Gâşiye Suresi 7. Ayette “O Yiyecek Ne Besler Ne De Açlığı Giderir” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Gerçek Doyum, Fayda, Açlık, Tüketim, Manevi Tatminsizlik Ve İnsanın Sahip Olduğu Hâlde Neden Doyamadığı Açısından Nasıl Anlaşılmalıdır 
Gâşiye Suresi 7. Ayette Ne Buyrulur
Gâşiye Suresinin yedinci ayetinde anlam olarak:
“O, ne besler ne de açlığı giderir.”
buyrulur.
Arapça ifade:
“Lâ yusminu ve lâ yuğnî min cû‘.”
şeklindedir.
Bu ayet:
bir önceki ayette geçen:
darî‘
isimli yiyeceğin:
niteliğini açıklar.
Yani:
orada yiyecek vardır.
Fakat:
iki temel işlevi:
yoktur.
Beslemez.
Ve:
açlığı gidermez.
Bu:
yiyecek kavramının:
neredeyse tamamen:
boşaltılmasıdır.
“Lâ Yusminu” Ne Anlama Gelir
“Lâ yusminu”:
beslemez,
bedene güç kazandırmaz,
semirtmez,
yarar sağlamaz
anlam alanına sahiptir.
Buradaki vurgu:
yiyeceğin:
bedeni destekleyen:
normal işlevinin:
olmamasıdır.
İnsan:
yemek yerken:
yalnız ağzına bir şey koymaz.
Bedeninin:
ihtiyacını:
karşılar.
Ama:
darî‘:
bu ihtiyaca:
cevap vermez.
“Lâ Yuğnî Min Cû‘” Ne Demektir
Bu ifade:
“Açlığa karşı hiçbir fayda sağlamaz.”
veya:
“Açlığı gidermez.”
anlamına gelir.
Yani:
insan:
onu tüketir.
Ama:
açlık:
devam eder.
Bu:
çok ağır bir:
mahrumiyet tablosudur.
Çünkü:
normalde yemek:
açlıkla:
yiyecek arasındaki:
dengeyi kurar.
Burada ise:
ihtiyaç sürer, çözüm görünür ama çözmez.
Ayet Neden Aynı Şeyi İki Farklı İfadeyle Söylüyor Gibi Görünür
Çünkü:
iki ayrı boyut:
vurgulanıyor olabilir.
Birincisi:
yiyeceğin:
besleyici değerinin:
olmaması.
İkincisi:
açlık hissini:
bile gidermemesi.
Yani:
ne uzun vadeli:
bedensel fayda:
sağlar,
ne de:
kısa vadeli:
rahatlama.
Bu şekilde:
tam bir faydasızlık
anlatılır.
Darî‘ Neden “Yiyecek” Olduğu Hâlde Yiyecek İşlevi Görmez
Çünkü:
Kur’an burada:
cehennem azabını:
normal dünya düzeninin:
tersine dönmesi üzerinden:
anlatır.
Dünyada:
su:
susuzluğu giderir.
Yiyecek:
açlığı giderir.
Ahiret azabında ise:
su:
yakıcıdır.
Yiyecek:
beslemez.
Bu:
insana:
şunu gösterir:
Bir şeyin adı aynı kalabilir; fakat niteliği tamamen değişebilir.
İnsan Neden “Sahip Olmak” İle “Doymak” Arasındaki Farkı Karıştırır
Çünkü:
insan zihni:
çoğu zaman:
eksikliği:
bir nesneyle:
tamamlamaya çalışır.
“Bunu alırsam rahatlarım.”
“Şuna sahip olursam mutlu olurum.”
“Bu makama gelirsem tamamlanırım.”
Ama:
elde edilen şey:
beklenen içsel sonucu:
vermeyebilir.
Çünkü:
ihtiyaç:
yanlış tanımlanmış olabilir.
İnsan:
yalnız bir nesne değil,
anlam arıyor olabilir.
Zenginlik İnsanın Bütün Açlıklarını Giderir mi
Hayır.
Para:
çok önemli ihtiyaçları:
karşılayabilir.
Güvenlik.
Barınma.
Sağlık hizmeti.
Eğitim.
Konfor.
Ama:
para:
her ihtiyacın:
doğrudan karşılığı:
değildir.
Sevgi:
satın alınamaz.
Gerçek güven:
zorla üretilemez.
Anlam:
yalnız mülkiyetle:
oluşmaz.
Bu yüzden:
maddi bolluk ile:
varoluşsal doyum
aynı şey değildir.
Tüketim Neden Bazen Açlığı Daha da Büyütebilir
Çünkü:
tüketim:
geçici tatmin:
sağlayabilir.
Yeni bir şey alınır.
Heyecan:
oluşur.
Bir süre sonra:
normalleşir.
Sonra:
yeni bir arzu:
doğar.
Bu döngü:
sürekli:
tekrar ederse:
insan:
doyuma değil, sürekli yeni ihtiyaca
alışabilir.
Ayet:
doğrudan modern tüketim kültürünü:
anlatmaz.
Ama:
“var olup da doyurmayan şey”
fikri:
bu konuda:
çok güçlü bir:
ahlaki benzetme sunar.
Dijital Tüketim De İnsan İçin “Doyurmayan Yiyecek” Gibi Olabilir mi
Benzetme düzeyinde:
evet.
İnsan:
saatlerce:
içerik tüketebilir.
Videolar.
Haberler.
Gönderiler.
Yorumlar.
Ama:
sonunda:
daha bilgili,
daha huzurlu
veya daha anlamlı:
hissetmeyebilir.
Hatta:
zihni:
daha da dağılabilir.
Bu:
ayetin doğrudan teknoloji yorumu değildir.
Ama:
çok tüketmenin her zaman çok beslenmek olmadığını
güçlü biçimde:
hatırlatır.
“Beni Gerçekten Ne Besliyor?” Sorusu Neden Önemlidir
Çünkü:
insan:
yalnız bedeniyle:
yaşamaz.
Zihni:
beslenir.
Duyguları:
beslenir.
Karakteri:
beslenir.
Bir insan:
hangi fikirleri:
sürekli dinliyor?
Hangi insanlarla:
vakit geçiriyor?
Neye:
hayranlık duyuyor?
Neyi:
tekrar tekrar:
izliyor?
Bütün bunlar:
onun:
iç dünyasının gıdası
hâline gelebilir.
Sevgi Neden İnsan İçin Bir Tür Manevi Beslenme Sayılabilir
Çünkü:
insan:
ilişkisel bir varlıktır.
Güvenli bağlar,
samimiyet,
aidiyet
ve değer görme:
psikolojik yaşam üzerinde:
çok güçlü etkilere sahiptir.
Bir insan:
maddi olarak:
çok şeye sahip olabilir.
Ama:
hiç kimseye:
güvenemiyorsa:
derin bir:
yalnızlık yaşayabilir.
Bu nedenle:
tokluk yalnız mideyle ölçülmez.
Bilgi Çokluğu İnsanı Mutlaka Hikmetli Yapar mı
Hayır.
İnsan:
çok şey:
bilebilir.
Ama:
bilgiyi:
nasıl kullanacağını:
bilmeyebilir.
Bilgi:
kibri de:
artırabilir.
Hikmet ise:
bilgiyi:
yerinde,
ölçülü
ve ahlaki biçimde:
kullanabilmeyi:
gerektirir.
Bu açıdan:
çok bilgi:
tek başına:
ruhu besleyen bilgi
demek değildir.
Dini Bilgi De İnsanı Her Zaman Dönüştürür mü
Hayır.
Bir insan:
çok ayet,
çok hadis,
çok fıkıh bilgisi:
öğrenebilir.
Ama:
bu bilgi:
karakterine:
yansımayabilir.
Daha kibirli.
Daha sert.
Daha yargılayıcı:
olabilir.
Bu durumda:
bilgi vardır.
Ama:
hikmet ve dönüşüm:
eksik olabilir.
İşte:
“beslemeyen yiyecek”
fikri:
dini bilgi için bile:
ahlaki bir uyarı:
oluşturabilir.
İnsan Neden Doymadığını Kabul Etmekte Zorlanır
Çünkü:
çok emek verdiği hayat biçiminin:
eksik olduğunu:
kabul etmek:
zor olabilir.
Bir insan:
yıllarca:
zenginlik peşinde koşmuşsa:
paranın:
onu tamamlamadığını:
kabul etmek:
acı verebilir.
Şöhret aramışsa:
görünürlüğün:
yalnızlığı çözmediğini:
fark etmek:
zor olabilir.
Bu nedenle:
bazen:
insan:
doymadığını kabul etmek yerine:
daha fazlasını tüketir.
Her Tatminsizlik Manevi Eksiklik midir
Hayır.
Tatminsizlik:
çok farklı sebeplerden:
kaynaklanabilir.
Ekonomik zorluk.
Yalnızlık.
Hastalık.
Travma.
Sosyal sorunlar.
Psikolojik rahatsızlıklar.
Bu nedenle:
her huzursuzluğu:
“maneviyatın az”
diye açıklamak:
yanlış ve indirgemeci:
olabilir.
Ahlaki ve manevi boyut:
önemlidir.
Ama:
insanın gerçek hayat şartları da:
ciddiye alınmalıdır.
Kanaat Doyumla Nasıl İlişkilidir
Kanaat:
hiçbir şey istememek:
değildir.
Çalışmamak:
değildir.
Gelişmemek:
değildir.
Kanaat:
sahip olduğunun:
değerini görebilmek
ve:
isteğin:
sonsuz bir efendiye:
dönüşmesine izin vermemektir.
İnsan:
daha iyisini:
arayabilir.
Ama:
hayatını yalnız bir sonraki şeye bağlamadan
yaşayabilir.
Şükür İnsanın Açlığını Nasıl Dönüştürebilir
Şükür:
yok olana:
değil,
var olana da:
bakmayı öğretir.
Bu:
insanın:
hedeflerini:
bırakması anlamına:
gelmez.
Ama:
sürekli:
“Eksik olan ne?”
sorusunun yanında:
“Zaten verilmiş olan ne?”
sorusunu da:
sordurur.
Bu:
doyumun:
önemli kaynaklarından:
biridir.
Gâşiye Suresi 5, 6 Ve 7. Ayetler Birlikte Nasıl Okunmalıdır
- ayet:
Kaynar bir pınardan içirilirler.- ayet:
Darî‘den başka yiyecekleri yoktur.- ayet:
O yiyecek ne besler ne açlığı giderir.Bu üç ayette:
çok güçlü bir:
mahrumiyet düzeni:
vardır.
Susuzluk:
giderilmez.
Açlık:
giderilmez.
Yiyecek:
fayda vermez.
İçecek:
ferahlatmaz.
Böylece:
cehennem:
yalnız acı veren şeylerin:
bulunduğu değil,
normalde rahatlatması gereken şeylerin de rahatlatmadığı
bir alan olarak:
tasvir edilir.
Gâşiye Suresi 7. Ayetin En Derin Mesajı Nedir
Gâşiye Suresinin yedinci ayeti:
“O, ne besler ne de açlığı giderir.”
der.
Bu:
yalnız:
cehennemdeki bir yiyeceğin:
fiziksel niteliğini:
anlatmaz.
Aynı zamanda:
insanın:
fayda kavramını:
sorgulatan:
çok güçlü bir:
ifadedir.
Çünkü:
bir şeyin:
var olması:
yeterli değildir.
İşe yarıyor mu?
İhtiyacı:
gerçekten karşılıyor mu?
İnsana:
hayır veriyor mu?
Bunlar:
daha önemli:
sorulardır.
Darî‘:
vardır.
Ama:
beslemez.
İnsan:
yer.
Ama:
açlığı:
bitmez.
Bu:
çok büyük bir:
varoluşsal boşluk:
görüntüsüdür.
Ve:
dünya hayatında:
insan:
benzer bir:
yanılgıya düşebilir.
Hayatını:
bir şeyle:
doldurabilir.
Ama:
doymayabilir.
Takvim:
dolu.
Ama:
hayat:
boş.
Ev:
dolu.
Ama:
kalp:
yalnız.
Banka hesabı:
dolu.
Ama:
güven:
yok.
Telefon:
bildirimlerle:
dolu.
