En‘âm Suresi 70. Ayette “Dinlerini Oyun ve Eğlence Edinenleri, Dünya Hayatının Aldattığı Kimseleri Bırak; Kur’an ile Hatırlat ki Hiçbir Kimse Kazandıkları Yüzünden Helâke Sürüklenmesin. Onun Allah’tan Başka Ne Bir Dostu Ne de Bir Şefaatçisi Vardır. Kurtulmak İçin Her Türlü Fidye Verse de Ondan Kabul Edilmez” İfadesi Ne Anlama Gelir 
En‘âm Suresi 70. ayet, bir önceki ayetteki hatırlatma görevi ve başkasının hesabını taşımama temasını daha sert bir uyarıyla devam ettirir.
Bu kez iki temel tehlike öne çıkar:
Dini oyun ve eğlence hâline getirmek.
Ve:
Dünya hayatına aldanmak.
Ardından insanın yaptıklarının sonucuyla karşılaşacağı ve o noktada dışarıdan bir kurtuluş satın alamayacağı vurgulanır.
Bu ayet, insanı şu soruyla baş başa bırakır:
Hayatı gerçekten ne kadar ciddiye alıyorum?
“Dinlerini Oyun ve Eğlence Edinenler” Ne Demektir
Bu ifade, dini ciddiyetsizce ele alan, onu alaya veya çıkar aracına dönüştüren tavırları anlatır.Din;
gösteriş,
eğlence,
kimlik süsü,
çıkar aracı
hâline getirilebilir.
Sorun neşeli olmak değildir.
Sorun, kutsal olanı sorumluluktan koparıp boş bir biçime çevirmektir.
Din Nasıl “Oyun” Hâline Gelebilir
İnsan dini sadece görüntüye indirgeyebilir.Konuşur ama yaşamaz.
Gösterir ama içselleştirmez.
Başkalarını yargılar ama kendini sorgulamaz.
Böylece din, ahlaki dönüşüm aracı olmaktan çıkar ve bir rol hâline gelir.
“Dünya Hayatı Onları Aldattı” Ne Anlama Gelir
Dünya hayatı kendi başına kötü değildir.Kur’an’ın eleştirisi dünyada yaşamak değil, dünyayı nihai gerçeklik sanmaktır.
İnsan:
para,
statü,
haz,
şöhret
gibi şeyleri kalıcı zannedebilir.
Ve bunlar uğruna daha büyük değerleri kaybedebilir.
Dünya Hayatı İnsanı Nasıl Aldatabilir
Çünkü görünürdür.Hemen sonuç verir.
Para hemen hissedilir.
Başarı hemen alkış getirir.
Ama ahlaki sonuçlar bazen geç görünür.
Bu yüzden insan kısa vadeli kazancı, uzun vadeli hakikatin önüne koyabilir.
“Onları Bırak” İfadesi Tamamen Terk Etmek mi Demektir
Hayır.Ayet hemen ardından:
“Kur’an ile hatırlat.”
der.
Yani burada amaç sürekli çekişmeye girmemektir.
İnsan zorla değiştirilmez.
Ama uyarı tamamen bırakılmaz.
Bu, önceki ayetlerdeki dengeyi sürdürür:
Zorlama yok, hatırlatma var.
“Kur’an ile Hatırlat” Neden Özellikle Söyleniyor
Çünkü ölçü kişisel öfke değildir.İnsanları kendi tercihimize göre değil, vahyin ölçüsüyle uyarmak gerekir.
Bu, dini tebliği kişisel hesaplaşmadan korur.
Yani:
Kendi egonla değil, vahyin diliyle konuş.
“Kazandıkları Yüzünden Helâke Sürüklenmesin” Ne Anlama Gelir
Buradaki “kazandıkları”, insanın yaptığı tercihler ve fiiller anlamındadır.Yani insanın sonucu, rastgele değildir.
Kendi seçimleriyle ilişkilidir.
Bu çok önemli bir ilkedir:
İnsan, yaptığı şeylerin sonucundan tamamen kopuk değildir.
İnsan Kendi Kendini Helâke Sürükleyebilir mi
Ahlaki anlamda evet.Sürekli yalan söyleyerek güvenini kaybedebilir.
Açgözlülükle ilişkilerini bozabilir.
Kibirle yalnızlaşabilir.
Haksızlıkla karakterini çürütebilir.
Bazen insanın en büyük düşmanı dışarıda değil, kendi seçimlerinin toplamında olabilir.
“Allah’tan Başka Ne Bir Dostu Ne de Bir Şefaatçisi Vardır” Ne Demektir
Bu ifade nihai hesapta bağımsız kurtarıcı bulunmadığını anlatır.Kimse Allah’ın hükmünü geçersiz kılamaz.
Hiçbir kişi:
“Ben seni kesin kurtarırım.”
diyemez.
Kur’an’daki genel şefaat anlayışı da Allah’ın iznine bağlıdır.
Yani nihai otorite yine Allah’tır.
Bu Ayet Şefaati Tamamen Reddediyor mu
Hayır.Kur’an’ın farklı ayetleri birlikte okunmalıdır.
Bazı ayetler Allah’ın izni dışında şefaat olmadığını vurgular.
Buradaki reddediş, Allah’tan bağımsız ve otomatik kurtarıcılık anlayışınadır.
