En‘âm Suresi 13. Ayette “Gece ve Gündüzde Barınan Her Şey O’nundur; O, Hakkıyla İşitendir, Hakkıyla Bilendir” İfadesi Ne Anlama Gelir 
En‘âm Suresi 13. ayet, bir önceki ayetteki:
“Göklerde ve yerde olanlar kimindir? De ki: Allah’ındır.”
ifadesinin devamı gibidir.
Bu kez mekândan zamana geçilir.
Sadece göklerde ve yerde olanların değil,
gecede ve gündüzde barınan, hareket eden, yaşayan her şeyin de Allah’a ait olduğu
bildirilir.
Ardından iki ilahî nitelik vurgulanır:
Semî‘ — Her şeyi işiten.
Alîm — Her şeyi bilen.
Böylece ayet yalnızca sahipliği değil, aynı zamanda ilahî bilgi ve kuşatıcılığı anlatır.
“Gece ve Gündüzde Barınan Her Şey O’nundur” Ne Anlama Gelir
Bu ifade bütün canlı ve cansız varlığı kapsayan geniş bir anlatımdır.Gece yaşayanlar.
Gündüz hareket edenler.
Uyuyanlar.
Uyananlar.
Gizlenenler.
Ortaya çıkanlar.
Hepsi Allah’ın mülkü içindedir.
Yani zaman değişir, fakat ilahî hüküm değişmez.
Neden Özellikle Gece ve Gündüz Zikrediliyor
Çünkü gece ve gündüz insan hayatının iki temel zaman alanıdır.Hayatın tamamı neredeyse bu iki zaman dilimi içinde akar.
Kur’an burada bütün zamanı kapsayan bir ifade kullanır.
Yani:
Gece de O’nun, gündüz de O’nun.
Dolayısıyla insanın hayatında Allah’ın bilgisi dışında kalan bir “zaman boşluğu” yoktur.
“Barınan” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayetteki ifade, yerleşen, sakinleşen, duran, barınan anlamlarını çağrıştırır.Bu sadece insanları değil,
hayvanları,
canlıları
ve zaman içinde varlığını sürdüren her şeyi kapsayan geniş bir anlam taşır.
Gece mağarasına dönen hayvan da,
gündüz yuvasından çıkan kuş da,
evine çekilen insan da
aynı ilahî düzenin içindedir.
Gece Kur’an’da Neden Önemli Bir Zaman Dilimidir
Gece;dinlenme,
sükûnet,
düşünme,
dua
ve içe dönüş
ile ilişkilendirilebilir.
İnsan gündüz dış dünyaya açılır.
Gece ise çoğu zaman kendisiyle baş başa kalır.
Bu yüzden gece, insanın gerçek iç dünyasının ortaya çıkabildiği özel bir zaman olabilir.
Ayet bu zamanı da Allah’ın mülkü ve bilgisi içine alır.
Gündüzün Anlamı Nedir
Gündüz;çalışma,
hareket,
üretim,
ticaret
ve toplumsal hayatın
öne çıktığı zamandır.
İnsan gündüz daha görünürdür.
Gece daha gizlidir.
Ayet ikisini birlikte zikrederek şu mesajı verir:
Gizli hayatın da açık hayatın da Allah’ın bilgisi içindedir.
Gece ve Gündüz İnsanın İki Farklı Yüzünü mü Ortaya Çıkarır
Bazen evet.İnsan gündüz toplum önündedir.
Gece yalnızdır.
Toplum içindeyken başka, yalnızken başka davranabilir.
Bu yüzden gerçek karakterin önemli ölçülerinden biri şudur:
Kimse görmediğinde nasıl bir insansın?
En‘âm 13, geceyi de gündüzü de Allah’ın bilgisi altında göstererek bu soruyu derinleştirir.
