Meryem Suresi 55. Ayette “Ailesine Namazı ve Zekâtı Emrederdi; Rabbi Katında Hoşnut Olunan Biriydi” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Meryem Suresi 55. Ayetin Anlamı Nedir
Meryem Suresi'nin 55. ayeti, bir önceki ayette sözünde sadık, resul ve peygamber olarak tanıtılan Hz. İsmail'in aile hayatındaki sorumluluğunu anlatmaktadır.Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:
Bu ayette üç büyük tema öne çıkmaktadır: aileye dinî sorumluluk kazandırmak, namaz ile zekâtı birlikte yaşamak ve Allah’ın rızasını hedeflemek.
Hz. İsmail yalnız kendisi ibadet eden biri değildir. Ailesini de Allah'a kulluğa yönlendirmektedir.
Gerçek örneklik, yalnız kendi hayatını düzeltmek değil, yakın çevrene de güzelce yol gösterebilmektir.
“Ailesine Namazı Emrederdi” İfadesi Ne Anlama Gelir
Bu ifade Hz. İsmail'in ailesinin ibadet hayatıyla ilgilendiğini göstermektedir.Namazı yalnız kendi kişisel sorumluluğu gibi görmüyor.
Ailesinin de Allah'a yönelmesini istiyor.
Buradaki emir, aileyi zorbalıkla yönetmek anlamına gelmez.
Peygamberlik örnekliğinde:
öğretmek,
hatırlatmak,
teşvik etmek,
örnek olmak
önemlidir.
Ailene namazı anlatmak, onlara bağırmak değil; namazın değerini hayatında görünür hâle getirmektir.
Bir baba kendisi hiç namaz kılmıyor ama çocuğuna:
“Sen mutlaka kıl.”
diyorsa sözünün etkisi zayıflayabilir.
Örnek davranış, sözün gücünü artırır.
Aileye Dinî Eğitim Vermek Kimin Sorumluluğudur
Dinî eğitim yalnız tek bir kişiye bırakılmamalıdır.Anne de.
Baba da.
Aile içindeki yetişkinler de.
Kendi bilgi ve sorumlulukları ölçüsünde katkı sağlayabilir.
Çocuğa yalnız:
“Namaz kıl.”
demek yeterli olmayabilir.
Neden namaz kıldığımızı anlatmak gerekir.
Allah sevgisini öğretmek gerekir.
Duanın anlamını yaşatmak gerekir.
Ahlakı göstermek gerekir.
Çünkü din yalnız emir listesi değildir.
Çocuğa ibadeti öğretirken Allah’ı sevdirmek de büyük bir sorumluluktur.
Korkuyla büyüyen din anlayışı başka, sevgi ve bilinçle büyüyen din anlayışı başkadır.
Aileye Namazı Emretmek Baskı Kurmak Anlamına mı Gelir
Hayır.Özellikle çocuk eğitiminde yaş, anlayış seviyesi ve gelişim dönemi dikkate alınmalıdır.
Bir çocuk namazı öğrenirken:
sevgi,
sabır,
tekrar,
örnek,
teşvik
çok önemlidir.
Sürekli bağırmak, utandırmak ve küçük düşürmek dinî eğitimi olumsuz etkileyebilir.
İbadeti sevdirmek ile ibadeti korku aracına çevirmek aynı şey değildir.
Aile içinde dinî sorumluluk anlatılmalıdır.
Ama bunun yöntemi de ahlaka uygun olmalıdır.
Hz. İsmail'in peygamberlik örnekliği, zorbalık değil rehberliktir.
Namaz Neden Aile Hayatında Bu Kadar Önemlidir
Namaz insanın Allah ile bağını düzenleyen temel ibadetlerden biridir.Aile içinde namazın canlı olması, evin manevi atmosferini etkileyebilir.
Çocuk annesini veya babasını namaz kılarken görür.
Evin içinde:
dua,
şükür,
Allah'ı hatırlama
gibi kavramlar yaşanır.
Bu yalnız ritüel değildir.
Namazın ahlaka yansıması beklenir.
Namaz evde varsa, merhamet de artmalı; öfke ve zulüm azalmalıdır.
Bir insan namaz kılıyor ama ailesine sürekli hakaret ediyorsa burada ciddi bir çelişki vardır.
İbadetin meyvesi karakterde de görünmelidir.
Ayette Zekâtın Namazla Birlikte Anılması Ne Öğretir
Ayet yalnız namazdan söz etmiyor.Zekâtı da birlikte anıyor.
Bu çok önemlidir.
Namaz Allah'a kulluğu ifade eder.
Zekât ise malın içinde başkalarının hakkını ve sosyal sorumluluğu hatırlatır.
Böylece din:
yalnız bireysel ibadet
değil,
aynı zamanda toplumsal sorumluluk
olarak karşımıza çıkar.
Secde ile paylaşma birbirinden kopmamalıdır.
İnsan namaz kılıyor ama fakirin hakkını hiç düşünmüyorsa dinî hayatının başka bir yönü eksik kalabilir.
Ayet ibadet ile sosyal adaleti aynı aile eğitiminin içinde buluşturur.
Buradaki Zekât Bugünkü Fıkhî Zekâtla Aynı Ayrıntılara mı Sahipti
Hz. İsmail önceki bir peygamberdir.Ayet onun ailesine zekâtı emrettiğini bildirir.
Fakat bugünkü İslam fıkhındaki ayrıntılı nisap, oran ve uygulama biçimlerinin aynen Hz. İsmail döneminde bulunduğunu ayetten tek başına çıkaramayız.
Temel ilke açıktır:
Maldan Allah için verme ve toplumsal sorumluluk bilinci vardır.
Bugünkü Müslüman ise zekâtını Hz. Muhammed'in getirdiği şeriatın hükümlerine göre yerine getirir.
Bu ayrım önemlidir.
Kur’an'daki önceki peygamberlerin ibadetleri gerçek olsa da hukukî ayrıntıların her dönemde birebir aynı olduğunu varsaymamak gerekir.
Ailede Paylaşma ve Zekât Bilinci Nasıl Öğretilmelidir
Çocuğa yalnız:“Zekât farzdır.”
demek yerine paylaşmanın anlamını göstermek daha etkili olabilir.
İhtiyaç sahibini görmek.
Birlikte yardım hazırlamak.
İsraftan kaçınmak.
Başkasının hakkını küçümsememek.
Bunlar aile içinde öğretilebilir.
Bir çocuk:
“Bizim paramız yalnız bizim keyfimiz için değil; Allah bize verdiyse başkalarının hakkını da düşünmeliyiz.”
bilincini öğrenebilir.
Paylaşma alışkanlığı yalnız para vermek değil, bencilliği azaltmak demektir.
Bu, küçük yaştan itibaren ailede örnekle öğretilebilir.
Hz. İsmail’in Ailesine İbadeti Emretmesi Liderlik Hakkında Ne Öğretir
Bir insan ailesinde sorumluluk taşıyorsa yalnız maddi ihtiyaçlarla ilgilenmemelidir.Yemek.
Ev.
Eğitim.
Sağlık.
Bunlar çok önemlidir.
Ama manevi eğitim de önemlidir.
Hz. İsmail'in örneği bunu gösterir.
Ailesini doyurmak sorumluluktur; onların ruhuna ve ahlakına da katkı sunmak başka bir sorumluluktur.
Fakat aile liderliği:
“Ben ne dersem olur.”
anlayışı değildir.
Önce kendin yaşayacaksın.
Sonra anlatacaksın.
Aksi hâlde söz ile davranış arasındaki çelişki çocuk tarafından fark edilir.
Aileye İbadeti Öğretirken En Büyük Hata Ne Olabilir
En büyük hatalardan biri dini yalnız yasak ve ceza diliyle anlatmaktır.“Bunu yapmazsan günaha girersin.”
“Şunu yapmazsan Allah seni cezalandırır.”
Bu dilin yeri olabilir ama din bununla sınırlı değildir.
Allah'ın rahmeti vardır.
Şükür vardır.
Sevgi vardır.
Cennet vardır.
İbadetin huzuru vardır.
Çocuğa namaz anlatılırken:
“Allah seni çağırıyor.”
duygusu da verilmelidir.
İbadeti yalnız korkuya bağlamak, çocuk büyüdüğünde dinle ilişkisini zorlaştırabilir.
Din eğitimi korku ile değil, sevgi ve sorumluluk dengesiyle verilmelidir.
“Rabbi Katında Hoşnut Olunan Biriydi” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayetin sonunda Hz. İsmail için çok büyük bir övgü vardır:“Rabbi katında hoşnut olunan biriydi.”
