Meryem Suresi 51. Ayette “Kitapta Musa’yı da An; Şüphesiz O İhlâsa Erdirilmiş Bir Kuldu ve Resul Bir Peygamberdi” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Meryem Suresi 51. Ayetin Anlamı Nedir
Meryem Suresi'nin 51. ayetiyle birlikte surede yeni bir peygamber kıssasına geçilmektedir. Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakub'un ardından şimdi Hz. Musa hatırlatılmaktadır.Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:
Bu kısa ayette Hz. Musa'nın üç büyük yönü öne çıkarılmaktadır: Allah tarafından seçilip arındırılması, resul oluşu ve nebî oluşu.
Hz. Musa yalnız tarihî bir önder değildir.
Yalnız Firavun'a karşı duran cesur bir insan da değildir.
Kur’an onu Allah tarafından görevlendirilmiş büyük bir peygamber olarak tanıtır.
“Kitapta Musa’yı da An” İfadesi Ne Anlama Gelir
Buradaki “Kitap” ifadesi bağlamda Kur’an'ı ifade etmektedir.Allah, Hz. Muhammed'e Hz. Musa'yı da insanlara hatırlatmasını buyurmaktadır.
Bu hatırlatma yalnız:
“Musa isminde bir peygamber yaşamıştı.”
şeklinde tarih bilgisi değildir.
Kur’an peygamber kıssalarını insanın:
imanını,
ahlakını,
sabır anlayışını,
adalet duygusunu,
Allah'a bağlılığını
geliştirmek için anlatır.
Bu nedenle:
“Musa’yı an.”
emri aynı zamanda onun hayatındaki ilahî dersleri hatırlama çağrısıdır.
Hz. Musa'nın hayatı, bir insanın korkuya rağmen görevini yapabilmesinin, zulüm karşısında durabilmesinin ve bütün büyük görevlerine rağmen Allah'ın kulu olarak kalmasının güçlü örneklerinden biridir.
Hz. Musa Kur’an’da Neden Bu Kadar Çok Anılır
Hz. Musa Kur’an'da kıssası en geniş biçimde anlatılan peygamberlerden biridir.Bunun birçok sebebi vardır.
Onun hayatında:
Firavun gibi büyük bir zalimle mücadele,
İsrailoğullarının kurtuluşu,
vahiy,
mucizeler,
Tûr'da Allah'ın hitabına mazhar oluş,
kavmiyle yaşadığı zorluklar,
sabır,
liderlik
gibi çok farklı dersler bulunmaktadır.
Hz. Musa'nın kıssası yalnız geçmişi anlatmaz.
İnsanın güç karşısındaki davranışını, özgürlük arayışını, liderliğin yükünü ve vahye bağlı kalmanın önemini gösterir.
Musa kıssası, gücün karşısında hakikatin nasıl korunabileceğini öğreten büyük bir Kur’an okuludur.
“İhlâsa Erdirilmiş” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayette Hz. Musa için kullanılan ifade, yaygın kıraatte “muhlas” şeklinde okunur ve Allah tarafından seçilmiş, arındırılmış, özel bir kulluk ve görev için ayrılmış olma anlamı taşır.Bu nedenle ifadeyi yalnız:
“Hz. Musa samimiydi.”
şeklinde daraltmak eksik olur.
Elbette ihlâs ve samimiyet büyük peygamber ahlakıdır.
Fakat ayette ayrıca Allah'ın Hz. Musa üzerindeki seçimi ve özel lütfu vurgulanmaktadır.
Yani Hz. Musa kendi kendisini:
“Ben özel bir insanım.”
diye ilan etmemiştir.
Allah onu seçmiştir.
Gerçek seçilmişlik, insanın kendisini seçilmiş ilan etmesiyle değil, Allah’ın takdiriyle olur.
Bu ölçü dinî hayatta son derece önemlidir.
İhlâs Ne Anlama Gelir
İhlâs, yapılan işi Allah için samimi biçimde yapmak, kulluğu gösterişten ve sahte amaçlardan arındırmaya çalışmak anlamına gelir.Bir insan namaz kılar.
Ama insanlar:
“Ne kadar dindar.”
desin diye yapıyorsa ihlâs tehlikeye girebilir.
Yardım eder.
Ama yalnız ismi duyulsun diye yapıyorsa niyetini sorgulamalıdır.
