İfade Hürriyeti Suçları Nelerdir 
Eleştiri, Hakaret, Nefret Söylemi, Propaganda Ve Kamu Düzeni Sınırı Nasıl Belirlenir
İfade hürriyeti suçları denildiğinde aslında teknik olarak tek bir suç türünden değil, ifade özgürlüğünün kullanımı sırasında işlenebilecek suçlardan söz edilir. Çünkü hukuk düzeni, insanın düşüncesini açıklama hakkını korur; fakat bu hakkın başkasının şeref ve itibarına saldırı, şiddete çağrı, nefret yayma, terör yöntemlerini övme, suçu teşvik etme, kamu düzenini bozma, özel hayatı ihlal etme veya devletin korunan hukuki değerlerine saldırı hâline dönüşmesini sınırsız biçimde kabul etmez.
Türkiye'de ifade özgürlüğü anayasal güvence altındadır. Anayasa Mahkemesi, ifade özgürlüğüne getirilen sınırlamaların kanunla yapılması, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olması ve ölçülülük ilkesine aykırı olmaması gerektiğini vurgular. Bu yüzden bir sözün rahatsız edici, sert, sivri veya eleştirel olması tek başına suç sayılmamalıdır; fakat söz hakaret, tehdit, nefret, şiddete teşvik, kamu güvenliği açısından açık ve yakın tehlike veya kişilik haklarına saldırı seviyesine ulaştığında cezai sorumluluk gündeme gelebilir.
İfade Hürriyeti Nedir
İfade hürriyeti, kişinin düşünce, kanaat, eleştiri, yorum, haber, sanat, inanç, siyasal görüş ve toplumsal değerlendirmelerini açıklayabilme özgürlüğüdür. Bu özgürlük, demokratik toplumun temelidir. Çünkü insan konuşmadan, eleştirmeden, tartışmadan ve itiraz etmeden ne siyasal hayat ne bilim ne sanat ne basın ne de hukuk gerçek anlamda gelişebilir.
İfade hürriyeti şunları kapsar:
Düşünce açıklama
Eleştiri yapma
Haber verme
Sanatsal ifade
Siyasi görüş belirtme
Akademik değerlendirme
Toplumsal sorunları tartışma
Kamu gücünü denetleme
İnanç veya kanaat açıklama
Ancak ifade hürriyeti, sınırsız bir saldırı hakkı değildir. Hukuk, ifade özgürlüğünü korurken başkalarının onurunu, özel hayatını, güvenliğini, dini değerlerini, kamu barışını, milli güvenliği ve toplum düzenini de korumaya çalışır.
Bu yüzden en temel ölçü şudur:
Eleştiri serbesttir; fakat kişiyi hedef alan aşağılayıcı saldırı, şiddete çağrı, nefret yayma ve hukuken korunan değerlere açık saldırı suç oluşturabilir.
İfade Hürriyeti Suçları Ne Demektir
İfade hürriyeti suçları, kişinin söz, yazı, paylaşım, haber, yorum, sosyal medya gönderisi, afiş, slogan, video, karikatür veya başka bir iletişim yoluyla yaptığı açıklamanın ceza hukuku bakımından suç teşkil ettiği durumları anlatır.
Bu suçlar genellikle şu alanlarda ortaya çıkar:
Hakaret
Tehdit
Halkı kin ve düşmanlığa tahrik
Dini değerleri aşağılama
Suçu ve suçluyu övme
Kanunlara uymamaya tahrik
Terör örgütü propagandası
Cumhurbaşkanına hakaret
Türk milletini, devleti veya devlet kurumlarını aşağılama
Özel hayatın gizliliğini ihlal
Kişisel verileri hukuka aykırı yayma
İftira veya suç isnadı
Müstehcenlik veya çocukların korunmasına ilişkin yayın suçları
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Bir düşüncenin rahatsız edici olması ile suç oluşturması aynı şey değildir. Demokratik toplumda sert, sarsıcı, hatta incitici eleştiriler bile korunabilir. AİHM ve iç hukuk uygulamasında özellikle siyasetçilere ve kamuya mal olmuş kişilere yönelik eleştirilerin özel kişilere göre daha geniş sınırlar içinde değerlendirilmesi gerektiği kabul edilir.
