Kedilerde En Sık Görülen Hastalıklar Nelerdir 
Sessiz Çığlıkları Anlamak Ve Zamanında Müdahale Etmek
Kedilerde en sık görülen hastalıklar, çoğu zaman ilk dönemde çok belirgin belirtiler vermeyebilir. Çünkü kediler doğaları gereği ağrılarını, halsizliklerini ve rahatsızlıklarını gizleme eğilimindedir. Bu yüzden kedinin iştahındaki azalma, su içme alışkanlığındaki değişim, tuvalet düzenindeki bozulma, kilo kaybı, saklanma, tüy bakımını bırakma, kusma, ishal, ağız kokusu, topallama, nefes alma zorluğu veya davranış değişikliği asla küçümsenmemelidir.
Cornell Feline Health Center'ın kedi sağlığı kaynaklarında diş hastalıkları, obezite, iştahsızlık, gıda alerjileri, gingivostomatit, diş rezorpsiyonu, ağız tümörleri ve beslenme-kilo kontrolü gibi birçok yaygın başlık özel olarak ele alınır. Bu da kedilerde hastalıkların yalnızca enfeksiyon değil; ağız sağlığı, beslenme, metabolizma, üriner sistem, yaşlılık ve davranış üzerinden de takip edilmesi gerektiğini gösterir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kedinize tanı koymak, ilaç vermek veya tedavi başlatmak için mutlaka veteriner hekime danışılmalıdır.
Kediler Neden Hastalıklarını Gizler
Kediler, doğada hem avcı hem de av olabilen canlılardır. Bu nedenle zayıflık belirtisi göstermek onların içgüdüsel olarak kaçındığı bir davranıştır. Ev kedileri güvenli ortamda yaşasa bile bu içgüdü devam eder.
Bu yüzden hasta bir kedi her zaman yüksek sesle miyavlamaz veya açıkça yardım istemez. Bazen hastalık şu küçük değişimlerle kendini gösterir:
daha çok uyuma,
saklanma,
oyuna ilgisizlik,
tüylerini eskisi kadar temizlememe,
kum kabına sık gitme,
iştah azalması,
su içmede artış,
kucağa gelmeme,
huzursuzluk,
ani saldırganlık.
Kedilerde hastalığı erken fark etmenin en önemli yolu, kedinin normal halini iyi bilmektir. Çünkü kedi konuşmaz; rutinindeki değişim onun dili olur.
Kedilerde Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları Nelerdir
Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonları oldukça yaygındır. Özellikle yavru kedilerde, barınaktan gelen kedilerde, bağışıklığı zayıf kedilerde veya çok kedili evlerde daha sık görülebilir.
Belirtiler şunlar olabilir:
hapşırma,
burun akıntısı,
göz akıntısı,
gözlerde kızarıklık,
iştahsızlık,
halsizlik,
ateş,
ağızda yara,
nefes alırken ses çıkarma.
Bu hastalıklar bazen hafif seyredebilir; fakat yavru, yaşlı veya bağışıklığı düşük kedilerde ciddi hale gelebilir. Burun tıkalı olduğunda kedi kokuyu alamadığı için yemek yemeyi bırakabilir. Kedilerde uzun süreli iştahsızlık tehlikelidir.
Özellikle nefes almakta zorlanma, ağzı açık soluma, morarma, çok halsiz görünme veya 24 saatten uzun iştahsızlık varsa vakit kaybetmeden veterinere gidilmelidir.
Kedilerde Diş Ve Ağız Hastalıkları Neden Önemlidir
Kedilerde diş ve ağız hastalıkları çok sık görülür. Ağız içindeki ağrı, kedinin yemek yemesini, tüy bakımını ve genel davranışını etkileyebilir. Cornell Feline Health Center, kedi sağlığı başlıkları arasında feline dental disease, ağız kokusu, gingivostomatit, diş rezorpsiyonu ve ağız tümörleri gibi konulara özel yer verir.