Bu, Hz. İsmail'in Allah'ın razı olduğu bir kul olduğunu gösterir.
Düşünün:
İnsanlar seni beğenebilir.
Takdir edebilir.
Övebilir.
Ama ayetin asıl ölçüsü bu değildir.
Allah’ın rızasıdır.
İnsan bütün dünyanın alkışını alabilir ama Allah'ın razı olmadığı bir hayat yaşayabilir.
Bir başka insan ise çok az tanınabilir ama Allah katında değerli olabilir.
Bu nedenle müminin temel sorusu şudur:
“İnsanlar benden memnun mu?” değil, “Allah benden razı mı?”
İnsanların hakkı önemlidir ama nihai ölçü Allah'ın rızasıdır.
Allah’ın Rızasını Kazanmak Ne Demektir
Allah'ın rızasını kazanmak, insanın:iman,
ibadet,
ahlak,
adalet,
merhamet,
helal-haram duyarlılığı
içinde yaşamaya çalışmasıyla ilgilidir.
Bunu tek bir davranışa indirgemek doğru değildir.
İnsan yalnız namaz kıldığı için bütün sorumluluklarından otomatik olarak kurtulmaz.
Zekât verir ama insanlara zulmediyorsa problem vardır.
Diliyle iyi konuşur ama hakkı yerse problem vardır.
Allah’ın rızası parçalanmış bir dindarlık değil, mümkün olduğunca bütüncül bir kulluk ister.
Hz. İsmail'in ayette hem ibadet hem aile sorumluluğu hem de Allah'ın rızasıyla birlikte anılması çok anlamlıdır.
İnsanları Memnun Etmek ile Allah’ın Rızasını Aramak Arasında Nasıl Denge Kurulur
İnsan çevresindeki insanların gönlünü gözetmelidir.Eşini kırmamalı.
Çocuğunu incitmemeli.
Arkadaşına haksızlık yapmamalı.
Ama sırf insanlar memnun olsun diye Allah'ın açık ölçülerinden vazgeçmemelidir.
Bazen insanlar senden yanlış bir şey isteyebilir.
O zaman:
“Seni seviyorum ama bunu yapamam.”
diyebilmek gerekir.
Bu kolay değildir.
Çünkü insan kabul görmek ister.
Ama kulluk bazen popüler olmamayı göze almayı gerektirir.
Allah’ın rızası ile insanların alkışı çatıştığında mümin yönünü Allah’a göre ayarlar.
Yine de bunu kabalık için bahane yapmaz.
Aile İçinde İbadet Konusunda Zorlama ile Rehberlik Arasındaki Sınır Nedir
Bu sınır çok önemlidir.Aile içindeki çocuklar küçükken eğitim ve yönlendirme gereklidir.
Fakat eğitim:
hakaret,
aşağılama,
şiddet,
sürekli korkutma
şeklinde olmamalıdır.
Yetişkin aile bireylerinde ise kişinin iradesi daha belirgin hâle gelir.
Sen:
anlatırsın,
hatırlatırsın,
örnek olursun,
dua edersin.
Ama bir yetişkinin kalbini zorla değiştiremezsin.
İbadetin özü gönüllü kulluktur; zorbalık kalpte iman üretemez.
Bu nedenle aile içinde dinî hassasiyet ile insan onuru birlikte korunmalıdır.
Evde Dindarlık ile Dışarıdaki Dindarlık Aynı Olmalı mıdır
Evet, mümkün olduğunca tutarlı olmalıdır.Bazı insanlar dışarıda çok nazik olabilir.
Herkese:
“Allah razı olsun.”
der.
Ama evde:
bağırır,
hakaret eder,
ailesini küçümser.
Bu büyük bir çelişkidir.
Hz. İsmail'in aileye ibadeti emretmesi, evin de dinî hayatın gerçek alanlarından biri olduğunu gösterir.
İnsanın ahlakının gerçek sınavlarından biri, kendisine en yakın insanlara nasıl davrandığıdır.
Dışarıda iyi görünmek kolay olabilir.
Evde sabırlı olmak daha zor olabilir.
Ama gerçek karakter çoğu zaman evde daha açık görünür.
Namaz ve Zekât Birlikte Nasıl Bir İnsan Modeli Oluşturur
Namaz insanı Allah'a bağlar.Zekât ise insanı toplumdan koparmamayı öğretir.