Hakaret Suçu İfade Hürriyeti Sınırını Nasıl Aşar
Hakaret suçu, bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut fiil isnadı veya sövme niteliğindeki sözlerle oluşabilir. Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesi hakaret suçunu düzenler; hakaretin alenen işlenmesi hâlinde cezanın artırılması öngörülür.
Hakaret ile eleştiri arasındaki fark çok önemlidir.
Eleştiri, kişinin davranışını, fikrini, görevini veya kamusal tutumunu hedef alır.
Hakaret, kişinin doğrudan kişiliğini, onurunu ve saygınlığını aşağılamaya yönelir.
Örneğin:
"Bu karar hukuken yanlış ve topluma zarar veriyor" eleştiri olabilir.
"Sen aşağılık, şerefsiz, haysiyetsiz birisin" hakaret riski taşır.
Hakaret suçunda şu unsurlar önemlidir:
Sözün kişiye yönelmesi
Onur ve saygınlığı zedeleyici nitelik taşıması
Eleştiri sınırını aşması
Sövme veya somut fiil isnadı içermesi
Bağlam, muhatap, ortam ve ifade biçimi
Özellikle sosyal medyada hakaret çok sık gündeme gelir. Paylaşım, yorum, alıntı, görsel, video veya mesaj yoluyla yapılan küçük görücü ifadeler cezai sorumluluk doğurabilir.
Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Nedir
Cumhurbaşkanına hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 299. maddesinde ayrıca düzenlenen özel bir suç tipidir. Bu suç, cumhurbaşkanının şahsına yönelik onur, şeref ve saygınlığı zedeleyici ifadeleri konu alır.
Bu suç tipi ifade özgürlüğü tartışmalarında sık gündeme gelir. Çünkü demokratik toplumda siyasi eleştiri alanı geniş olmalıdır. Siyasetçiler, kamu gücü kullanan kişiler ve kamuya mal olmuş figürler daha ağır eleştirilere katlanmak durumundadır. Bununla birlikte, eleştirinin kişisel aşağılamaya, sövme diline veya onur kırıcı saldırıya dönüşmesi hâlinde ceza hukuku devreye girebilir.
Buradaki hassas çizgi şudur:
Siyasi eleştiri korunur.
Kaba, ağır ve sert eleştiri de çoğu durumda korunabilir.
Fakat kişilik değerlerini hedef alan aşağılayıcı saldırı suç riski taşır.
Bu nedenle cumhurbaşkanına yönelik ifadelerde de değerlendirme yapılırken sözün siyasi eleştiri mi, değer yargısı mı, mizah mı, haber verme mi, yoksa kişisel hakaret mi olduğu dikkatle incelenmelidir.
Halkı Kin Ve Düşmanlığa Tahrik Suçu Nedir
Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 216. maddesinde düzenlenmiştir. Bu suç, halkın sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge bakımından farklı kesimlerini birbirine karşı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etmeyi cezalandırır; ancak özellikle tahrik bakımından kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması aranır.
Bu suçun amacı, toplum içindeki farklı gruplar arasında nefret, düşmanlık ve çatışma üretilmesini engellemektir.
Bu suç kapsamında şu ifadeler risk doğurabilir:
Bir toplumsal grubu düşmanlaştırmak
Bir kesime karşı şiddet veya nefret çağrısı yapmak
Irk, din, mezhep, bölge veya sınıf temelli düşmanlık üretmek
Toplum kesimlerini birbirine karşı kışkırtmak
Kamu güvenliği açısından açık ve yakın tehlike oluşturmak
Burada her sert söz suç değildir. Suçun oluşması için ifade, yalnızca kırıcı veya öfkeli olmakla kalmamalı; toplum barışını tehdit eden somut bir tehlike potansiyeli taşımalıdır.
Bu yüzden temel ölçü şudur:
Eleştiri başka, toplum kesimlerini düşmanlaştıran tahrik başkadır.
Halkın Bir Kesimini Aşağılama Suçu Nedir
TCK 216 kapsamında yalnızca tahrik değil, halkın bir kesimini belirli özellikleri nedeniyle alenen aşağılama da suç olarak düzenlenmiştir. Bu özellikler sosyal sınıf, ırk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farklılığı olabilir.
Bu suçun merkezinde toplumsal grup onuru ve kamu barışı vardır.