İhlâs insana şu soruyu sordurur:
“Beni hiç kimse görmese yine bunu yapar mıydım?”
Eğer cevap evetse, insan ihlâsa daha yakın bir yerde olabilir.
Ancak insan kendi kalbi hakkında da aşırı iddialı olmamalıdır.
“Ben yüzde yüz ihlâslıyım.”
demek yerine niyetini sürekli kontrol etmeye çalışmalıdır.
Hz. Musa’nın Seçilmiş Olması Onu İnsan Olmaktan Çıkarır mı
Hayır.Hz. Musa büyük bir peygamberdir ama yine de Allah'ın kuludur.
Kur’an peygamberleri yüceltirken onları ilahlaştırmaz.
Hz. Musa:
yorulmuştur,
korkmuştur,
üzülmüştür,
dua etmiştir,
yardım istemiştir.
Bunların hepsi onun insan oluşuyla uyumludur.
Peygamberin değerini azaltmaz.
Tam tersine peygamberlerin insan olması, onların örnekliğini bizim için daha anlamlı hâle getirir.
Peygamberi yüceltmek başka, peygamberi ilahlaştırmak başkadır.
Hz. Musa'ya sevgi ve saygı büyük olmalıdır.
Ama ibadet yalnız Allah'adır.
“Resul” Ne Anlama Gelir
“Resul” kelimesi genel olarak Allah tarafından mesajla gönderilmiş elçi anlamındadır.Hz. Musa Allah'ın vahyini insanlara taşımakla görevlendirilmiştir.
Firavun'a gönderilmiştir.
Kavmine rehberlik etmiştir.
İlahî emirleri tebliğ etmiştir.
Burada çok önemli bir nokta vardır:
Hz. Musa kendi görüşlerini:
“Bunlar Allah'ın emridir.”
diye uydurmamıştır.
Allah tarafından görevlendirilmiştir.
Resul, mesajın sahibi değil taşıyıcısıdır.
Bu yüzden peygamberlik makamında insanın görevi kendisini merkeze almak değil, Allah'ın mesajını ulaştırmaktır.
“Nebî” Ne Anlama Gelir
“Nebî” kelimesi Allah tarafından vahiy alan peygamber anlamında kullanılır.Ayette Hz. Musa için hem:
“Resul”
hem de:
“Nebî”
ifadelerinin kullanılması onun peygamberlik makamını güçlü biçimde vurgulamaktadır.
İslam âlimleri resul ile nebî arasındaki teknik farklar konusunda farklı açıklamalar yapmışlardır. Bu ayrıntılarda çeşitli tarifler bulunabilir.
Bu ayetin açık mesajı ise tartışmasızdır:
Hz. Musa Allah tarafından vahiy alan ve insanlara gönderilmiş gerçek bir peygamberdir.
Ayrıntılı terminoloji tartışmalarını ayetin temel mesajının önüne geçirmek gerekmez.
Hz. Musa’nın Hem Resul Hem Nebî Olarak Anılması Neden Önemlidir
Çünkü Hz. Musa'nın görevi yalnız kendi manevi hayatıyla sınırlı değildir.O vahiy almış ve aynı zamanda bu mesajı topluma taşıyan bir elçi olmuştur.
Bu yüzden peygamberlik yalnız kişinin kendi iç dünyasında yaşadığı mistik bir tecrübe değildir.
Toplumsal sorumluluk da vardır.
Hz. Musa:
Firavun'un karşısına çıkmıştır.
İsrailoğullarına rehberlik etmiştir.
Adaleti savunmuştur.
Kavminin yanlışlarıyla mücadele etmiştir.
Vahiy insanı yalnız iç dünyasında değiştirmez; ahlakına ve toplumsal sorumluluğuna da yön verir.
Bu, dinî hayatı yalnız bireysel ibadetlere indirgemememiz gerektiğini düşündürür.
Hz. Musa’nın Seçilmişliği İnsanların Kendi Kendilerine “Ben Seçilmişim” Demesine Dayanak Olur mu
Hayır.Bu ayetin çok yanlış kullanılabileceği noktalardan biri budur.
Bir insan:
“Allah beni özel olarak seçti.”
“Ben diğer insanlardan farklı bir manevi makamdayım.”
“Bana özel görev verildi.”
diyerek kendisini peygamberlik veya vahiy benzeri bir konuma çıkaramaz.