Ama:
gerçek bağ:
yok.
Zihin:
bilgiyle:
dolu.
Ama:
hikmet:
yok.
İbadet:
çok.
Ama:
merhamet:
az.
İşte:
bu karşıtlık:
insanın:
şunu anlamasına:
yardımcı olabilir:
Doluluk ile doyum aynı değildir.
Bu:
çok önemli:
bir ayrımdır.
Modern insanın:
önünde:
belki tarihin:
en büyük seçenek bolluğu:
vardır.
Binlerce ürün.
Binlerce içerik.
Binlerce eğlence biçimi.
Her saniye:
yeni bir şey.
Ama:
seçeneğin artması:
mutluluğun:
otomatik olarak:
artması anlamına gelmez.
Çünkü:
insan:
yalnız uyaran:
istemiyor.
Anlam da:
istiyor.
Yalnız dikkat çekilmesini:
istemiyor.
Gerçekten görülmek:
istiyor.
Yalnız insanlarla:
bağlantılı olmak:
istemiyor.
Bağ kurmak:
istiyor.
Yalnız çok şeye:
sahip olmak:
istemiyor.
Hayatının:
neden değerli olduğunu:
bilmek:
istiyor.
Bazen:
yanlış şeyi:
doğru ihtiyaç için:
kullanırız.
Yalnızlığı:
alışverişle:
gidermeye çalışırız.
Kendimizi değersiz:
hissettiğimizde:
statü ararız.
İçimizdeki:
öfkeyi:
başkalarını aşağılayarak:
susturmaya çalışırız.
Anlamsızlığı:
sürekli eğlenceyle:
örtmeye çalışırız.
Ama:
ihtiyaç:
yerinde durur.
Çünkü:
yanlış gıda, doğru açlığı doyurmaz.
Bu cümle:
Gâşiye 7'nin:
ahlaki yansımasını:
çok güzel:
özetleyebilir.
İnsanın:
her açlığı:
aynı değildir.
Bedenin:
açlığı vardır.
Sevginin:
açlığı vardır.
Adaletin:
açlığı vardır.
Anlamın:
açlığı vardır.
Tanınıp kabul edilmenin:
açlığı vardır.
Manevi yönelişin:
açlığı vardır.
Bunların:
her birini:
tek bir şeyle:
doyurmaya çalışırsak:
başarısız olabiliriz.
Para:
ekonomik ihtiyacı:
çözebilir.
Ama:
vicdanın:
sorusunu:
cevaplamaz.
Şöhret:
görünürlük:
sağlayabilir.
Ama:
gerçek sevgiyi:
garanti etmez.
Bilgi:
cehaleti:
azaltabilir.
Ama:
karakteri:
otomatik olarak:
temizlemez.
Dinî ritüel:
çok değerli olabilir.
Ama:
ahlaki dönüşümden:
koparsa:
amaç:
eksik kalabilir.
Gâşiye 7:
bu nedenle:
insanın:
“Ne tüketiyorum?”
sorusundan:
daha derin bir:
soruya geçmesine:
yardımcı olabilir:
“Beni gerçekten ne besliyor?”
Bu:
beden için.
Zihin için.
Kalp için.
Karakter için.
Ve:
ruh için.
Fakat:
ayetin esas bağlamı:
unutulmamalıdır.
Bu:
öncelikle:
cehennem tasviridir.
Kur’an:
ahiretteki:
mahrumiyeti:
çok sert:
bir dille anlatır.
Bu modern yansımalar:
literal tefsirin:
yerine geçmez.
Onun:
ahlaki çağrışımlarıdır.
Ve belki Gâşiye Suresi 7. ayetin en derin mesajı şöyle ifade edilebilir:
Gerçek nimet yalnız önümüzde bulunan şey değil, ihtiyacımızı gerçekten karşılayan şeydir. Gâşiye’nin darî‘i yenir ama beslemez; vardır ama fayda vermez. İnsan da hayatını çok şeyle doldurabilir fakat yine de aç kalabilir. Bilgelik, yalnız daha fazlasını istemek değil, hangi açlığın hangi gıdayla doyacağını anlayabilmektir.