Örneğin bir kişinin belirli bir grubu:
İnsanlık dışı göstermek
Aşağı, pis, değersiz, yok edilmesi gereken bir topluluk gibi sunmak
Toplumsal dışlamaya hedef yapmak
Doğuştan veya kimliksel özellikleri nedeniyle küçültmek
gibi ifadeleri bu alan içinde değerlendirilebilir.
Ancak burada da dikkatli olmak gerekir. Bir inancı, ideolojiyi, siyasi hareketi veya toplumsal davranışı eleştirmek ile o inanca veya kimliğe mensup insanları aşağılamak aynı şey değildir.
Fikir eleştirilebilir.
İdeoloji eleştirilebilir.
Toplumsal uygulama eleştirilebilir.
Fakat insanlar kimlikleri nedeniyle aşağılanamaz.
Bu ayrım ifade özgürlüğü ile nefret söylemi arasındaki en önemli sınırdır.
Dini Değerleri Aşağılama Suçu Nedir
TCK 216'nın bir diğer boyutu, halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılama suçudur. Bu suçun oluşması için fiilin kamu barışını bozmaya elverişli olması gerekir.
Buradaki mesele, din hakkında konuşmayı veya dini eleştirmeyi yasaklamak değildir. Demokratik toplumda din, mezhep, inanç, gelenek ve kutsal kabul edilen değerler hakkında düşünce açıklanabilir, felsefi değerlendirme yapılabilir, tarihsel ve sosyolojik eleştiri getirilebilir.
Ancak şu tür ifadeler suç riski doğurabilir:
Kutsal değerlere açık ve aşağılayıcı saldırı
İnananları hedef alan küçük düşürücü dil
Toplumsal gerilimi artırmaya elverişli aleni aşağılama
Kamu barışını bozabilecek tahrik edici ifade
Burada en önemli ayrım şudur:
İnanç eleştirisi serbesttir; inananları veya kutsal değerleri aşağılayıcı saldırı suç riski taşır.
Bu alanda bağlam, üslup, amaç, aleniyet ve kamu barışına etkisi özellikle önemlidir.
Suçu Ve Suçluyu Övme Suçu Nedir
Suçu ve suçluyu övme, ifade özgürlüğü sınırında çok hassas bir suç tipidir. Bir kişinin işlenmiş bir suçu veya suç işlemiş kişiyi, kamu düzeni açısından tehlike doğuracak şekilde övmesi cezai sorumluluk doğurabilir.
Bu suç bakımından önemli olan, yalnızca tarihsel veya hukuki bir olayı tartışmak değildir. Akademik değerlendirme, haber verme veya hukuki eleştiri başka şeydir; suçu meşru, doğru, örnek alınması gereken bir davranış gibi sunmak başka şeydir.
Riskli ifadeler şunlar olabilir:
Şiddet eylemini övmek
Suç failini kahramanlaştırmak
Benzer suçların işlenmesini teşvik edecek dil kullanmak
Toplumda suç işleme eğilimini artırabilecek aleni övgü yapmak
Bu alanda da temel ölçü kamu düzeni açısından açık ve yakın tehlike ile ilişkilidir. Suçu tartışmak serbest olabilir; suçu teşvik edici veya övücü dil ise suç riski doğurabilir.
Kanunlara Uymamaya Tahrik Suçu Nedir
Kanunlara uymamaya tahrik, kişilerin hukuka aykırı biçimde kanunlara karşı gelmeye teşvik edilmesiyle gündeme gelebilir. Burada her hukuki eleştiri suç değildir. Bir kanunu eleştirmek, kanunun değiştirilmesini istemek, anayasal haklar çerçevesinde protesto çağrısı yapmak ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilir.
Fakat şu tür ifadeler suç riski taşıyabilir:
Açıkça kanunsuz eyleme çağırmak
Toplumu hukuka aykırı fiile yönlendirmek
Kamu düzenini bozacak şekilde yasa tanımazlığı teşvik etmek
Somut, aleni ve etkili tahrik dili kullanmak
Örneğin:
"Bu kanun yanlıştır, değiştirilmelidir" ifade özgürlüğüdür.
"Şu tarihte şu kamu binasına saldırın, şu yasağı zorla kırın" suç riski taşır.
Buradaki temel ayrım şudur:
Hukuku eleştirmek serbesttir; hukuka aykırı eyleme kışkırtmak suç oluşturabilir.