Hz. Musa'nın seçilmişliği vahiy ile sabittir.
Bugün bir insanın yalnız kendi duygusuna dayanarak:
“Allah bana doğrudan özel hükümler bildiriyor.”
demesi peygamberlikle karıştırılmamalıdır.
İslam anlayışında peygamberlik Hz. Muhammed ile tamamlanmıştır.
Manevi duygu başka, vahiy ve peygamberlik başka şeydir.
Bu sınır özellikle korunmalıdır.
Hz. Musa’nın Hayatı Cesaret Hakkında Ne Öğretir
Hz. Musa büyük bir zalimin, Firavun'un karşısına gönderilmiştir.Bu kolay bir görev değildir.
Firavun siyasal ve askerî güce sahiptir.
Hz. Musa ise Allah'ın mesajını taşımaktadır.
Bu kıssa cesaretin:
“Hiç korkmamak.”
olmadığını gösterir.
İnsan korkabilir.
Ama korkusuna rağmen doğru olanı yapabilir.
Gerçek cesaret çoğu zaman budur.
Cesaret korkunun yokluğu değil, korkunun doğruyu susturmasına izin vermemektir.
Hz. Musa'nın hayatı bu açıdan çok güçlüdür.
O da Allah'tan yardım ister.
Bu da bize cesaret ile dua arasında çelişki olmadığını gösterir.
Hz. Musa’nın Dua Etmesi Peygamberin Yardıma Muhtaç Olduğunu mu Gösterir
Evet, peygamber de Allah'ın kuludur ve Rabbine muhtaçtır.Hz. Musa'nın hayatında çok güçlü dualar vardır.
Allah'tan:
göğsünü genişletmesini,
işini kolaylaştırmasını,
dilindeki zorluğu gidermesini
ister.
Bu, peygamberin küçüklüğü değil kulluğunun güzelliğidir.
Allah’a yakın olmak, Allah’a ihtiyaç duymamak değildir; tam tersine ihtiyacını en doğru biçimde bilmektir.
İnsan bazen:
“Güçlü olmalıyım, kimseye ihtiyacım yok.”
diye düşünür.
Oysa kulluk:
“Rabbim, Sana ihtiyacım var.”
diyebilmektir.
Bu zayıflık değil, insanın gerçeğini kabul etmesidir.
Hz. Musa’nın Büyük Bir Lider Olması Bize Liderlik Hakkında Ne Öğretir
Hz. Musa'nın liderliği kişisel şöhret üzerine kurulmamıştır.Onun görevi insanları kendisine bağlamak değil, Allah'ın emrine yöneltmektir.
Bu, bugünkü liderlik anlayışı açısından büyük bir derstir.
Gerçek lider:
insanları kendisine bağımlı kılmaya çalışmaz,
eleştiriden tamamen muaf olduğunu düşünmez,
kendi çıkarını toplumun önüne koymaz.
Liderlik emanettir.
Hz. Musa gibi büyük bir peygamber bile Allah'ın emrine bağlıysa sıradan bir yöneticinin kendisini sorgulanamaz görmesi düşünülemez.
Makam insanı büyütmez; makamda gösterilen adalet insanı değerli kılar.
Hz. Musa’nın Firavun’a Gönderilmesi Güç Karşısında Hakikati Söylemenin Önemini Nasıl Gösterir
Firavun yalnız yanlış düşünen sıradan biri değildir.Zulmeden, insanları ezen ve büyük bir iktidara sahip olan hükümdardır.
Hz. Musa onun karşısına gönderilmiştir.
Bu bize dinî ahlakın yalnız güçsüz insanların hatalarına odaklanmaması gerektiğini gösterir.
Bazen hakikatin en çok söylenmesi gereken yer gücün merkezidir.
Ama bunu söylerken de hikmet gerekir.
Kur’an başka ayetlerde Hz. Musa ve Hz. Harun'a Firavun'la konuşurken bile yumuşak söz söylemelerini emreder.
Bu son derece güçlüdür:
Zalime karşı net ol; fakat hakaretin kendisini hakikat sanma.
Doğruluk ile güzel üslup yine birlikte yürümektedir.
Hz. Musa’nın Kıssası Zulüm Karşısında Sessiz Kalmamayı mı Öğretir
Hz. Musa'nın kıssasında zulüm karşısında güçlü bir mücadele vardır.Firavun'un zulmü kabul edilmemiştir.
İsrailoğullarının ezilmesi sıradanlaştırılmamıştır.
Bu bize adalet duygusu öğretir.
Ancak buradan herkesin kendi başına şiddete başvurabileceği sonucu çıkarılamaz.
Kur’an kıssaları kişisel intikam veya kontrolsüz şiddet ruhsatı değildir.
Bugün zulüm karşısında:
hukukî yollar,
barışçı mücadele,
hak savunuculuğu,
yardımlaşma,
doğru söz
gibi meşru yöntemler vardır.
Adalet istemek başka, kendi kendine hüküm ve ceza dağıtmak başkadır.
Hz. Musa'nın peygamberlik görevi de bugünkü sıradan bireyin kendi adına sınırsız yetki çıkarmasına dayanak yapılamaz.
İhlâs ile Toplumsal Mücadele Birbirine Karşı mıdır
Hayır.Hz. Musa bunun çok güzel örneğidir.
İhlâslı olmak:
yalnız kalmak,
toplumdan kaçmak,
hiçbir soruna karışmamak
anlamına gelmez.
Hz. Musa Allah için yaşamış ama aynı zamanda büyük bir toplumsal sorumluluk taşımıştır.
Zulme karşı durmuş.
Kavmine rehberlik etmiş.
İnsanları hakikate çağırmıştır.
Bu nedenle:
İhlâs, dünyadan kaçmak değil; dünyada yaptığın işi kimin rızası için yaptığını bilmektir.
Bir insan öğretmen olabilir.
Doktor olabilir.
İş insanı olabilir.
Yönetici olabilir.
Ve bütün bunları Allah'ın razı olacağı ahlak içinde yapmaya çalışabilir.
İhlâs hayattan çekilmek değil, niyeti temizlemektir.
Meryem Suresi 50–52. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
- ayette Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakub'a Allah'ın rahmetinden verdiği ve onlar için yüce bir doğruluk dili, güzel bir anılış nasip ettiği bildirilmişti.
- ayette yeni bir peygamber örneğine geçilmekte ve:
buyrulmaktadır. Hz. Musa'nın Allah tarafından seçilmiş, arındırılmış bir kul olduğu ve hem resul hem nebî olarak görevlendirildiği açıklanmaktadır.
- ayette ise Hz. Musa'nın Allah ile özel ilişkisinin bir başka yönü anlatılacak; Tûr'un sağ tarafından kendisine seslenildiği ve özel bir konuşma için Allah'a yaklaştırıldığı bildirilecektir.
Bu bölüm peygamberlerin farklı hayatlara sahip olsalar da aynı Allah'ın kulları ve elçileri olduklarını göstermektedir.
Meryem Suresi 51. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Bu ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Allah’ın seçtiği en büyük insanlar bile önce O’nun kullarıdır.
Hz. Musa:
büyük peygamberdir,
resuldür,
Firavun'a meydan okumuştur,
mucizelere şahit olmuştur.
Ama bütün bunların merkezinde Allah'a kulluk vardır.
Bu bizim için çok büyük bir ölçüdür.
İnsan ne kadar başarılı olursa olsun:
kul olduğunu unutmamalıdır.
Ne kadar güçlenirse güçlensin:
Allah'a muhtaçtır.
Ne kadar tanınırsa tanınsın:
Rabbinden bağımsız değildir.
Makam büyüdükçe kulluk küçülmemeli; tam tersine sorumluluk büyümelidir.
Hz. Musa'nın büyüklüğü Allah'ın karşısında küçülebilmesindedir.
Meryem Suresi 51. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
Meryem Suresi'nin 51. ayeti, Hz. Musa'yı son derece kısa fakat çok güçlü ifadelerle tanıtır: Allah tarafından seçilmiş ve arındırılmış bir kul, resul ve nebî. Bu üç ifade Hz. Musa'nın hem Allah ile olan kulluk bağını hem de insanlara yönelik peygamberlik sorumluluğunu ortaya koymaktadır.Hz. Musa'nın hayatına baktığımızda büyük olaylar görürüz.
Firavun.
Asa mucizesi.
Denizin yarılması.
Tûr.
İsrailoğulları.
Bunlar son derece büyük hadiselerdir.
Fakat Meryem 51 bütün bu büyük olaylardan önce bize Hz. Musa'nın kim olduğunu söyler.
