İnfitâr Suresi 19. Ayette “O Gün Hiç Kimse Başkası İçin Hiçbir Şeye Güç Yetiremeyecek Ve O Gün Emir Yalnız Allah’ın Olacaktır” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Sure Neden Mutlak İlahi Hükümle Sona Erer 
İnfitâr Suresi 19. Ayette Ne Buyrulur
İnfitâr Suresinin son ayetinde anlam olarak:
“O gün hiçbir nefis başka bir nefis için hiçbir şeye güç yetiremeyecektir. O gün hüküm yalnız Allah’ındır.”
buyrulur.
Bu ayet surenin bütün kıyamet anlatısını tek bir nihai hakikatte toplar.
Gökyüzü yarılmıştır.
Yıldızlar dağılmıştır.
Denizler taşmıştır.
Kabirler açılmıştır.
Ameller ortaya çıkmıştır.
İyiler ve kötüler ayrılmıştır.
Ve sonunda:
bütün insanî güç ilişkileri sona erer.
Geriye yalnızca:
ilahî hüküm
kalır.
“Hiçbir Nefis Başka Bir Nefis İçin…” İfadesi Ne Anlama Gelir
Burada çok güçlü bir bireysel sorumluluk vurgusu vardır.
İnsan dünyada:
ailesine,
arkadaşlarına,
toplumuna,
liderine
veya güçlü kişilere
dayanabilir.
Fakat hesap gününde hiç kimse başka bir insanın bütün sorumluluğunu üstlenemez.
Her kişi:
kendi hayatıyla
karşılaşır.
Bu nedenle ahiret hesabı son derece kişiseldir.
İnsan Neden Dünyada Başkalarına Güvenmeye Alışır
Çünkü insan sosyal bir varlıktır.
Çocukken ailesine güvenir.
Yetişkin olduğunda:
arkadaşlarına,
kurumlara,
devlete,
mesleğine,
parasına
ve çevresine
dayanabilir.
Bu doğal bir durumdur.
Fakat İnfitâr’ın son ayeti insanın bu desteği:
mutlak güvence
sanmamasını ister.
Çünkü bazı sınırlar vardır ki kimse insanın yerine geçemez.
Hesap Gününde Anne Baba Çocuğunu Kurtaramaz mı
Ayetin temel vurgusu, kişinin kendi sorumluluğunun başkasına devredilemeyeceğidir.
Dünyada anne baba çocuğu için:
fedakârlık yapabilir,
koruyabilir,
malını verebilir.
Ama ahiret hesabında:
kişinin kendi ahlaki sorumluluğunu tamamen üstlenemez.
Aynı şekilde çocuk da anne babasının bütün hesabını taşıyamaz.
Bu, insanın bireysel sorumluluğunu son derece ciddi hâle getirir.
Şefaat İnancıyla Bu Ayet Çelişir mi
İslam düşüncesinde şefaat konusu başka ayetlerle birlikte değerlendirilir.
Kur’an’ın genel çerçevesinde şefaat:
Allah’ın iznine bağlıdır.
Dolayısıyla hiç kimse Allah’tan bağımsız biçimde:
“Ben bu kişiyi mutlaka kurtaracağım.”
diyemez.
İnfitâr 19’un vurgusu da tam olarak budur:
Nihai yetki hiçbir yaratılmış varlığa ait değildir.
Varsa şefaat bile:
ilahî izin ve hükmün dışında değildir.
“Emir O Gün Allah’ındır” Ne Demektir
Ayetteki ifade:
“el-emru yevmeizin lillâh”
şeklindedir.
Bu:
hüküm,
karar,
yetki,
nihai otorite
gibi anlamlar taşır.
Elbette İslam inancında Allah bugün de mutlak hüküm sahibidir.
Fakat kıyamet gününde bu gerçek:
hiçbir dünyevi güç perdesi olmadan açık biçimde ortaya çıkar.
Allah Bugün De Hüküm Sahibiyse Neden “O Gün” Denilir
Çünkü bugün insanlar görünürde güç sahibidir.
Krallar vardır.
Devletler vardır.
Mahkemeler vardır.
Ordular vardır.
Servet sahipleri vardır.
İnsan bunların gücünü doğrudan görür.
Fakat kıyamette bütün bu geçici güç biçimleri ortadan kalkar.
O zaman:
nihai otoritenin kime ait olduğu tartışmasız biçimde görünür.