Belirtiler şunlar olabilir:
ağız kokusu,
salya akması,
mama yerken zorlanma,
tek taraflı çiğneme,
kuru mamayı bırakma,
ağzını patisiyle kaşıma,
diş eti kızarıklığı,
kanama,
kilo kaybı,
huzursuzluk.
Kediler ağız ağrısını çok iyi gizleyebilir. Bazen sahipleri kedinin yaşlandığını veya mızmızlandığını sanır; oysa sorun ciddi diş eti hastalığı veya diş rezorpsiyonu olabilir.
Ağız sağlığı bozulduğunda sadece dişler değil, genel vücut sağlığı da etkilenebilir. Bu yüzden düzenli veteriner kontrolü çok önemlidir.
Kedilerde İdrar Yolu Hastalıkları Nasıl Anlaşılır
Kedilerde alt idrar yolu hastalıkları sık görülen ve bazen acil hale gelebilen sorunlardandır. Merck Veterinary Manual, kedilerde alt üriner sistem hastalıklarında altta yatan nedenin bazen bilinmediğini; stres, alt idrar yolu ve nörohormonal faktörlerin rol oynayabileceğini belirtir. Tanı için radyografi, ultrason, idrar tahlili ve idrar kültürü gibi incelemeler gerekebilir.
Belirtiler:
sık sık kum kabına gitme,
az az idrar yapma,
idrar yaparken zorlanma,
kum kabında ağlama,
kanlı idrar,
kum kabı dışına idrar yapma,
genital bölgeyi sık yalama,
huzursuzluk,
iştahsızlık.
Özellikle erkek kedilerde idrar tıkanıklığı hayati acil durumdur. Eğer kedi kum kabına gidiyor ama idrar yapamıyorsa, bu durum beklenmemeli, hemen veterinere götürülmelidir.
Çünkü idrar tıkanıklığı kısa sürede böbrekleri, kalbi ve genel metabolizmayı ciddi şekilde etkileyebilir.
Kedilerde Böbrek Hastalığı Neden Sık Görülür
Kedilerde özellikle ileri yaşlarda kronik böbrek hastalığı sık görülen ciddi sorunlardan biridir. Yaşlı kedilerde su içme, idrar yapma, kilo, iştah ve genel enerji dikkatle takip edilmelidir. Cornell Feline Health Center, birçok kedinin 7-10 yaş arasında yaşa bağlı fiziksel değişimler göstermeye başlayabileceğini ve çoğunun 12 yaşına geldiğinde bu değişimleri yaşayabileceğini belirtir.
Böbrek hastalığında görülebilecek belirtiler:
çok su içme,
çok idrar yapma,
kilo kaybı,
iştah azalması,
kusma,
ağız kokusu,
tüylerde matlaşma,
halsizlik,
dehidrasyon,
kas kaybı.
MSD Vet Manual, böbrek enfeksiyonlarında kusma, iştah azalması, aşırı susama veya aşırı idrara çıkma gibi belirtiler görülebileceğini; bazen de belirti vermeden böbrek yetmezliği gelişebileceğini aktarır.
Bu yüzden yaşlı kedilerde düzenli kan ve idrar testleri çok değerlidir.
Kedilerde Diyabet Belirtileri Nelerdir
Kedilerde diyabet, özellikle kilolu, hareketsiz veya orta-ileri yaş kedilerde görülebilen önemli bir metabolik hastalıktır. MSD Vet Manual, kedi ve köpeklerde diabetes mellitusun yaygın bir endokrin hastalık olduğunu; klinik belirtilerin çok yeme, çok idrar yapma, çok su içme ve kilo kaybı ile karakterize olabileceğini belirtir.
Belirtiler:
çok su içme,
sık idrar yapma,
iştah artmasına rağmen kilo kaybı,
halsizlik,
tüylerde matlaşma,
arka bacaklarda zayıflık,
kötü genel görünüm.
Diyabet erken fark edilirse yönetilebilir bir hastalıktır. Ancak tedavi edilmezse ciddi metabolik krizlere yol açabilir.