Terör Örgütü Propagandası Suçu Nedir
Terör örgütü propagandası, ifade özgürlüğü tartışmalarının en hassas alanlarından biridir. Terörle Mücadele Kanunu'nun 7/2 maddesi kapsamında, terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösteren, öven veya bu yöntemlere başvurmayı teşvik eden propaganda niteliğindeki ifadeler suç oluşturabilir.
Bu suçta ayırıcı nokta, yalnızca bir düşüncenin açıklanması değildir. Terör örgütünün şiddet yöntemlerini:
Meşru göstermek
Övmek
Teşvik etmek
Desteklenmesi gereken yöntem gibi sunmak
cezai risk doğurur.
Ancak terör, güvenlik politikaları, insan hakları, yargı kararları, çatışma süreçleri veya kamu politikaları hakkında haber yapmak, eleştiri sunmak veya akademik değerlendirme yapmak otomatik olarak propaganda sayılmamalıdır.
Bu nedenle burada en önemli ölçü şudur:
Şiddeti analiz etmek başka, şiddeti meşru göstermek başkadır.
Hukuki değerlendirme yapılırken sözün bağlamı, amacı, muhatap kitlesi, aleniyeti, şiddetle ilişkisi ve kamu düzenine etkisi birlikte incelenmelidir.
Devleti, Milleti Veya Kurumları Aşağılama Suçu Nedir
Türk Ceza Kanunu'nun 301. maddesi, Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, hükümeti, yargı organlarını, askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamaya ilişkin suç tipini düzenler.
Bu suç, ifade özgürlüğü bakımından çok tartışmalı bir alandır. Çünkü devletin, kurumların ve kamu gücünün eleştirilmesi demokratik toplumda zorunludur. Kamu kurumları sert biçimde eleştirilebilir. Tarihsel olaylar tartışılabilir. Devlet politikaları ağır şekilde eleştirilebilir.
Ancak eleştirinin aşağılama düzeyine ulaşıp ulaşmadığı, somut olayda dikkatle değerlendirilmelidir. TCK 301 bakımından "aşağılama" kavramı, suçun en kritik unsurudur ve aleniyet de önem taşır.
Burada temel ölçü şudur:
Devleti ve kurumları eleştirmek serbesttir; aleni aşağılama suç riski doğurabilir.
Bu sınır çok hassas olduğu için, uygulamada ifade özgürlüğü ilkeleriyle birlikte dar yorumlanması gerekir.
Tehdit Suçu İfade Özgürlüğü Sayılır Mı
Tehdit, ifade özgürlüğü kapsamında korunmaz. Çünkü tehditte amaç düşünce açıklamak değil, karşı kişide korku yaratmak ve onu güvenlik duygusundan mahrum bırakmaktır.
Tehdit şu şekillerde ortaya çıkabilir:
Seni öldürürüm
Sana zarar veririm
Ailene zarar veririm
Malını yakarım
Seni burada yaşatmam
Şunu yapmazsan başına kötü şey gelir
Tehdit suçu yalnızca yüz yüze sözle değil, mesaj, sosyal medya, e-posta, telefon, video veya üçüncü kişiler aracılığıyla da işlenebilir.
Burada ifade özgürlüğü savunması genellikle işe yaramaz; çünkü tehdit, fikir açıklaması değil, kişinin huzur ve güvenliğine saldırıdır.
Temel ölçü şudur:
Eleştiri fikir taşır; tehdit korku üretir.
Bu yüzden tehdit, ifade hürriyetinin değil, ceza hukukunun alanına girer.
İftira, Suç İsnadı Ve Kişilik Haklarına Saldırı Nedir
İfade hürriyeti, başkasına hukuka aykırı biçimde suç isnat etme hakkı vermez. Bir kişiye işlemediği bilinen bir suçu isnat etmek, iftira veya hakaret kapsamında değerlendirilebilir.
Riskli ifadeler şunlardır:
Delilsiz biçimde hırsız demek
Bir kişiye suç örgütü üyesi demek
Birine dolandırıcı demek
Bir kişiyi rüşvetçi ilan etmek
Cinsel suç isnadında bulunmak
Sahte belgeyle suç duyurusu yapmak
Burada ayrım şudur:
Somut belgeye dayalı haber veya şikâyet hakkı başka şeydir.
Bilerek yalan suç isnadı başka şeydir.
Bir kişi hukuka uygun biçimde şikâyet hakkını kullanabilir. Basın da kamu yararı bulunan olayları haberleştirebilir. Ancak kasıtlı yalan, kişilik haklarını hedef alan karalama ve delilsiz ağır suç isnatları cezai ve hukuki sorumluluk doğurabilir.
Bu yüzden ifade özgürlüğü, sorumlu ifade ile birlikte düşünülmelidir.
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal İfade Özgürlüğü Sayılır Mı
Bir kişinin özel hayatına ilişkin görüntü, ses, yazışma, mahrem bilgi veya kişisel verilerini rızası olmadan paylaşmak ifade özgürlüğü kapsamında korunmaz. Çünkü burada düşünce açıklamadan çok, kişinin mahremiyet alanına saldırı vardır.
Özel hayatı ihlal riski taşıyan davranışlar:
Gizli görüntü paylaşmak
Mahrem konuşmaları yayınlamak
Özel mesajları ifşa etmek
Kişisel verileri yaymak
Telefon numarası, adres veya kimlik bilgisi paylaşmak
Kişiyi küçük düşürmek amacıyla özel bilgilerini yaymak
Kamusal yarar ile özel hayat dengesi önemlidir. Kamu görevlisi, siyasetçi veya tanınmış kişi hakkında haber yapılabilir; fakat bu da sınırsız değildir. Haber kamu yararı taşımalı, ölçülü olmalı ve kişinin mahrem çekirdeğini gereksiz yere ifşa etmemelidir.
Temel ölçü şudur:
Kamu yararı olan haber başka, mahremiyetin teşhiri başkadır.
Sosyal Medyada İfade Hürriyeti Suçları Nasıl Ortaya Çıkar
Sosyal medya, ifade hürriyetinin en geniş kullanıldığı alanlardan biridir. Fakat aynı zamanda hakaret, tehdit, nefret söylemi, kişisel veri yayma, özel hayat ihlali ve propaganda suçlarının da sık görüldüğü bir alandır.
Sosyal medyada suç riski taşıyan davranışlar:
Hakaret içerikli yorum yapmak
Bir grubu hedef gösteren paylaşım yapmak
Şiddete çağrı yapmak
Terör yöntemlerini övmek
Kişinin özel bilgilerini yaymak
Tehdit mesajı göndermek
İftira niteliğinde paylaşım yapmak
Dini veya toplumsal grupları aşağılamak
Kamu düzenini bozacak çağrılar yapmak
İnternet yayınlarında bazı içerikler bakımından erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması da gündeme gelebilir. 5651 sayılı Kanun, belirli suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe bulunan internet yayınları hakkında erişimin engellenmesine ilişkin hükümler içerir.
Sosyal medyada unutulmaması gereken gerçek şudur:
Klavyeyle yazılan söz de hukuken sözdür. Paylaşım, yorum, beğeni, alıntı ve görsel bazen ciddi sonuçlar doğurabilir.
Eleştiri İle Suç Arasındaki İnce Çizgi Nasıl Belirlenir
İfade hürriyeti suçlarında en zor mesele, eleştiri ile suç arasındaki çizgiyi belirlemektir. Bu çizgi her zaman kelimeden ibaret değildir; bağlam, amaç, muhatap, aleniyet, toplumsal etki ve ifade biçimi birlikte değerlendirilir.
Şu sorular önemlidir:
Söz bir kişiyi mi, yoksa fikri mi hedef alıyor
Kamu yararı var mı
Eleştiri mi, kişisel saldırı mı
Şiddete çağrı var mı
Nefret veya düşmanlık üretiyor mu
Somut tehlike doğuruyor mu
Kişinin özel hayatına saldırıyor mu
Sözün söylendiği ortam aleni mi
Hedef alınan kişi kamu görevlisi veya siyasetçi mi
Genel kural şudur:
Fikir, kurum, karar, politika ve kamusal davranış eleştirilebilir.
Kişilik onuruna saldırı, şiddete teşvik, nefret yayma ve özel hayat ihlali korunmaz.
Bu ayrım yapılmadan ifade özgürlüğü doğru anlaşılamaz.
