Anayasa’ya Göre Yasama, Yürütme ve Yargı Organları Nelerdir
“Güçler ayrılığı, bir devletin kalp atışıdır. Yasama düşünür, yürütme uygular, yargı denetler.”
— Hukukun üç sacayağı
Giriş: Kuvvetler Ayrılığı İlkesi Nedir
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, devletin temel yapısını, organlarını ve işleyişini belirler.
Bu yapı; yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç ana güçle tanımlanır.
Buna kuvvetler ayrılığı ilkesi denir.
Yasama Organı Nedir ve Kimdir
Görevi: Kanun yapmak, değiştirmek ve kaldırmak
| 1982 Anayasası Madde 87–88 | |
|---|---|
| Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) | |
| 600 milletvekili | |
| 5 yılda bir genel seçimle belirlenir | |
| • Kanun yapar | |
| • Bütçeyi onaylar | |
| • Uluslararası anlaşmaları uygun bulur | |
| • Savaş ilanı ve genel af çıkarma yetkisine sahiptir |
Yürütme Organı Nedir ve Kimdir
Görevi: Yasaları uygulamak, yönetimi sağlamak, kamu hizmetlerini yürütmek
| 1982 Anayasası Madde 104 | |
|---|---|
| Cumhurbaşkanı | |
| Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar | |
| Halk tarafından 5 yılda bir seçilir |
Bakanlıkları atar, yürütme kararlarını verir, kararname çıkarabilir.
Yargı Organı Nedir ve Kimdir
Görevi: Anayasaya, kanunlara ve hukuka uygunluk denetimini yapmak, adaleti sağlamak
| 1982 Anayasası Madde 9–138 | |
|---|---|
| Bağımsızlık ve tarafsızlık | |
| • Anayasa Mahkemesi | |
| • Yargıtay (Temyiz mercii – adli yargı) | |
| • Danıştay (Temyiz mercii – idari yargı) | |
| • Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) | |
| • İlk derece mahkemeleri (Asliye, Sulh, Ağır Ceza vb.) |
Kararları yalnızca Anayasa, yasa ve vicdanına göre verir.
Kuvvetler Arası Denge – Özet Tablo
| Yasama | TBMM | Kanun yapmak | Madde 87–88 |
| Yürütme | Cumhurbaşkanı ve Bakanlar | Kanunları uygulamak | Madde 104 |
| Yargı | Mahkemeler | Adaleti sağlamak | Madde 9–138 |
Sonuç: Devletin Denge ve Denetim Mimarisi
Anayasa’ya göre devlet, ancak bu üç kuvvetin
birbirine karışmadan, ama birlikte işlemesiyle adaletli olur.
“Yasama aklı temsil eder,
Yürütme iradeyi,
Yargı ise vicdanı...”
— Demokratik hukuk devletinin omurgası
Son düzenleme: