En‘âm Suresi 63. Ayette “De ki: Karada ve Denizde Karanlıklardan Sizi Kim Kurtarır? O’na Gizlice ve Açıkça Yalvarırsınız; ‘Bizi Bundan Kurtarırsan Mutlaka Şükredenlerden Olacağız’ Dersiniz” İfadesi Ne Anlama Gelir 
En‘âm Suresi 63. ayet, bir önceki ayetteki Allah’a dönüş, hüküm ve hesap temasını şimdi insanın kriz anındaki yönelişi üzerinden ele alır.
Bu kez soru çok doğrudandır:
“Karada ve denizde karanlıklardan sizi kim kurtarır?”
Buradaki karanlıklar sadece fiziksel gece değildir.
Aynı zamanda:
tehlike,
belirsizlik,
çaresizlik,
ölüm korkusu
gibi durumları da düşündürür.
İnsan böyle anlarda sahip olduğu bütün dış desteklerin sınırlı olduğunu fark eder ve içinden gelen en gerçek çağrıyı yapar.
“Karada ve Denizde Karanlıklar” Ne Anlama Gelir
Bu ifade hem gerçek hem mecazi anlam taşıyabilir.Gerçek anlamda:
gece,
fırtına,
yol kaybı,
denizde yönünü şaşırma.
Mecazi anlamda ise:
belirsizlik,
korku,
umutsuzluk,
çıkışsızlık
gibi hâlleri çağrıştırır.
Yani insanın yönünü kaybettiği bütün durumlar.
Neden Özellikle Kara ve Deniz Birlikte Anılıyor
Çünkü bu ifade insanın bütün yolculuk alanlarını kapsar.Karada da tehlike vardır.
Denizde de.
Yani:
“Nerede olursan ol, güçsüzlüğünle karşılaşabilirsin.”
Bu, insanın coğrafi değil varoluşsal sınırlılığını anlatır.
“Sizi Kim Kurtarır?” Sorusu Neyi Amaçlıyor
Bu soru insanı kendi tecrübesine döndürür.Ayet soyut bir felsefe yapmaz.
Şunu sorar:
Gerçekten çaresiz kaldığında kimi çağırıyorsun?
Bütün planlar çöktüğünde kime yöneliyorsun?
İşte insanın derin inancı, bazen kriz anında daha görünür olur.
“Gizlice ve Açıkça Yalvarırsınız” Ne Demektir
İnsan bazen içinden dua eder.Bazen yüksek sesle.
Bazen kimse görmeden.
Bazen topluca.
Ayet, dua biçiminden çok yoğunluğunu ve samimiyetini vurgular.
Yani insan tehlike anında bütün maskelerini bırakabilir.
Kriz Anındaki Dua Neden Daha Yoğun Olur
Çünkü insan kontrol duygusunu kaybeder.Normal zamanda kendi gücüne çok güvenebilir.
Ama fırtına çıktığında,
sağlık bozulduğunda,
ölüm tehlikesi geldiğinde
kendi sınırını çok net görür.
Bu yüzden dua daha derin ve içten hâle gelebilir.
“Bizi Kurtarırsan Şükredenlerden Olacağız” Ne Anlama Gelir
Bu, insanın Allah’a verdiği sözlerden biridir.Tehlike anında kişi:
“Beni bundan çıkarırsan değişeceğim.”
der.
Şükredeceğine söz verir.
Daha iyi yaşayacağını düşünür.
Ayet, insanın kriz anındaki bu ahdini hatırlatır.
İnsan Neden Tehlike Geçince Verdiği Sözü Unutabilir
Çünkü rahatlık geri gelir.Korku azalır.
Gündelik hayat tekrar başlar.
Ve kriz anındaki yoğun farkındalık dağılır.
İnsan yeniden eski alışkanlıklarına dönebilir.
Bu yüzden sorun sadece dua etmek değil, duadan sonra değişmektir.
Krizde Dua Etmek Samimiyetsizlik midir
Hayır.İnsan zor durumda Allah’a yönelmekte samimi olabilir.
Sorun, kurtulunca her şeyi tamamen unutmak olabilir.
Kriz duası değersiz değildir.
Ama ayet insanı şu soruya götürür:
“Kurtulduktan sonra da aynı samimiyet devam edecek mi?”
Şükür Sadece “Teşekkür Etmek” midir
Hayır.Şükür;
nimeti fark etmek,
kaynağını bilmek,
onu doğru kullanmak
ve davranışla karşılık vermek
demektir.
Bu yüzden kurtuluş sonrası şükür, sadece söz değil hayat biçimi olmalıdır.
İnsan Neden Çaresizlikte Daha Gerçek Olur
Çünkü gösteriş için alan daralır.Statü önemini kaybeder.
Kim daha zengin?
Kim daha güçlü?
Kim daha itibarlı?
Bunların hiçbiri o anda önemli olmayabilir.
İnsan sadece:
“Kurtulmak istiyorum.”
der.
Bu, egonun en hızlı çözüldüğü anlardan biridir.
Bu Ayet Tevhidle Nasıl Bağlantılıdır
Çünkü nihai kurtarıcı olarak Allah’a yöneliş anlatılır.İnsan sebeplere başvurabilir.