Allah'ın seçtiği bir peygamber.
Bu çok önemlidir.
Çünkü insan bazen şahsı mucizesiyle, makamıyla veya başarısıyla tanımlar.
Kur’an ise bütün bunların arkasındaki kulluğu gösterir.
Mucize peygamberi ilah yapmaz; peygamberin Rabbine olan bağlılığını ve Allah’ın ona verdiği desteği gösterir.
Hz. Musa'nın seçilmiş olması da onun kendi kendisini üstün ilan ettiği anlamına gelmez.
Bugün insanlar kendilerine kolayca özel roller biçebilir.
“Ben farklıyım.”
“Ben seçilmişim.”
“Allah bana özel bir görev verdi.”
gibi ifadeler kullanılabilir.
Bu noktada çok dikkatli olmak gerekir.
Hz. Musa'nın seçilmişliği vahiy ile bildirilmiştir.
Bizim kişisel hislerimiz peygamberlik vahyi değildir.
Bir insan güçlü bir manevi duygu yaşayabilir.
Rüyalar görebilir.
İçinde çok güçlü bir yöneliş hissedebilir.
Bunların hiçbiri onu yeni bir peygamber yapmaz.
Peygamberlik insanın kendisine verdiği unvan değildir.
İslam anlayışında peygamberlik Hz. Muhammed ile tamamlanmıştır.
Bu nedenle herhangi bir dinî liderin:
“Allah bana özel ve sorgulanamaz hükümler bildiriyor.”
demesi karşısında Müslümanın dikkatli olması gerekir.
Dinî otorite hiçbir zaman peygamberlik makamına çıkarılmamalıdır.
Meryem 51'in ihlâs boyutu da bugünkü insan için son derece güçlüdür.
İnsan yaptığı iyiliğin görünmesini isteyebilir.
Bu insanî bir duygudur.
Ama bütün iyiliğini insanların alkışına bağlarsa tehlike başlar.
Bir yardım yapıyor.
Kamera açılıyor.
Bir ibadet yapıyor.
Herkes bilsin istiyor.
Bir iyilik yapıyor.
Teşekkür edilmezse öfkeleniyor.
Burada insan kendisine şu soruyu sormalıdır:
“Ben bunu gerçekten Allah için mi yaptım, yoksa insanların beni nasıl göreceği için mi?”
Bu sorunun cevabı bazen kolay değildir.
İnsan kalbindeki niyetlerin karışık olduğunu fark edebilir.
Bu durumda umutsuz olmak yerine niyetini düzeltmeye çalışmalıdır.
İhlâs kusursuz olduğunu ilan etmek değil, niyetini sürekli Allah’a çevirmeye çalışmaktır.
Bu çok daha gerçekçi bir anlayıştır.
Bir insan:
“Ben tamamen ihlâslıyım.”
dediğinde bile bunu kendisine karşı bir üstünlük kaynağı yapabilir.
Oysa ihlâs insanı sessizce Allah'a yöneltir.
Yaptığı iyiliği büyütmez.
Kendini merkeze koymaz.
Allah'ın lütfunu merkeze koyar.
Hz. Musa'nın ayetteki “muhlas” niteliği bize Allah'ın seçimi ve arındırmasının büyüklüğünü hatırlatır.
İhlâsın en güzel hâllerinden biri, kendini değil Rabbini büyütmektir.
Hz. Musa'nın resul ve nebî oluşu ise bize bilgi ile görev arasındaki ilişkiyi öğretir.
Bilgi yalnız insanın zihninde kalmamalıdır.
Hz. Musa vahiy aldı.
Sonra Firavun'a gitti.
Yani bilgi sorumluluğa dönüştü.
Bu bugün bizde peygamberlik şeklinde olmaz; çünkü peygamberlik tamamlanmıştır. Fakat ahlaki olarak benzer bir sorumluluk vardır.
Bir haksızlığı biliyorsun.
Görmezden gelme.
Bir işte uzmanlığın var.
İnsanlara fayda sağla.
Bir çocuğa doğruyu öğretebiliyorsun.
Öğret.
Faydalı bilgi yalnız bilmekle değil, hayra dönüştüğünde değerini büyütür.
Ama burada da dikkat gerekir.
Bir şeyi bilmek insana her konuda konuşma yetkisi vermez.