İfade Hürriyeti Neden Sert Sözleri De Korur
Demokratik toplumlarda ifade hürriyeti yalnızca hoş, nazik ve herkesin kabul ettiği fikirleri korumaz. Bazen rahatsız eden, sarsan, sert, hatta kırıcı bulunan fikirleri de korur. Çünkü özgür tartışma ancak farklı, sert ve alışılmışın dışındaki fikirlerin varlığıyla mümkün olur.
Bu nedenle bir ifadenin:
Rahatsız edici olması
Sert olması
Siyasi iktidarı eleştirmesi
Toplumdaki hâkim görüşe aykırı olması
Kamu görevlilerini ağır biçimde eleştirmesi
tek başına suç sayılması için yeterli olmamalıdır.
Anayasa Mahkemesi kararlarında ölçülülük ve demokratik toplum gerekleri vurgusu, tam da bu nedenle önemlidir. Bir müdahalenin elverişli, gerekli ve orantılı olup olmadığı ifade özgürlüğü alanında özellikle değerlendirilmelidir.
Bu yüzden temel ilke şudur:
Demokrasi, yalnızca sevilen sözleri değil; rahatsız edici ama şiddet ve hakaret içermeyen sözleri de taşıyabilmelidir.
İfade Hürriyeti Suçlarında En Önemli Hukuki Ölçütler Nelerdir
İfade hürriyetiyle ilgili suçlarda değerlendirme yapılırken bazı temel ölçütler öne çıkar.
En önemli ölçütler şunlardır:
Kanunilik: Müdahale kanuna dayanmalıdır.
Meşru amaç: Kamu düzeni, başkalarının hakları, milli güvenlik gibi meşru neden olmalıdır.
Demokratik toplum gereği: Müdahale zorunlu ve makul olmalıdır.
Ölçülülük: Ceza veya müdahale amaca göre orantılı olmalıdır.
Aleniyet: Sözün kamuya açık şekilde söylenip söylenmediği önemlidir.
Kamu yararı: Haber, eleştiri veya tartışma kamu yararı taşıyor mu
Bağlam: İfade hangi ortamda, hangi amaçla, hangi gerilim içinde söylendi
Açık ve yakın tehlike: Özellikle tahrik suçlarında somut tehlike aranabilir.
Eleştiri sınırı: Kişisel saldırı mı, kamusal eleştiri mi
Hedef kişi: Kamu görevlisi, siyasetçi, özel kişi veya hassas grup mu
Bu ölçütler, ifade özgürlüğünün gereksiz yere bastırılmasını da, ifade adı altında suç işlenmesini de önlemeye yarar.
Hukukun görevi iki uç arasında adaletli denge kurmaktır:
Ne her sert sözü suç saymak, ne de her saldırıyı özgürlük diye korumak.
Son Söz: İfade Hürriyeti Suçları Bize Ne Anlatır Özgür Söz İle Sorumlu Söz Arasındaki Hukuki Denge
İfade hürriyeti suçları, özgür sözün sınırlarını anlamak için çok önemlidir. Çünkü insanın konuşma, eleştirme, yazma, itiraz etme ve düşüncesini açıklama hakkı demokrasinin temelidir. Fakat bu hak, başkasının onurunu yok etme, toplumu düşman kamplara ayırma, şiddeti övme, kişiyi tehdit etme, özel hayatı ifşa etme veya kamu barışını bozma hakkına dönüşemez.
Bu nedenle ifade hürriyeti alanında şu denge korunmalıdır:
Eleştiri korunmalıdır.
Siyasi tartışma korunmalıdır.
Sanat ve düşünce korunmalıdır.
Haber verme hakkı korunmalıdır.
Kamu gücünü denetleme hakkı korunmalıdır.
Fakat aynı zamanda:
Hakaret sınırlandırılabilir.
Tehdit cezalandırılabilir.
Nefret söylemi engellenebilir.
Şiddete çağrı suç oluşturabilir.
Terör yöntemlerini övme cezai sorumluluk doğurabilir.
Özel hayatın ifşası korunmaz.
İftira ve delilsiz suç isnadı sorumluluk doğurabilir.
İfade hürriyeti, toplumun nefes borusudur. Fakat o nefes, zehre dönüştüğünde hukuk devreye girer. En sağlıklı hukuk düzeni, özgür sözü korkutmayan; ama sözü silaha çeviren davranışları da görmezden gelmeyen hukuk düzenidir.
Son düzenleme:
