En‘âm Suresi 57. Ayette “De ki: Ben Rabbimden Gelen Apaçık Bir Delil Üzerindeyim; Siz İse Onu Yalanladınız. Acele İstediğiniz Azap Benim Elimde Değildir. Hüküm Yalnız Allah’ındır. O Hakkı Anlatır ve O, Hüküm Verenlerin En Hayırlısıdır” İfadesi Ne Anlama Gelir 
En‘âm Suresi 57. ayet, bir önceki ayetteki hevâya uymama ve vahye bağlı kalma temasını daha da netleştirir.
Hz. Muhammed’e şöyle demesi emredilir:
“Ben Rabbimden gelen apaçık bir delil üzerindeyim.”
Bu çok önemli bir ifadedir.
Çünkü peygamber:
kendi arzusuna,
toplum baskısına,
çoğunluk isteğine
göre değil, Rabbinden gelen beyyineye, yani açık delile dayanır.
Ardından ikinci gerçek gelir:
“Siz ise onu yalanladınız.”
Yani sorun, delilin hiç gelmemiş olması değil; gelen delile karşı tavırdır.
Daha sonra:
“Acele istediğiniz şey benim elimde değildir.”
denir.
Ve ayetin merkezi ilanı gelir:
“Hüküm yalnız Allah’ındır.”
“Ben Rabbimden Gelen Apaçık Bir Delil Üzerindeyim” Ne Demektir
Buradaki “apaçık delil”, klasik tefsirlerde vahiy, Kur’an, peygamberlik delilleri ve hakikati açıklayan ilahî kanıtlar çerçevesinde değerlendirilir.Peygamberin söylediği şey şudur:
“Ben tahminle konuşmuyorum.”
“Kendi hevesimden din üretmiyorum.”
“Rabbimden gelen açıklığa dayanıyorum.”
Bu, peygamberliğin bilgi temelini gösterir.
“Beyyine” Kavramı Neyi İfade Eder
“Beyyine”, açıklık sağlayan delil anlamına gelir.Yani karanlıkta bırakmayan, hak ile batılı ayırmaya yardımcı olan kanıt.
Kur’an açısından iman kör bir kabulleniş olarak sunulmaz.
İnsan;
ayetleri,
yaratılışı,
vahyi,
aklı
düşünmeye çağrılır.
Beyyine bu nedenle açıklık ve kanıt fikrini taşır.
“Siz Onu Yalanladınız” İfadesi Neden Önemlidir
Çünkü burada iki ayrı durum ayrılır:Delilin ulaşmaması.
Delilin ulaşıp reddedilmesi.
Ayet ikinci durumdan söz eder.
Yani muhataplara bir mesaj gelmiştir, fakat onlar onu kabul etmemiştir.
Bu yüzden sorumluluk, yalnız bilgi meselesi değil tavır meselesi hâline gelir.
Bir İnsanın Delili Kabul Etmemesi Onun Kötü Niyetli Olduğunu Kesin Gösterir mi
Hayır.Günümüzde bir insanın inançsızlığının veya şüphesinin nedenini dışarıdan kesin biçimde bilmek mümkün değildir.
İnsan;
bilgi eksikliği,
farklı düşünsel süreçler,
yaşadığı deneyimler
nedeniyle farklı sonuçlara ulaşabilir.
Ayetin bağlamındaki yalanlama, belirli tarihsel muhatapların tavrıyla ilgilidir.
Bu yüzden herkese otomatik olarak aynı psikolojik hüküm verilmemelidir.
“Acele İstediğiniz Şey Benim Elimde Değildir” Ne Anlama Gelir
Bazı muhataplar peygamberden:“Madem doğru söylüyorsun, o hâlde tehdit ettiğin azabı getir.”
gibi meydan okuyucu taleplerde bulunuyorlardı.
Ayet buna cevap verir:
Peygamber azabın sahibi değildir.
Ne zaman geleceğini o belirlemez.
Getirme yetkisi de kendisine ait değildir.
Bu yetki Allah’a aittir.
Peygamber Neden Azabı Kendi İsteğiyle Getiremez
Çünkü peygamber ilah değildir.Bu surede bu sınır tekrar tekrar çizilmektedir.
Peygamber:
vahyi getirir,
uyarır,
müjdeler.
Ama ilahî hükmün zamanını belirlemez.
Bu, peygamberlik ile ilahlık arasındaki farkı çok net biçimde korur.
İnsanlar Neden “Hadi Azabı Getir” Diye Meydan Okur
Bu bazen alaydan kaynaklanabilir.Bazen inkârdan.
Bazen de:
“Şimdiye kadar olmadıysa demek ki olmayacak.”
düşüncesinden.
İnsan geciken sonucu, yokluk sanabilir.
Ama sonuç gecikmişse bu, onun hiç gelmeyeceğini göstermez.
“Hüküm Yalnız Allah’ındır” Ne Anlama Gelir
Bu ifade ayetin merkezidir.Nihai hüküm yetkisi Allah’a aittir.
Kimin haklı olduğuna,
hesabın nasıl görüleceğine,
sonucun ne zaman gerçekleşeceğine
Allah karar verir.
İnsanlar hüküm verir.
Mahkemeler karar verir.
Ama mutlak ve nihai hüküm Allah’ındır.
Bu İfade İnsanların Hukuki Hüküm Vermesini Reddeder mi
Hayır.İnsan toplumlarında hukuk gerekir.
Hakimler karar verir.
Kurallar uygulanır.
Ayetin vurgusu, mutlak ve nihai ilahî hüküm üzerinedir.
Yani insan hükmü sınırlıdır.
Hata yapabilir.
Eksik bilgiye dayanabilir.
Allah’ın hükmü ise Kur’an açısından nihai ve kuşatıcıdır.
“O Hakkı Anlatır” Ne Demektir
Allah’ın hükmü hakka dayanır.Keyfî değildir.
Yani gerçek ile sahteyi,
doğru ile yanlışı,
haklı ile haksızı
ayırt eder.
Bu nedenle ilahî hüküm, sadece güç değil hakikat ve adalet ile ilişkilidir.
“Hüküm Verenlerin En Hayırlısıdır” İfadesi Ne Anlama Gelir
Çünkü Allah;bütün ayrıntıları bilir,
niyetleri bilir,
gizliyi bilir,
sonuçları bilir.
İnsan ise eksik bilgiyle karar verebilir.
Bu nedenle nihai adalet açısından Allah’ın hükmü kusursuz kabul edilir.
Bu Ayet İnsanları Hemen Yargılamamamız Gerektiğini de Öğretir mi
Evet, dolaylı olarak böyle bir ders çıkarılabilir.İnsan bir başkasının bütün geçmişini bilmez.
Niyetini tamamen okuyamaz.
Kalbini göremez.
Bu yüzden:
“Ben onun nihai hükmünü biliyorum.”
demek insanın sınırını aşabilir.
Davranışı değerlendirebiliriz.
Ama nihai hesap Allah’a aittir.
Peygamberin “Ben Delil Üzerindeyim” Demesi Kör Taklit mi İstiyor
Hayır.Ayet delil dilini kullanır.
Bu önemlidir.
Peygamber:
“Sadece bana inanın çünkü ben söylüyorum.”
demekten ziyade Rabbinden gelen beyyineye dayanır.
Kur’an’ın pek çok yerinde düşünme ve sorgulama çağrısı bulunması da bununla uyumludur.
En‘âm 56 ve 57 Birlikte Nasıl Okunmalıdır
En‘âm 56’da:“Ben sizin heveslerinize uymam.”
denmişti.
En‘âm 57’de ise:
“Ben Rabbimden gelen apaçık bir delil üzerindeyim.”
deniyor.
Bu iki ayet birlikte çok güçlü bir karşıtlık kurar:
Hevâ mı?
Yoksa:
Beyyine mi?
Yani kararlarımızı arzu mu yönetecek, yoksa delil mi?
Bu Ayet Günümüz İnsanına Delil Hakkında Ne Öğretir
Şunu:Bir iddiayı sırf hoşumuza gittiği için kabul etmemeliyiz.
Sırf bize ters geldiği için de reddetmemeliyiz.
Delile bakmalıyız.
Kaynağı incelemeliyiz.
Karşı görüşü dinlemeliyiz.
Bu, dini konularda olduğu kadar günlük hayatta da sağlıklı düşünmenin temelidir.
Sonucu Hemen Görmek İstemek Neden Yanıltıcı Olabilir
Çünkü insan sabırsızdır.Bir yanlış yapanın hemen ceza görmesini ister.
İyilik yapanın hemen ödül almasını bekler.
Ama hayat her zaman bu kadar hızlı işlemez.
Ayet:
“Zamanlamayı sen belirlemiyorsun.”
der.
Bu, sabır ve tevazu öğretir.
“Hüküm Allah’ındır” Sözü İnsanı Pasif mi Yapmalıdır
Hayır.İnsan yine doğruyu savunur.
Adalet için çalışır.
Haksızlığı düzeltmeye uğraşır.
Ama nihai sonucu kendi kontrolünde sanmaz.
Bu çok önemli bir dengedir:
Sorumluluğunu yap, fakat mutlak hâkimiyet iddiasında bulunma.
Bu Ayetin Günümüz İnsanına En Büyük Mesajı Nedir
Belki de şu:Hakikat, sabırsızlığa göre değişmez; hüküm de insanın öfkesine göre verilmez.
İnsan bazen:
“Şimdi sonuç gelsin.”
“Şimdi ceza olsun.”
“Şimdi herkes benim haklı olduğumu görsün.”
ister.
Ama adalet, insanın egosunun hızına göre işlemez.
Doğru olanı yapmak ve sonucu Allah’a bırakmak gerekir.
En‘âm Suresi 57. Ayet Bize Bugün Ne Söylüyor
En‘âm Suresi 57. ayet, insan hayatındaki üç çok önemli kavramı aynı yerde buluşturur:Delil.
Sınır.
Hüküm.
Önce delil gelir:
“Ben Rabbimden gelen apaçık bir delil üzerindeyim.”
Yani inanç ve tebliğ, keyfî arzuya dayanmamalıdır.
Sonra sınır gelir:
“Acele istediğiniz şey benim elimde değildir.”
Peygamber bile her şeyi kontrol etmez.
Ve son olarak hüküm gelir:
“Hüküm yalnız Allah’ındır.”
Bu sıralama bugün insan için de çok değerlidir.
Bir konuda önce deliline bak.
Sonra kendi sınırını bil.
En sonunda kontrol edemediğin kısmı mutlaklaştırma.
Çünkü insanın en büyük hatalarından biri, bildiğinden fazlasını bildiğini sanmasıdır.
Bir diğer hata ise kontrol edemediğini kontrol edebileceğini düşünmesidir.
Ayet ikisini de düzeltir.
Sen hakikati araştırabilirsin.
Doğruyu savunabilirsin.
Adalet için çalışabilirsin.
Ama herkesin kalbini yönetemezsin.
Sonucun zamanını belirleyemezsin.
Nihai hesabı sen göremezsin.
İşte tevazu burada başlar.
Ve belki En‘âm 57’nin bugün için en güçlü cümlesi şudur:
İnsan delile dayanmalı, kendi sınırını bilmeli ve nihai hükmü kendisine ait sanmamalıdır; çünkü hakikati savunmak başka, Allah’ın yerine hüküm vermeye kalkmak bambaşka bir şeydir.