Hz. Musa peygamber olarak Allah'tan vahiy alıyordu.
Biz ise sınırlı insanlarız.
Bir konuda uzman olabilirsin ama her konuda uzman değilsin.
Dinî bilgi sahibi olabilirsin ama tıp bilmiyor olabilirsin.
Tıp biliyor olabilirsin ama hukuk bilmiyor olabilirsin.
Bu nedenle:
Bilginin olduğu yerde konuş; bilmediğin yerde öğren.
“Bilmiyorum.”
diyebilmek ilim ahlakıdır.
Hz. Musa'nın kıssasında başka bir büyük ders cesarettir.
Firavun'a gitmek kolay değildir.
Karşıdaki yalnız kaba bir insan değildir.
Devlet gücü vardır.
Ordusu vardır.
Kendisini üstün ve mutlak otorite gibi görmektedir.
Hz. Musa böyle bir gücün karşısında Allah'ın mesajını taşımaktadır.
Ama bu cesaret bize:
“Hiç korkmamalısın.”
demez.
Hz. Musa da endişelerini Rabbine arz eder.
Yardım ister.
Kardeşi Harun'un kendisine destek olmasını ister.
Bu çok insanîdir.
Yardım istemek cesaretsizlik değildir.
İnsan bazen güçlü görünmek uğruna bütün yükü tek başına taşımaya çalışır.
Sonra tükenir.
Hz. Musa'nın örneği bize ekip, destek ve dua kavramlarının önemini öğretir.
Büyük sorumluluk taşıyan insanın:
“Ben tek başıma yaparım.”
demesi her zaman güç değildir.
Bazen kibir olabilir.
Doğru insan:
“Burada yardıma ihtiyacım var.”
diyebilir.
Hz. Musa'nın liderliği de bu açıdan çok değerlidir.
Bugün liderlik çoğu zaman güçle ilişkilendirilir.
Emir vermek.
Kontrol etmek.
İnsanların sana itaat etmesini istemek.
Oysa Kur’an'ın peygamber liderliğinde lider önce Allah'a itaat eden kuldur.
Bu çok büyük bir farktır.
Lider:
“Ben ne dersem doğrudur.”
demez.
Kendisi de daha büyük bir ölçüye tabidir.
Bu nedenle hiçbir yönetici, patron, dinî lider veya aile büyüğü sınırsız otorite sahibi değildir.
İnsan üzerinde güç sahibi olmak, Allah’ın üzerinde güç sahibi olmak değildir.
Herkes hesap verecektir.
Bu bilinç liderin kibrini azaltmalıdır.
Bir patron çalışanına:
“Benim şirketim, istediğimi yaparım.”
diyebilir.
Ama çalışanın hakkı vardır.
Bir baba:
“Ben babayım, istediğimi yaparım.”
diyemez.
Çocuğun onuru vardır.
Bir yönetici:
“Yetki bende, istediğim gibi davranırım.”
diyemez.
Adalet sorumluluğu vardır.
Yetki, zulüm izni değil emanet yüküdür.
Hz. Musa'nın Firavun karşısındaki mücadelesi bu nedenle bugün de çok güçlüdür.
Firavun'un temel problemlerinden biri yalnız yanlış inanç değildir.
Gücü mutlaklaştırmasıdır.
İnsanları kendi iktidarının nesnesi gibi görmesidir.
Hz. Musa ise ona Allah'ın üzerinde olmadığını hatırlatır.
Bu bize her çağ için önemli bir mesaj verir:
Hiçbir insanın gücü mutlak değildir.
Bugün dünyanın en güçlü insanı bile ölümlüdür.
Makamı sona erebilir.
Sağlığı bozulabilir.
Hayatı biter.
Bu nedenle insan gücü kendisine ait mutlak bir mülk sanmamalıdır.
Meryem 51'in peygamberlik mesajı dinî otorite konusunda da çok önemlidir.
Hz. Musa resuldür.
Nebîdir.
Allah tarafından görevlendirilmiştir.
Bugünkü din adamları ise peygamber değildir.
Bir âlim çok değerli olabilir.
Çok bilgili olabilir.
Ama yanılabilir.
Bir şeyh, hoca veya öğretmen saygı görebilir.
Ama sorgulanamaz değildir.
Peygamberlik makamını sıradan dinî otoritelere taşımak tehlikelidir.