Bu yüzden insan başkasına güvenip sorumluluktan kaçamaz.
“Her Türlü Fidye Verse de Kabul Edilmez” Ne Anlama Gelir
Dünya hayatında para birçok sorunu çözebilir.Borç ödenebilir.
Ceza karşılanabilir.
Bir şey satın alınabilir.
Ama ahiret hesabı ticari bir sistem değildir.
İnsan:
“Ne kadar bedel ödersem kurtulurum?”
diyemez.
Bu, paranın sınırını gösterir.
Servet Neden Nihai Kurtuluş Sağlayamaz
Çünkü servet dünyaya aittir.İnsan öldüğünde malını geride bırakır.
Para;
ahlakı,
niyeti,
geçmişi
satın alıp değiştiremez.
Bu yüzden dünyada büyük görünen servet, nihai hesapta kurtuluş garantisi değildir.
Bu Ayet Zenginliği Kötülüyor mu
Hayır.Sorun zenginlik değil, zenginliğin insanı aldatmasıdır.
Bir insan çok zengin ve çok şükreden olabilir.
Bir başkası fakir ama dünyaya aşırı bağlı olabilir.
Mesele miktar değil, kalbin neye bağlandığıdır.
En‘âm 69 ve 70 Birlikte Nasıl Okunmalıdır
En‘âm 69’da:“Onların hesabı sana ait değil ama hatırlat.”
denmişti.
En‘âm 70’te:
“Onları bırak ve Kur’an ile hatırlat.”
deniyor.
Yani aynı denge korunuyor:
Başkalarının hesabını yüklenme.
Ama hakikati de tamamen susturma.
Dini Ciddiye Almak Ne Demektir
Sadece daha çok konuşmak değildir.Daha çok:
dürüst olmak,
adil olmak,
kul hakkından sakınmak,
samimi olmak,
kendini sorgulamak
demektir.
Dini ciddiye almak, onu hayatın ahlakına dönüştürmektir.
Dünya ile Ahiret Arasında Denge Nasıl Kurulur
Dünyayı terk etmek gerekmez.Çalış.
Kazan.
Gez.
Sev.
Üret.
Ama bunları nihai amaç hâline getirme.
Dünya araçtır.
İnsan için asıl soru:
Bu araçları ne için kullanıyorum?
olmalıdır.
Bu Ayet Günümüz Tüketim Kültürüne Ne Söyler
Şunu:Sürekli daha fazlasını istemek insanı doyurmayabilir.
Daha yeni telefon.
Daha büyük ev.
Daha yüksek statü.
Daha fazla görünürlük.
Bir noktada insan sahip olduklarıyla değil, sahip olamadıklarıyla yaşamaya başlayabilir.
Dünya hayatının aldatması böyle de ortaya çıkabilir.
Bu Ayetin Günümüz İnsanına En Büyük Mesajı Nedir
Belki de şu:Hayatını oyun sanma, ama hayatın güzelliklerini de düşman görme.
Mesele eğlenmek değil.
Mesele eğlenceyi amaç hâline getirmek.
Mesele para değil.
Mesele parayı kurtarıcı sanmak.
Mesele dünya değil.
Mesele dünyayı sonsuz zannetmek.
En‘âm Suresi 70. Ayet Bize Bugün Ne Söylüyor
En‘âm Suresi 70. ayet, modern insanın en büyük yanılsamalarından birine çok güçlü biçimde dokunur:“Şimdi iyi hissediyorsam her şey yolunda.”
Oysa hayat sadece şu anki hazdan ibaret değildir.
İnsan bazen yıllarca eğlenebilir.
Para kazanabilir.
Çok tanınabilir.
İstediği birçok şeye ulaşabilir.
Ama bütün bunlar ona şu sorunun cevabını vermeyebilir:
“Ben nasıl bir insana dönüştüm?”
Çünkü dünya hayatının aldatması tam da burada başlar.
Araçlar amaç olur.
Para amaç olur.
Beğenilmek amaç olur.
Görünmek amaç olur.
Sonra insan kendi ruhunu ikinci plana iter.
Ayet:
“Dinlerini oyun ve eğlence edinenleri…”
derken dini suratsızlıkla yaşamak gerektiğini söylemez.
Daha derin bir şeyi söyler:
Hakikati ciddiyetsizleştirme.
Dini sadece başkasını eleştirmek için kullanma.
Sadece görünmek için kullanma.
Sadece kimlik etiketi hâline getirme.
Onun seni dönüştürmesine izin ver.
Ardından çok ciddi bir gerçek gelir:
İnsan kendi kazandıkları yüzünden sonuçla karşılaşabilir.
Yani hayat sadece başımıza gelenlerden oluşmaz.
Yaptıklarımız da hayatımızı kurar.
Ve nihai hesap geldiğinde:
para,
bağlantı,
statü
bir fidye gibi kullanılamaz.
Dünyada birçok kapıyı para açabilir.
Ama her kapıyı değil.
Belki de En‘âm 70’in bugün için en güçlü cümlesi şudur:
Dünyanın en büyük aldatmacası, geçici olanı kalıcı, araç olanı amaç ve sahip olunanı insanın gerçek değeri gibi göstermesidir; oysa sonunda insanın yanında kalan şey ne kadar topladığı değil, neye dönüştüğüdür.