Dünyadaki Hükümdarlar Ve Güçlüler Açısından Bu Ayetin Mesajı Nedir
Son derece sarsıcıdır.
Bir insan dünyada:
milyonlarca insana hükmedebilir.
Devlet yönetebilir.
Ordulara emir verebilir.
Büyük servete sahip olabilir.
Ama hesap gününde:
kendi hesabının önünde tek bir bireydir.
Ne makamı onu kurtarır.
Ne serveti.
Ne unvanı.
İnfitâr böylece dünyevi iktidarı:
geçici bir emanet
seviyesine indirir.
Servet O Gün Neden İşe Yaramaz
Çünkü para dünya düzeni içinde değer taşır.
Alım gücü sağlar.
İnsanları ve imkânları harekete geçirebilir.
Fakat hesap günü:
bu ekonomik sistemin dışında bir gerçekliktir.
İnsan:
servetini verip hesabı satın alamaz.
Cezayı parayla kaldıramaz.
İyiliği sonradan satın alamaz.
Bu nedenle dünya serveti:
nihai güvence değildir.
İnsan Başkasını Suçlayarak Kendi Sorumluluğundan Kaçabilir mi
İnsan dünyada bunu sıkça yapabilir.
“Ailem böyle yetiştirdi.”
“Çevrem yüzünden.”
“Bana emir verdiler.”
“Herkes yapıyordu.”
Bu faktörlerin insan üzerindeki etkisi elbette gerçek olabilir.
Fakat irade sahibi olduğu ölçüde kişi kendi tercihlerinden de sorumludur.
İnfitâr 19 bu mazeret mekanizmasını kökten sınırlar:
Hiç kimse senin yerine bütün hesabını taşıyamaz.
Bu Bireysel Hesap Toplumsal Etkileri Yok mu Sayar
Hayır.
İnsan sosyal şartlardan etkilenir.
Baskı altında olabilir.
Yanlış bilgiyle yönlendirilebilir.
Zorlanabilir.
Bunların hepsi adil bir hesapta dikkate alınması gereken unsurlardır.
Fakat sosyal etkilenme ile:
kişisel sorumluluğun tamamen yok olması
aynı şey değildir.
İlahî adalet fikri her insanı kendi şartları içinde değerlendirir.
Ayet İnsanı Neden Kendi Hayatının Sorumluluğunu Almaya Çağırır
Çünkü insan sürekli başkasının kararlarıyla yaşayamaz.
Toplum yanlış yapıyorsa:
“Toplum böyle.”
demek her zaman yeterli değildir.
Çoğunluk yanlış yapıyorsa:
“Herkes böyle yapıyor.”
mazeret değildir.
İnfitâr’ın son ayeti insana:
kendi ahlaki merkezini
kurmasını söyler.
Çünkü sonunda:
senin hesabın sana aittir.
Hiç Kimsenin Kimseye Yardım Edememesi Korkutucu Değil midir
Evet, ayetin ciddi ve sarsıcı bir yönü vardır.
Fakat bunun diğer tarafı:
tam adalettir.
Hiç kimse bağlantılarıyla hükmü değiştiremez.
Güçlü biri tanıdıkları sayesinde kurtulamaz.
Zengin biri sistemi satın alamaz.
Mazlumun hakkı güçlü biri tarafından bastırılamaz.
Bu nedenle aynı ayet:
zalime korku,
mazluma ise:
adalet güvencesi
taşır.
İnfitâr Neden Sureyi Gökyüzüyle Başlatıp Hükümle Bitirir
Surenin yapısı olağanüstü bir bütünlük taşır.
Başlangıçta:
gökyüzü yarılır.
Yani kozmik düzen çözülür.
Sonunda:
hüküm yalnız Allah’ındır.
Yani bütün çözülmenin arkasındaki nihai otorite açıklanır.
Sure:
yaratılmış düzenin sona erişinden
Yaratıcı’nın mutlak hükmüne
ulaşır.
Bu yüzden son ayet surenin doğal zirvesidir.
Surenin İlk Ayetiyle Son Ayeti Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır
İlk ayet:
“Gökyüzü yarıldığında…”
der.
Son ayet:
“O gün hüküm Allah’ındır.”
der.
İlk ayette insanın üzerinde gördüğü en büyük fiziksel düzen çözülür.
Son ayette bu düzenin üzerinde bulunan:
nihai irade
hatırlatılır.
Yani gök bile kalıcı değildir.