İnsan dinini kişiler üzerinden değil, vahyin ölçüsü üzerinden anlamaya çalışmalıdır.
İnsanları sevebilir.
Onlardan öğrenebilir.
Ama Allah'a ait mutlak itaati onlara veremez.
Hz. Musa'nın resullüğü bize tam tersini öğretir:
Peygamber bile insanları kendisine değil Allah’a çağırır.
Meryem 51 ihlâs ile toplumsal sorumluluğun birlikte yürüyebileceğini de gösterir.
Bazıları maneviyatı:
“Dünyadan tamamen çekilmek.”
gibi anlayabilir.
Hz. Musa'nın hayatı bunun böyle olmadığını gösterir.
Allah'a yakın.
Ama Firavun'un karşısında.
Dua ediyor.
Ama mücadele ediyor.
Vahiy alıyor.
Ama toplumun sorunlarıyla uğraşıyor.
Bu çok güçlüdür.
Gerçek maneviyat insanı hayattan kaçırmak zorunda değildir; hayatın içinde daha adil yaşamaya yöneltebilir.
Bir insan namaz kılıyor ama çalışanına haksızlık yapıyorsa ibadetinin ahlakına yansımasını sorgulamalıdır.
Kur’an okuyor ama ailesine sürekli zulmediyorsa ciddi bir tutarsızlık vardır.
İhlâs yalnız ibadetin başlangıcındaki niyet değildir.
Hayatın bütününde Allah'ın rızasını aramaktır.
Meryem 51'in bir başka önemli mesajı, insanın büyük sorumluluk karşısında Allah'a dayanmasıdır.
Hz. Musa Firavun'un karşısına kendi kişisel gücüyle çıkmamıştır.
Allah'ın görevlendirmesiyle çıkmıştır.
Bu bize şu ölçüyü verir:
Görevin büyüklüğü seni korkutabilir; Rabbini unutma.
Hayatta Firavun karşısına çıkmak gibi bir görevimiz olmayabilir.
Ama kendi zor sınavlarımız vardır.
Bir ameliyat.
Bir dava.
Ağır bir iş sorumluluğu.
Aile problemi.
Yeni bir başlangıç.
İnsan:
“Bunu nasıl yapacağım?”
diyebilir.
Burada dua çok değerlidir.
Ama dua çalışmanın yerine geçmez.
Hz. Musa hem dua eder hem göreve gider.
Dua + hazırlık + eylem.
Bu denge yine karşımıza çıkar.
Meryem Suresi'nin 51. ayeti bugün bize şu soruları sordurur: Yaptığım iyiliklerde Allah’ın rızasını mı, insanların övgüsünü mü daha çok düşünüyorum? Sahip olduğum makamı emanet mi, üstünlük mü görüyorum? Dinî kişileri peygamber gibi sorgulanamaz hâle mi getiriyorum? Korktuğum görevlerden kaçıyor muyum, yoksa Rabbimden yardım isteyerek doğru olanı yapmaya mı çalışıyorum?
Bu sorular ayetin yalnız Hz. Musa'nın peygamberliğini anlatmadığını; ihlâs, seçilmişlik, kulluk, peygamberlik, liderlik, cesaret, dua, adalet ve dinî otoritenin sınırları hakkında çok kapsamlı bir hayat ölçüsü sunduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak Meryem 51 bize şunu öğretmektedir: Hz. Musa Allah tarafından seçilmiş ve arındırılmış, vahiy ile görevlendirilmiş büyük bir kul, resul ve peygamberdir. Onun büyüklüğü kendisini ilahlaştırmasında değil, bütün olağanüstü görevlerine rağmen Allah’ın kulu ve elçisi olarak kalmasındadır.
İhlâsını koru.
Bilgini kibir sebebi yapma.
Makamını emanet bil.
Güç karşısında hakikati tamamen terk etme.
Yardım istemekten utanma.
Dinî insanları peygamber makamına çıkarma.
İnsanları kendine değil Allah'a yönlendirmeye çalış.
Ve şu büyük ölçüyü kalbinin merkezinde tut:
Hz. Musa Firavun’un karşısında büyük bir peygamberdi ama Allah’ın karşısında yine kuldu. İnsanın gerçek büyüklüğü, ne kadar güçlü olduğunda değil; güçlendiği hâlde kimin kulu olduğunu unutmamasında ortaya çıkar.
⠀
Son Söz