Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne Nasıl Başvuru Yapılır
“Haklarınızı korumak için son çare değil, en kararlı adım: AİHM başvurusu.”
— Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Ruhu
AİHM Nedir ve Ne İşe Yarar
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM),
Ulusal yargı yolları tükendikten sonra bağımsız bir hak arama kapısı sunmak.
AİHM’e Kimler Başvuru Yapabilir
- Gerçek kişiler (her vatandaş, mülteci, azınlık bireyler, çocuklar vs.)
- Tüzel kişiler (şirketler, dernekler, vakıflar)
- Başvuru konusu: Sözleşme'de yer alan temel hak ve özgürlüklerin ihlali olmalı
Başvuru yapan kişi, doğrudan mağdur olmalı. (Dolaylı ya da soyut şikâyetler kabul edilmez.)
Başvuru İçin Gerekli Koşullar Nelerdir

| İç hukuk yolları tükenmiş olmalı | Anayasa Mahkemesi dahil tüm yargı yolları denenmeli |
| 4 ay içinde başvurulmalı | Anayasa Mahkemesi kararından sonra başlar |
| Ciddi ve kanıtlanabilir ihlal olmalı | Sözleşme hakları ihlal edilmiş olmalı |
| İmzasız başvuru kabul edilmez | Başvuru formu imzalanmalı ve eksiksiz olmalı |
| Aynı konuda başka mahkemeye başvuru yapılmamış olmalı | Çifte yargı yolu kabul edilmez |
Başvuru Süreci Nasıl İşler

- İç hukuk kararları (mahkeme, temyiz, AYM vs.)
- Deliller (fotoğraf, video, tanık beyanı, raporlar)
- Tüm belge ve formlar tek seferde gönderilmeli
The Registrar
European Court of Human Rights
Council of Europe
F-67075 Strasbourg Cedex
France
Gönderim, 6 ay içinde postayla yapılmazsa başvuru geçersiz sayılır.
Başvurudan Sonra Ne Olur

- Karar yayınlanır
- Tazminat ödenebilir
- Devlete ihlalin giderilmesi için yükümlülük yüklenir
Alıntı Kutusu: AİHM’e Gitmek Umutsuzluk Değil, Cesarettir
“Hukuk yolları kapandığında, AİHM adaleti yeniden aralamanın adıdır.”
“Bir zarfın içinde saklı onur; adalet için atılan son imzadır.”
“Mahkemeye giden yol, haklı olmaktan değil; susmamaktan geçer.”
Sonuç: AİHM, Bireyin Devlete Karşı Sessiz Kalmadığı Yerdir
Bir devlet vatandaşını ihlal edebilir.
Ama AİHM, o vatandaşın hâlâ konuşabildiği bir yerdir.
Bir hak ihlali varsa,
Peki sen, hakkın için uluslararası kapıları çalmaya hazır mısın![]()