınabilecek meşru önlemleri almamanın bahanesi olmamalıdır.
Hûd 36 ve 37 Birlikte Nasıl Okunmalıdır
Hûd 36’da Allah Nûh’a artık başka kimsenin iman etmeyeceğini bildirmişti.Hûd 37’de ise:
“Gemiyi yap.”
emri gelir.
Bu iki ayet arasında güçlü bir geçiş vardır:
Önce bilgi veriliyor.
Sonra eylem isteniyor.
Nûh’a sadece:
“Tufan gelecek.”
denip bırakılmıyor.
Yaklaşan olay karşısında hazırlık yapması emrediliyor.
Bu, Kur’an’ın sorumluluk anlayışını çok güzel özetler:
Bilgi, gerektiğinde eyleme dönüşmelidir.
Doğruyu bilmek önemli; doğru bilgiye uygun davranmak da önemlidir.
Sonuç: Hûd Suresi 37. Ayetin Ana Mesajı Nedir
Hûd Suresi 37. ayet, Nûh kıssasında çok büyük bir dönüm noktasıdır. Uzun tebliğ dönemi sona yaklaşmış, artık gemi yapma dönemi başlamıştır.Hz. Nûh’a verilen ilk emir:
“Gemiyi yap.”
Bu iki kelime bile din ile hayat arasındaki ilişkiye dair çok güçlü bir mesaj taşır.
Çünkü Allah Nûh’a:
“Ben seni koruyacağım, hiçbir şey yapmana gerek yok.”
dememiştir.
Onu çalışmaya yönlendirmiştir.
Bu, tevekkül konusunda çok önemli bir düzeltmedir.
İnsan bazen dini yanlış anlayarak pasifliği kutsallaştırabilir.
“Allah ne yazdıysa o olur.”
deyip hiçbir önlem almaz.
Sonra sonucu kader olarak görür.
Oysa Nûh kıssasında Allah’ın hükmüne en fazla güvenen insanlardan biri aynı zamanda gemi yapan insandır.
Bu nedenle kader inancı ile planlama birbirinin düşmanı değildir.
Allah’ın takdirine inanmak:
hesap yapmaya,
tedbir almaya,
mühendislik kullanmaya,
çalışmaya
ve geleceğe hazırlanmaya
engel değildir.
Tam tersine insan, Allah’ın kendisine verdiği aklı ve imkânları kullanmakla sorumludur.
Bunu günlük hayata taşıdığımızda ölçü çok açıktır.
Ev satın alırken:
binanın güvenliğini araştır.
Sonra Allah’a tevekkül et.
Hasta olduğunda:
hekime git ve tedavini değerlendir.
Sonra Allah’tan şifa iste.
Bir işletme kurduğunda:
maliyetini hesapla,
piyasayı araştır,
sözleşmeni düzgün yap.
Sonra rızkın Allah’tan olduğunu unutma.
Tedbir almak Allah’a güvenmemek değildir.
Aksine tedbiri terk edip bütün sorumluluğu:
“Allah böyle istedi.”
diye açıklamak bazen insanın kendi ihmalini görünmez hâle getirebilir.
Hûd 37’nin gemisi, bize tam da bunu hatırlatır:
İman eden insan da çekiç kullanır.
Dua eden insan da çalışır.
Allah’a güvenen insan da hazırlık yapar.
Ayetin ikinci büyük mesajı:
“Gözetimimiz altında.”
ifadesidir.
Bu söz, Hz. Nûh’un yalnız olmadığını gösterir.
Düşünün: Bir insan toplumun büyük kısmının kendisine karşı olduğu bir ortamda, yaklaşan bir tufan için gemi yapmaktadır. Bu süreçte alay edilebilir, küçümsenebilir ve ne yaptığını anlamayan insanlarla karşılaşabilir.
Fakat Allah ona:
“Gözetimimiz altındasın.”
anlamında bir güven verir.
Bu, zor bir görev üstlenen insan için çok güçlü bir manevi dayanak olabilir.
İnsan doğru olduğunu düşündüğü bir işi yaparken herkes onu alkışlamayabilir.
Bazen doğru karar ilk başta garip görünebilir.
Bazen güvenlik önlemi:
“Gereksiz masraf.”
sayılabilir.
Bazen ahlaki ilke:
“Fazla hassasiyet.”
diye küçümsenebilir.
Ama insan yalnız çoğunluğun tepkisine göre hareket etmemelidir.
Yine de burada dikkatli bir sınır koymalıyız:
“İnsanlar benimle alay ediyor, demek ki ben Nûh gibiyim ve kesin haklıyım.”
sonucu çıkarılamaz.
Nûh’un haklılığı insanların onunla alay etmesinden değil, Allah’tan vahiy alıyor olmasından kaynaklanır.
Bir insanın toplum tarafından eleştirilmesi onu otomatik peygamberce konuma yükseltmez.
Bazen toplum seni eleştiriyorsa gerçekten yanlış yapıyor olabilirsin.
Bu yüzden yine ölçü:
delil, ahlak ve doğruluk olmalıdır.
Ayetin “vahiy ile” kısmı da burada çok önemlidir.
Nûh kendi hayalinden:
“Sanırım büyük bir gemi yapmalıyım.”
demiyor.
Allah’ın özel yönlendirmesi vardır.
Bugün ise hiçbir insan:
“Allah bana vahyetti, şu gemiyi yapın, şu tarihte tufan gelecek.”
diye yeni peygamberlik otoritesi kuramaz.
Rüya görebilir.
Sezgi yaşayabilir.
Endişe duyabilir.
Bilimsel veri inceleyebilir.
Ama bunlar peygamber vahyi değildir.
Özellikle afet tarihi veren kişiler konusunda bu ayrım çok önemlidir.
“Allah bana söyledi, şu tarihte deprem olacak.”
gibi kesin iddialar, Hz. Nûh’un vahyiyle aynı kategoriye konamaz.
Bilim insanı risk hesaplayabilir.
Fay hattını inceleyebilir.
Olasılık değerlendirebilir.
Bu ise bilimsel çalışmadır ve gayb iddiası değildir.
Hûd 37’nin üçüncü büyük mesajı, Allah hakkında kullanılan dilin dikkatle anlaşılması gerektiğidir.
“Gözlerimiz önünde”
ifadesini insan bedenine benzeyen bir Tanrı tasvirine dönüştürmemeliyiz.
Allah yaratılmış değildir.
Mekânla kuşatılmış bir beden değildir.
İnsan anatomisiyle tasvir edilemez.
Bu nedenle ayetin mesajı:
“Allah’ın fiziksel gözleri gemiye bakıyordu.”
değil,
“Nûh Allah’ın gözetimi ve koruması altındaydı.”
şeklinde anlaşılmalıdır.
Kur’an’ın insan diliyle kullandığı ifadeleri, Allah’ı yaratılmışlara benzetmeden okumak tevhidin gereğidir.
Ayetin dördüncü büyük mesajı ise çok daha ağırdır:
“Zulmedenler hakkında bana başvurma.”
Bu noktada hüküm kesinleşmiştir.
Fakat bunu doğru anlamamız şarttır.
Nûh yıllarca tebliğ etmiştir.
Sonra Allah ona özel olarak:
“Artık başka iman eden olmayacak.”
diye vahyetmiştir.
Şimdi de:
“Hüküm kesinleşti.”
anlamında yeni bir aşama başlamaktadır.
Bu nedenle sıradan bir insanın:
“Ben şu kişiden ümidimi kestim, Allah da onu artık affetmez.”
demesi mümkün değildir.
Biz Nûh’a verilen vahye sahip değiliz.
Bir insan bugün zalim olabilir ve yarın tövbe edebilir.
Bir kişi yıllarca inkâr edebilir ve sonra iman edebilir.
Bir günahkâr ciddi biçimde değişebilir.
Yaşayan insanların sonunu Allah adına mühürlemek bizim görevimiz değildir.
Hûd 37’nin özel hükmünü genel bir nefret aracına dönüştürmemek gerekir.