Özellikle kedi birden bire daha fazla su içmeye başladıysa ve kum kabı çok daha çabuk kirleniyorsa bu durum önemsenmelidir.
Kedilerde Hipertiroidi Nedir
Hipertiroidi, özellikle yaşlı kedilerde sık görülen hormonal bir hastalıktır. Tiroid bezinin fazla çalışması sonucu metabolizma hızlanır.
Belirtiler:
çok yemesine rağmen zayıflama,
huzursuzluk,
çok miyavlama,
aşırı hareketlilik,
kusma,
ishal,
çok su içme,
tüy kalitesinde bozulma,
kalp ritim sorunları.
2022 tarihli bir literatür derlemesi, hipertiroidi ve kronik böbrek hastalığının yaşlı kedilerde yaygın hastalıklar olduğunu ve sıklıkla birlikte görülebildiğini belirtir.
Bu nedenle yaşlı bir kedi kilo kaybediyor ama iştahı artıyorsa, bu sadece "iyi yiyor ama zayıflıyor" diye geçiştirilmemelidir. Veteriner hekim tiroid testleriyle değerlendirme yapmalıdır.
Kedilerde Kusma Ne Zaman Tehlikelidir
Kediler ara sıra tüy yumağı veya mide hassasiyeti nedeniyle kusabilir. Fakat sık kusma normal kabul edilmemelidir.
Kusma şu durumlarda önemlidir:
günde birden fazla kusma,
tekrarlayan kusma,
kanlı kusma,
sarı köpüklü kusma,
kusmayla birlikte halsizlik,
iştahsızlık,
ishal,
karında ağrı,
yabancı cisim yutma şüphesi,
kilo kaybı.
Kusmanın nedenleri çok farklı olabilir:
mide-bağırsak enfeksiyonu,
tüy yumağı,
mama intoleransı,
parazit,
böbrek hastalığı,
karaciğer hastalığı,
pankreatit,
yabancı cisim,
zehirlenme,
tümörler.
Kedilerde kusma basit bir mide sorunu olabileceği gibi ciddi hastalıkların da belirtisi olabilir. Özellikle sık tekrar ediyorsa veteriner kontrolü gerekir.
Kedilerde İshal Ve Kabızlık Neden Olur
Kedilerde dışkı düzeni genel sağlık hakkında çok şey söyler. İshal de kabızlık da takip edilmelidir.
İshal nedenleri:
mama değişimi,
bozuk gıda,
parazitler,
viral veya bakteriyel enfeksiyonlar,
stres,
gıda intoleransı,
bağırsak iltihabı,
pankreas sorunları.
Kabızlık nedenleri:
az su içme,
tüy yumağı,
hareketsizlik,
obezite,
yaşlılık,
pelvis problemleri,
megakolon,
ağrı nedeniyle tuvalete gitmeme.
Acil dikkat gerektiren durumlar:
kanlı ishal,
şiddetli halsizlik,
yavru kedide ishal,
uzun süren kabızlık,
karın şişliği,
kusma ile birlikte ishal,
su kaybı belirtileri.
Kum kabı takibi, kedi sağlığında en değerli erken uyarı sistemlerinden biridir.
Kedilerde Deri Ve Tüy Hastalıkları Nelerdir
Kedilerde deri ve tüy sorunları hem dış parazitlerden hem alerjilerden hem mantardan hem de sistemik hastalıklardan kaynaklanabilir.
Belirtiler:
kaşıntı,
tüy dökülmesi,
kızarıklık,
kabuklanma,
kepeklenme,
yaralar,
kulak kaşıma,
tüylerde matlık,
aşırı yalanma,
bölgesel kellik.
Olası nedenler:
pire alerjisi,
mantar enfeksiyonu,
kulak uyuzu,
gıda alerjisi,
çevresel alerji,
stres kaynaklı aşırı yalanma,
hormonal sorunlar,
beslenme eksiklikleri.