Ama ilahî hüküm:
kalıcıdır.
İnfitâr Suresinin Merkezinde Aslında Adalet mi Vardır
Büyük ölçüde evet.
Kıyamet görüntüleri çok güçlüdür.
Ama sure yalnızca kozmik felaket anlatmaz.
İnsana:
neden aldandığını sorar.
Yaratılışını hatırlatır.
Amellerin kaydedildiğini söyler.
İyilerin ve kötülerin sonuçlarını ayırır.
Ve sonunda bütün hükmü Allah’a bırakır.
Bu yapı bize surenin esas meselesinin:
ahlaki hesap ve adalet
olduğunu gösterir.
“Kimse Kimse İçin Bir Şeye Güç Yetiremez” Sözü Bugünkü Hayata Nasıl Taşınabilir
Bu ayet insan ilişkilerini değersizleştirmez.
Tam tersine sevgi ve yardımlaşma dünyada çok değerlidir.
Ama insana şu sınırı öğretir:
Hayatının ahlaki sorumluluğunu tamamen başkasına devredemezsin.
Bir öğretmen yol gösterebilir.
Bir anne baba öğretebilir.
Bir dost uyarabilir.
Ama sonunda:
seçimi sen yaparsın.
İnfitâr Suresinin Tamamı Tek Bir Cümlede Nasıl Özetlenebilir
Belki şöyle:
Dünya düzeni sona erecek, insan yeniden dirilecek, bütün hayatı açığa çıkacak ve sonunda hiçbir dünyevi gücün işlemediği mutlak bir ilahî adaletle yüzleşecektir.
Gökyüzünün yarılmasından:
kalbin gizli niyetlerine kadar
her şey aynı noktaya gelir:
Hesap.
Ve hesabın nihai hükmü:
Allah’a aittir.
İnfitâr Suresi 19. Ayetin Ve Bütün Surenin En Derin Mesajı Nedir
İnfitâr Suresi gökyüzünün yarılmasıyla başlamıştı.
İnsanın dışındaki en büyük düzen parçalanmıştı.
Yıldızlar saçılmıştı.
Denizler taşmıştı.
Kabirler açılmıştı.
Sonra kamera adeta gökyüzünden insana dönmüştü.
İnsan yaptığı şeyleri öğrenmişti.
Ona:
“Kerem sahibi Rabbine karşı seni ne aldattı?”
diye sorulmuştu.
Yaratılışı hatırlatılmıştı.
Hesap gününü yalanlaması eleştirilmişti.
Amellerini kaydeden değerli yazıcılar anlatılmıştı.
İyilerin Naîm’de,
kötülerin Cehîm’de
olacağı söylenmişti.
Hesap gününün büyüklüğü iki kez sorulmuştu.
Ve şimdi sure son cümlesini söyler:
“O gün hiçbir nefis başka bir nefis için hiçbir şeye güç yetiremez. O gün hüküm Allah’ındır.”
Bu final bütün dünyevi yanılsamaları bir anda bitirir.
İnsan dünyada:
gücüne güvenebilir.
Ailesine güvenebilir.
Parasına güvenebilir.
Çevresine güvenebilir.
Makamına güvenebilir.
Başka insanların kendisini koruyacağını düşünebilir.
Fakat nihai hesapta insan:
kendi hayatının karşısında tek başına durur.
Bu yalnızlık sevgisizlik değildir.
Bu:
sorumluluğun devredilemezliği
anlamına gelir.
Ve son cümle daha da büyüktür:
“O gün hüküm Allah’ındır.”
Bu ifade mazlum için çok güçlü bir umuttur.
Çünkü o gün:
adalet satın alınamaz.
Hakim korkutulamaz.
Kayıt değiştirilemez.
Güçlü ayrıcalık kazanamaz.
Gerçek saklanamaz.
İnsanların birbirlerine kurduğu bütün geçici güç sistemleri sona erer.
Geriye:
hakikatin karşısındaki insan ve mutlak adalet
kalır.
Belki de İnfitâr Suresinin tamamı insana şu büyük düşünceyi bırakır:
Bugün sana aitmiş gibi görünen çok şey yarın senden ayrılacaktır; fakat yaptığın şeylerin ahlaki anlamı seninle gelecektir.
Gökyüzü bile parçalanacak.
Yıldızlar bile dağılacak.
Denizler bile sınırlarını kaybedecek.
Fakat:
adalet kaybolmayacaktır.