Doktora gider.
Kurtarma ekibini çağırır.
Tekne kullanır.
Tedbir alır.
Ama ayet, nihai güven kaynağını Allah olarak gösterir.
Sebeplere Başvurmak Allah’a Güveni Zayıflatır mı
Hayır.Tam tersine birlikte düşünülmelidir.
İnsan denizde can yeleği giyer.
Navigasyon kullanır.
Fırtına uyarısını takip eder.
Doktora gider.
Bunlar sebeplerdir.
Ama sebebi kullanmak ile onu mutlaklaştırmak aynı şey değildir.
“Karanlıklar” Günümüzde Hangi Durumlara Benzetilebilir
Hastalık.Borç.
Yalnızlık.
Belirsiz bir gelecek.
Aile krizi.
Kaybolmuşluk hissi.
İnsan bazen fiziksel olarak karanlıkta değildir ama içsel olarak yönünü kaybetmiştir.
Bu ayet böyle anlarda da anlamlıdır.
Dua Krizi Otomatik Olarak Çözer mi
Her zaman istediğimiz biçimde değil.Dua, insanı Allah’a yöneltir.
Ama bu, her talebin tam istediğimiz anda gerçekleşeceği anlamına gelmez.
Kur’an’ın dua anlayışı, kul ile Allah arasındaki bağ ve teslimiyetle birlikte düşünülmelidir.
En‘âm 62 ve 63 Birlikte Nasıl Okunmalıdır
En‘âm 62’de:Sonunda gerçek Mevlâ olan Allah’a dönüleceği
anlatılmıştı.
En‘âm 63’te ise insan daha ölüm gelmeden, kriz anında zaten kime yöneldiğini fark eder.
Yani:
Nihai dönüş Allah’a → kriz anındaki yöneliş de Allah’a.
Bu bağ çok güçlüdür.
Bu Ayet İnsanın Kendi Kendini Tanımasına Nasıl Yardım Eder
Şunu sorarak:Zor durumda ilk refleksim nedir?
Kime güveniyorum?
Neyi vazgeçilmez görüyorum?
Krize girince hangi şeylerin aslında o kadar önemli olmadığını fark ediyorum?
Kriz, bazen insanın gerçek önceliklerini açığa çıkarır.
Kurtuluştan Sonra Şükür Nasıl Korunabilir
Yaşananı unutmamak.Dua sırasında verilen sözleri hatırlamak.
Hayat tarzında küçük ama gerçek değişiklikler yapmak.
Başkalarına karşı daha merhametli olmak.
Çünkü gerçek şükür, hatırlanan iyilikten doğan dönüşümdür.
Bu Ayetin Günümüz İnsanına En Büyük Mesajı Nedir
Belki de şu:Kriz anındaki samimiyetini rahatlık anına taşı.
Tehlikedeyken dua etmek kolay olabilir.
Asıl zor olan, tehlike geçince de aynı farkındalığı korumaktır.
İnsan rahatlığa kavuşunca Allah’ı unutuyorsa, kriz ona henüz kalıcı bir ders vermemiş olabilir.
En‘âm Suresi 63. Ayet Bize Bugün Ne Söylüyor
En‘âm Suresi 63. ayet, insanın en gerçek anlarından birine dokunur:Çaresizlik.
İnsan bazen hayatın kontrolünün kendisinde olduğunu düşünür.
Planlar yapar.
Hesaplar yapar.
Tedbirler alır.
Sonra bir an gelir, bunların hiçbiri yeterli olmaz.
Bir fırtına.
Bir sağlık haberi.
Bir kayıp.
Bir belirsizlik.
Ve insan bütün dış gürültünün altında tek bir çağrıya döner:
“Allah’ım, beni buradan çıkar.”
İşte ayet bu anı hatırlatır.
Ama asıl derinlik kurtuluştan sonra başlar.
Çünkü insan o anda söz verir:
“Kurtulursam şükredeceğim.”
Sonra kurtulur.
Ve gündelik hayat geri gelir.
Telefonlar.
İşler.
Para.
Planlar.
Koşuşturma.
Ve insan kriz anındaki o berraklığı yavaş yavaş unutabilir.
Belki de ayetin en büyük uyarısı burada gizlidir.
Karanlıkta verdiğin sözü aydınlıkta unutma.
Çünkü kriz anında insan neyin gerçekten önemli olduğunu görebilir.
Hayat.
Sevdikleri.
Sağlık.
Nefes.
Allah’a yöneliş.
Bunlar ön plana çıkar.
Kurtulduktan sonra şükür, bu farkındalığı kaybetmemektir.
Daha merhametli olmak.
Daha dürüst olmak.
Daha az kibirli olmak.
Nimetin kendine ait mutlak bir hak olmadığını bilmek.
Ve belki En‘âm 63’ün bugün için en güçlü cümlesi şudur:
İnsan karanlıkta Allah’ı hatırlayıp aydınlıkta unutuyorsa, kurtulmuş olabilir ama henüz dersini tamamlamamıştır; gerçek şükür, çaresizlikte verilen sözü rahatlıkta da yaşayabilmektir.