Deri hastalıklarında evde rastgele krem, insan ilacı veya antiseptik kullanmak tehlikeli olabilir. Kediler kendilerini yaladığı için sürülen maddeleri yutabilir.
Özellikle mantar bazı durumlarda insana da bulaşabileceği için veteriner teşhisi önemlidir.
Kedilerde Kulak Hastalıkları Nasıl Anlaşılır
Kulak sorunları kedilerde sık görülebilir. Özellikle yavru kedilerde ve dışarı çıkan kedilerde kulak uyuzu daha yaygındır.
Belirtiler:
kulak kaşıma,
baş sallama,
kulakta kötü koku,
siyah kahve telvesi gibi kir,
kulakta kızarıklık,
kulak çevresinde yara,
denge kaybı,
başın yana eğilmesi.
Kulak hastalıklarının nedenleri:
kulak uyuzu,
bakteriyel enfeksiyon,
mantar enfeksiyonu,
alerji,
yabancı cisim,
travma.
Kulak içine gelişigüzel damla dökmek doğru değildir. Çünkü kulak zarı durumu bilinmeden kullanılan ürünler zarar verebilir. Veteriner otoskopla muayene edip doğru tedaviyi belirlemelidir.
Kedilerde Göz Hastalıkları Nelerdir
Kedilerde göz akıntısı, kızarıklık veya kısma sık görülen belirtilerdir. Göz hastalıkları bazen üst solunum yolu enfeksiyonlarıyla birlikte görülür.
Belirtiler:
gözde sulanma,
çapaklanma,
kızarıklık,
göz kısma,
ışığa hassasiyet,
gözde bulanıklık,
üçüncü göz kapağının belirginleşmesi,
gözde şişlik,
gözünü patisiyle kaşıma.
Olası nedenler:
konjonktivit,
viral enfeksiyonlar,
kornea yarası,
travma,
alerji,
göz tansiyonu,
yabancı cisim.
Göz sorunlarında beklemek risklidir. Özellikle kedi gözünü kısmışsa, gözde bulanıklık varsa veya travma şüphesi varsa acil veteriner kontrolü gerekir.
Kedilerde Obezite Neden Tehlikelidir
Kedilerde obezite yalnızca estetik bir mesele değildir; birçok hastalık riskini artırabilir. Cornell Feline Health Center'ın kedi sağlığı kaynaklarında obezite ve obez kedilerin bakımı ayrı başlıklar halinde ele alınır.
Obezite şunlara zemin hazırlayabilir:
diyabet,
eklem problemleri,
karaciğer yağlanması,
hareket azalması,
solunum zorluğu,
tüy bakımını yapamama,
idrar yolu sorunları,
yaşam kalitesinde düşüş.
Kedilerde kilo kontrolü veteriner hekim eşliğinde yapılmalıdır. Ani ve sert diyetler kediler için tehlikeli olabilir. Özellikle uzun süre yemek yemeyen kilolu kedilerde karaciğer yağlanması riski oluşabilir.
Sağlıklı kilo yönetimi:
doğru mama miktarı,
ölçülü öğün,
oyun ve hareket,
ödül maması kontrolü,
düzenli tartı,
veteriner planı ile yapılmalıdır.
Kedilerde Parazit Hastalıkları Nelerdir
Kedilerde iç ve dış parazitler sık görülen sağlık sorunlarındandır. Dışarı çıkan kedilerde risk daha yüksek olsa da ev kedilerinde de parazit görülebilir.
Dış parazitler:
pire,
kene,
kulak uyuzu,
bit,
akarlar.
İç parazitler:
bağırsak kurtları,
tenyalar,
protozoonlar,
kalp kurdu bazı bölgelerde,
akciğer parazitleri bazı durumlarda.
Belirtiler:
kaşıntı,
tüy dökülmesi,
dışkıda kurt,
karın şişliği,
ishal,
kilo kaybı,
kusma,
halsizlik,
kulakta siyah kir,
pire dışkısı.