Aynı şekilde:
“Onlar boğulacak.”
ifadesi de kişisel intikam duygusuyla okunmamalıdır.
Bu, Allah’ın belirli tarihsel kavme ilişkin hükmüdür.
Nûh:
“Ben sizi boğacağım.”
demiyor.
Tufanı oluşturan bağımsız güç Nûh değildir.
Bu ayrım çok önemlidir.
Çünkü din adına konuşan biri kendi kişisel düşmanına:
“Allah seni mahvedecek.”
diyerek Hûd 37’yi kullanamaz.
Allah’ın geçmişte belirli bir topluma verdiği özel hüküm ile bizim kişisel öfkemiz aynı şey değildir.
İlahî adalet, insanın intikam arzusuna indirgenemez.
Ayetin modern dünyaya taşınabilecek en güçlü ahlaki derslerinden biri ise hazırlık kültürüdür.
Bir tehlikeyi biliyorsan hazırlan.
Deprem riski varsa bina güçlendir.
Sel riski varsa dere yatağına gelişigüzel yapılaşma.
Yangın riski varsa önlem al.
Sağlık riski varsa kontrollerini yaptır.
Siber saldırı riski varsa yedekleme ve güvenlik sistemi kur.
Sonra Allah’a güven.
Bu yaklaşım Hûd 37’nin doğrudan teknik tefsiri değildir; fakat ayetin emir + eylem mantığından çıkarılabilecek güçlü bir ahlaki ilkedir.
İnsanın önlenebilir zararı:
“Kader.”
deyip önlemsiz bırakması doğru değildir.
Eğer bir bina mühendislik standartlarına uymadığı için çöküyorsa yalnız:
“Takdir-i ilahî.”
deyip insan ihmallerini konuşmamak sorumluluktan kaçışa dönüşebilir.
Allah’a iman, insanın hesap verebilirliğini ortadan kaldırmaz.
Nûh’un gemisi tam tersini gösterir:
Tehlike karşısında hazırlan.
Hûd 37 aynı zamanda Allah’ın yardımının insanı tembelleştirmemesi gerektiğini öğretir.
Nûh Allah’ın gözetimi altındadır ama gemiyi yine Nûh yapar.
Bu muazzam bir dengedir.
Allah’ın yardımına güvenmek:
“Ben hiçbir şey yapmayacağım.”
demek değildir.
Kendi emeğine güvenmek de:
“Ben Allah’a muhtaç değilim.”
demek değildir.
İki uçtan da kaçınılır.
İnsan çalışır ama kibirlenmez.
Allah’a güvenir ama tembelleşmez.
Emeğini ortaya koyar, sonucu ilahlaştırmaz.
Bu ayetin belki en güzel özeti budur.
Nûh’a:
“Gemi yap.”
denir.
Ama hemen ardından:
“Gözetimimiz altında ve vahyimizle.”
denir.
Yani:
Sen çalışacaksın ama yalnız değilsin.
Bu denge insan hayatının birçok alanında büyük bir huzur sağlayabilir.
Elinden geleni yap.
Planını yap.
Doğru insanlardan yardım al.
Bilimi kullan.
Tedbirini al.
Sonra her sonucu kontrol etmek zorunda olmadığını kabul et.
Çünkü insan sorumludur ama mutlak değildir.
Ve belki Hûd Suresi 37. ayetin bugün bize yönelttiği en güçlü soru şudur:
Allah’a güvendiğimizi söylerken gerçekten üzerimize düşen gemiyi yapıyor muyuz, yoksa ihmallerimizi tevekkül kelimesinin arkasına mı saklıyoruz? Tehlikeyi bildiğimizde hazırlık yapıyor, bilgiyi eyleme dönüştürüyor ve çalışırken sonucu Allah’a bırakabiliyor muyuz? Ayrıca geçmişte belirli bir kavim hakkında verilmiş ilahî hükmü bugünün insanlarına kolayca taşımak yerine, kendi görevimizi doğru yapmaya ve hükmü Allah’a bırakmaya yeterince dikkat ediyor muyuz?