“O Hakkıyla İşitendir” Ne Demektir
Allah’ın Semî‘ olması, bütün sesleri işitmesi anlamına gelir.Yüksek sesle söylenenleri de.
Fısıltıları da.
Duaları da.
Şikâyetleri de.
İnsanların birbirine söylediklerini de.
Hiçbir ses O’nun işitmesinin dışında değildir.
Bu, Allah’ın bilgisinin yalnızca büyük olaylarla sınırlı olmadığını gösterir.
Allah’ın Her Şeyi İşitmesi İnsan İçin Ne Anlama Gelir
İki yönlü bir anlam taşır.Birincisi uyarıdır:
Kimse duymuyor sanarak söylediğin sözler de kaybolmaz.
İkincisi tesellidir:
Kimsenin duymadığı duanı Allah duyar.
İnsanlara anlatamadığın derdini bilir.
Bu yüzden Semî‘ ismi hem sorumluluk hem umut taşır.
“O Hakkıyla Bilendir” Ne Anlama Gelir
Allah’ın Alîm olması, bilgisinin eksiksiz oluşunu ifade eder.Sadece söylenenleri değil,
söylenmeyenleri,
niyetleri,
geçmişi,
bugünü
ve geleceği de
bilir.
İnsan bilgisi parçalıdır.
Allah’ın bilgisi ise kuşatıcıdır.
İşitmek ve Bilmek Neden Aynı Ayette Birlikte Anılıyor
Çünkü insan bazen şöyle düşünebilir:“Allah sadece söylediklerimi mi bilir?”
Ayet bundan daha geniş bir tablo kurar.
Allah hem işitir hem bilir.
Yani yalnızca sesini değil,
sesin arkasındaki niyeti de bilir.
İnsanların kelimeleri başka olabilir.
Kalplerindeki amaç başka.
Allah ikisini de bilir.
İnsan Sessiz Kalsa Allah Onu Yine Bilir mi
Evet.Çünkü ayet yalnızca işitmeden değil, bilmekten de söz eder.
İnsan hiçbir şey söylemeyebilir.
Ama içinde büyük bir korku taşıyabilir.
Bir dua edebilir ama kelimelere dökemeyebilir.
Bir pişmanlık yaşayabilir.
Allah’ın bilgisi bunların hepsini kuşatır.
Bu nedenle dua sadece kelime değildir.
Kalbin yönelişi de önemlidir.
Bu Ayet Mahremiyet Duygusunu Nasıl Etkiler
İnsanların bilmediği özel alanlarımız vardır.Bu alanların korunması önemlidir.
Ama ilahî bilgi açısından insanın mutlak gizli alanı yoktur.
Bu bilgi korkutucu olabileceği kadar rahatlatıcı da olabilir.
Çünkü Allah senin gerçek hikâyeni bilir.
Yanlış anlaşıldığında da.
Haksızlığa uğradığında da.
İyiliğin görülmediğinde de.
İnsanların Duymadığı Bir Haksızlık Allah’tan Gizlenebilir mi
Hayır.Bir insan sessizce zulme uğrayabilir.
Kimse onun şikâyetini duymayabilir.
Delil bulunamayabilir.
Toplum onu anlamayabilir.
Ama ayetin mesajı şudur:
Allah işitir ve bilir.
Bu, mazlum için büyük bir teselli olabilir.
İnsan Söylediği Sözlerden Neden Sorumludur
Çünkü sözler etkisiz değildir.Bir söz;
yaralayabilir,
iyileştirebilir,
iftira edebilir,
barıştırabilir,
umut verebilir
veya yıkabilir.
Allah’ın işitmesi, insanın dilini önemsiz olmaktan çıkarır.
Söylediğin şey de ahlakının parçasıdır.
Gece Günah İşlemek Gündüzden Daha mı Farklıdır
Ahlaki açıdan yanlış, sırf gece işlendi diye farklı bir niteliğe dönüşmez.Ama insan bazen geceyi gizlenme fırsatı sanabilir.
Kimse görmüyor.
Kimse duymuyor.
Bu düşünce onu daha rahat davranmaya itebilir.
Ayet ise hatırlatır:
Gece de Allah’ın mülküdür.
Gizlilik, sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
En‘âm 12 ve 13 Birlikte Nasıl Okunmalıdır
En‘âm 12:Göklerde ve yerde olanların Allah’a ait olduğunu
söyler.
En‘âm 13:
Gece ve gündüzde barınanların da Allah’a ait olduğunu
bildirir.
Yani önce mekân, sonra zaman kuşatılır.
Böylece ortaya çok güçlü bir bütün çıkar:
Nerede olursan ol, ne zaman olursa olsun, Allah’ın mülkünün ve bilgisinin dışına çıkamazsın.
Bu Ayet İnsana Tevazu Nasıl Öğretir
İnsan bazen çok şey bildiğini düşünür.Ama gecenin içinde kaç canlının yaşadığını bile tam olarak bilemez.
Dünyanın her köşesinde aynı anda neler olduğunu kuşatamaz.
Allah’ın bilgisi ise bütün bunları içerir.
Bu karşılaştırma insanı küçültmek için değil, yerini doğru anlaması için önemlidir.
Bu Ayetin Günümüz İnsanına En Büyük Mesajı Nedir
Belki de şu:Hayatının görünmeyen kısmını da ciddiye al.
İnsanlar seni gündüz görür.
Toplum önünde seni tanır.
Ama hayatının büyük bir bölümü başkalarının görmediği alanda yaşanır.
Orada kim olduğun çok önemlidir.
Çünkü gerçek karakter, çoğu zaman alkış yokken ortaya çıkar.
En‘âm Suresi 13. Ayet Bize Bugün Ne Söylüyor
En‘âm Suresi 13. ayet insanın hayatını iki büyük zamanın içine yerleştirir:Gece ve gündüz.
Bütün ömrümüz bunların arasında geçer.
Bir sabah doğar.
Bir gece gelir.
Sonra tekrar sabah.
İnsan hayatının tamamı böyle akar.
Ama ayet bize bu sıradan görünen döngünün içinde çok büyük bir hakikat olduğunu söyler:
Bu zamanların içindeki her şey Allah’ındır.
Yani insan hiçbir zaman mutlak yalnızlıkta değildir.
Gece herkes uyuduğunda bile.
Gündüz kalabalığın içinde yürürken bile.
Bir söz söylediğinde Allah işitir.
Hiç söylemediğinde bile Allah bilir.
Bu, insanın dış görüntüsüyle iç dünyası arasındaki mesafeyi düşünmesini sağlar.
Gündüz herkes seni dürüst sanabilir.
Ama gece kendi vicdanınla baş başasın.
İnsanlar seni güçlü görebilir.
Ama içindeki korkuyu Allah bilir.
Kimse yaptığın iyiliği fark etmeyebilir.
Allah bilir.
Kimse gözyaşını görmeyebilir.
Allah bilir.
Kimse uğradığın haksızlığı duymayabilir.
Allah işitir.
İşte ayetin huzur veren tarafı budur.
Aynı zamanda uyarıcı tarafı da vardır.
İnsan:
“Kimse duymadı.”
diye bir sözü önemsiz sanmamalıdır.
“Kimse görmedi.”
diye bir yanlışı yok saymamalıdır.
Çünkü ahlak sadece toplum önünde oynanan bir rol değildir.
Gerçek ahlak, insanın görünmeyen hayatında da devam eder.
Bu nedenle En‘âm 13’ün bugün için en güçlü cümlesi şudur:
Gündüz insanlara nasıl göründüğünden önce, gece kimse görmezken kim olduğuna bak; çünkü zamanın her anı Allah’ın mülkünde, her söz O’nun işitmesinde ve her sır O’nun bilgisindedir.