Parazit ilaçları kediler için özel olmalıdır. Köpekler için kullanılan bazı ürünler kedilerde zehirlenmeye neden olabilir. Bu yüzden parazit uygulaması veteriner önerisiyle yapılmalıdır.
Kedilerde Viral Hastalıklar Nelerdir
Kedilerde bazı viral hastalıklar ciddi seyreder ve düzenli aşılama büyük önem taşır.
Yaygın viral hastalıklar:
Feline herpesvirus,
feline calicivirus,
panleukopenia,
feline leukemia virus yani FeLV,
feline immunodeficiency virus yani FIV,
feline coronavirus ve FIP riski.
Belirtiler hastalığa göre değişir:
ateş,
iştahsızlık,
burun-göz akıntısı,
ağız yaraları,
ishal,
kusma,
kilo kaybı,
lenf bezlerinde büyüme,
bağışıklık zayıflığı,
karında sıvı,
nörolojik bulgular.
Bu hastalıkların bir kısmı bulaşıcıdır. Yeni kedi sahiplenirken test, aşı ve karantina konuları veterinere danışılmalıdır.
Aşılama, kedinin yaşam tarzına göre veteriner tarafından planlanmalıdır.
Kedilerde Eklem Ve Yaşlılık Hastalıkları Nelerdir
Kediler yaşlandıkça eklem, böbrek, tiroid, diş, görme, işitme ve bilişsel fonksiyon sorunları yaşayabilir. Cornell Feline Health Center, birçok kedinin 7-10 yaş aralığında yaşla ilişkili fiziksel değişiklikler göstermeye başlayabildiğini belirtir.
Yaşlı kedilerde görülebilecek belirtiler:
zıplamak istememe,
merdiven çıkmada zorlanma,
daha çok uyuma,
kilo kaybı,
su içmede artış,
kum kabına yetişememe,
tüy bakımını azaltma,
gece miyavlama,
şaşkınlık,
saklanma,
huzursuzluk.
Eklem ağrısı olan kedi topallamak yerine sadece daha az hareket edebilir. Bu yüzden "tembelleşti" denilen birçok yaşlı kedide aslında ağrı olabilir.
Yaşlı kedilerde düzenli veteriner kontrolü, kan-idrar testleri ve ağız muayenesi çok önemlidir.
Kedilerde Kanser Belirtileri Nelerdir
Kedilerde kanser farklı organlarda görülebilir ve belirtileri her zaman belirgin olmayabilir. Cornell Feline Health Center'ın kanser uyarı işaretleri kaynağında sarımsı deri, kulak içi, diş eti veya göz akında sararma gibi bulguların karaciğer problemlerine işaret edebileceği belirtilir.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler:
vücutta kitle,
hızlı kilo kaybı,
iştahsızlık,
iyileşmeyen yara,
ağızda kötü koku veya kanama,
nefes alma zorluğu,
karın şişliği,
sürekli kusma veya ishal,
sarılık,
halsizlik,
lenf bezlerinde büyüme.
Her kitle kanser değildir; fakat her kitle kontrol edilmelidir. Erken teşhis bazı hastalıklarda tedavi şansını artırabilir.
Özellikle yaşlı kedilerde hızlı kilo kaybı veya iştahsızlık mutlaka ciddiye alınmalıdır.
Kedilerde Acil Veteriner Gerektiren Belirtiler Nelerdir
Bazı belirtilerde beklemek doğru değildir. Kedilerde acil veteriner gerektiren durumlar şunlardır:
| Belirti | Neden Acildir |
|---|---|
| İdrar yapamama | Özellikle erkek kedilerde hayati tıkanıklık olabilir |
| Ağzı açık nefes alma | Solunum sıkıntısı belirtisi olabilir |
| Morarma veya bayılma | Oksijenlenme ve dolaşım sorunu olabilir |
| 24 saatten uzun iştahsızlık | Kedilerde tehlikeli sonuçlar doğurabilir |
| Şiddetli kusma | Sıvı kaybı veya tıkanıklık olabilir |
| Kanlı ishal veya kanlı kusma | Ciddi mide-bağırsak sorunu olabilir |
| Zehirlenme şüphesi | Zaman kritiktir |
| Travma veya düşme | İç kanama veya kırık olabilir |
| Nöbet geçirme | Nörolojik acil olabilir |
| Ani felç veya yürüyememe | Damar, sinir veya travma sorunu olabilir |
Kedilerde acil belirtiler bazen küçük görünür ama hızla kötüleşebilir. Özellikle idrar yapamama, nefes darlığı ve zehirlenme şüphesinde zaman kaybedilmemelidir.
Son Söz: Kedinin Sessizliği Sağlık İşareti Değil, Bazen Yardım Çağrısıdır
Kedilerde en sık görülen hastalıklar arasında solunum yolu enfeksiyonları, diş ve ağız hastalıkları, idrar yolu sorunları, böbrek hastalıkları, diyabet, hipertiroidi, kusma-ishal problemleri, deri ve tüy hastalıkları, kulak-göz rahatsızlıkları, obezite, parazitler, viral hastalıklar, eklem-yaşlılık sorunları ve kanser yer alır.
Bu hastalıkların çoğunda erken farkındalık çok önemlidir. Çünkü kediler acılarını çoğu zaman gizler. Bazen bir hastalığın ilk işareti sadece daha az oyun, daha çok uyku, saklanma, iştah azalması, kum kabı değişikliği veya tüy bakımını bırakma olabilir.
Kedi sahipleri için en doğru yaklaşım şudur:
Kedinin rutinini tanı.
Kum kabını takip et.
İştahını ve su içmesini gözle.
Kilosunu fark et.
Ağız kokusunu önemse.
Davranış değişikliğini küçümseme.
Aşı ve parazit takibini aksatma.
Yaşlı kedilerde düzenli kontrol yaptır.
Şüpheli durumda beklemek yerine veteriner hekime danış.
Unutulmamalıdır: Kediler çoğu zaman hastalıklarını yüksek sesle anlatmaz. Onların çığlığı bazen sessizliktir.
Son düzenleme:
Kedilerde En Sık Görülen Hastalıklar ve Belirtileri
Belirtiler: Hapşırma, burun ve göz akıntısı, öksürme, iştahsızlık, gözlerde kızarıklık ve nefes alma güçlüğü.
Tedavi: Antibiyotikler, göz damlaları ve burun temizliği ile belirtiler hafifletilebilir. Veterinerin önerdiği tedavi sürecine sadık kalınmalıdır.
Kedilerde Hastalıkların Önlenmesi ve Tedavisi İçin İpuçları
2. Dengeli ve Sağlıklı Beslenme
4. Parazit Kontrolü
5. Stresi Azaltma ve Zihinsel Uyarım
Kedinizin Sağlığını Korumak İçin Yapabilecekleriniz
Düzenli Veteriner Kontrolleri: Kedinizin sağlığını düzenli olarak izleyin ve aşılarını aksatmayın.
Sizden Gelen Yorumlar ve Deneyimler
Kedilerde En Yaygın Hastalıklar ve Belirtileri
Feline Viral Rhinotracheitis (Kedi Gribi)
FIP (Feline Infectious Peritonitis)
Diş Eti İltihabı (Gingivit)
Parazitler (İç ve dış)
Böbrek Yetmezliği
Şeker Hastalığı (Diabetes Mellitus)
Konjonktivit (Göz iltihabı)
Birçok hastalık, küçük belirtilerle başlar. Asıl mesele, gözlemleyen bir kalbe sahip olmaktır.
Kedilerde Hastalıkları Fark Etmenin Psikolojik ve Fiziksel İpuçları
Sürekli saklanma
Aşırı su içme
Aşırı miyavlama
Kedileri Hastalıklardan Korumak İçin Alınabilecek Önlemler
Dengeli ve kaliteli beslenme
Bakım sadece mama vermek değil, ruhuna da temas etmektir.