Biri:
“Rabbimi unutmayacağım.”
der.
Diğeri:
“İnsanların hakkını unutmayacağım.”
der.
Bu ikisi birleşince dengeli bir kulluk ortaya çıkar.
Yalnız iç dünyasına kapanan ama toplumdaki ihtiyacı hiç görmeyen bir dindarlık eksik kalabilir.
Aynı şekilde yalnız sosyal yardım yapan ama Allah ile bağını tamamen koparan bir anlayış da Kur’an'ın bütüncül kulluk anlayışı değildir.
İbadet ile sosyal sorumluluk birlikte yürür.
Hz. İsmail'in ailesine ikisini de emretmesi bu dengeyi çok güzel gösterir.
Meryem Suresi 54–56. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
- ayette Hz. İsmail sözünde sadık, resul ve peygamber olarak tanıtılmıştı. Böylece onun güvenilir karakteri ve peygamberlik makamı ortaya konmuştu.
- ayette bu karakterin aile hayatındaki yansıması anlatılmaktadır: Ailesine namazı ve zekâtı emretmiş, Rabbi katında hoşnut olunan bir kul olmuştur. Yani Hz. İsmail'in doğruluğu yalnız sözlerinde değil, ailesine karşı sorumluluğunda ve kulluğunda da görülmektedir.
- ayette ise sure başka bir peygambere geçecek ve Hz. İdris'in kitapta anılması, dosdoğru bir kimse ve peygamber oluşu bildirilecektir.
Bu bölüm, peygamberliğin yalnız söz değil karakter ve hayat düzeni olduğunu göstermektedir.
Meryem Suresi 55. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Bu ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Kendin kulluk ederken aileni de unutmamalısın.
İnsan bazen yalnız kendi ibadetine odaklanabilir.
Namazını kılar.
Duasını eder.
Ama çocuklarının dinî eğitimini tamamen ihmal eder.
Hz. İsmail'in örneği bunun tersidir.
Kendisi peygamberdir.
Ama ailesine de namazı ve zekâtı emretmektedir.
Bu bize şunu öğretir:
Aile sevgisinin bir yönü de manevi sorumluluktur.
Çocuğun geleceğini düşünüyorsan yalnız:
okulu,
mesleği,
parası,
evi
değil,
Allah ile ilişkisini ve ahlakını da düşünmelisin.
Ama bunu sevgi, sabır ve örneklikle yapmalısın.
Meryem Suresi 55. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
Meryem Suresi'nin 55. ayeti, Hz. İsmail'in peygamberliğini aile hayatındaki somut sorumlulukla birleştirmektedir. Bir önceki ayette onun sözünde sadık olduğu anlatılmıştı. Şimdi ise ailesine namazı ve zekâtı emrettiği bildirilmektedir. Böylece söz ile hayat birbirini tamamlamaktadır.Hz. İsmail yalnız:
“Namaz önemlidir.”
dememiştir.
Ailesine namazı emretmiştir.
Yalnız:
“Paylaşmak güzeldir.”
dememiştir.
Zekâtı da aile düzeninin bir parçası hâline getirmiştir.
Bu bize gerçek dinî eğitimin yalnız teorik bilgi olmadığını öğretir.
Din anlatılır, ama aynı zamanda yaşanır.
Bir baba çocuğuna:
“Namaz kıl.”
dediğinde çocuk doğal olarak babasına bakar.
Sen kılıyor musun?
Bir anne:
“Yalan söyleme.”
dediğinde çocuk annesine bakar.
Sen doğru konuşuyor musun?
Bir aile:
“İsraf etmeyin.”
dediğinde çocuk evdeki harcamalara bakar.
Çocuklar çoğu zaman kulağından önce gözleriyle öğrenir.
Bu yüzden aile eğitiminde örneklik çok önemlidir.
İnsan kendi yapmadığı şeyi çocuğundan istediğinde sözünün etkisi azalabilir.
Elbette anne baba kusursuz değildir.
Hata yapabilir.
Ama hata yaptığında:
“Ben de yanlış yaptım.”
diyebilmesi bile çocuğa büyük bir ahlak dersi verir.
Mükemmel ebeveynlik değil, dürüst ve tutarlı ebeveynlik önemlidir.
Ayetin namaz vurgusu evin manevi merkezini düşündürür.
Ev yalnız uyunan, yemek yenilen ve televizyon izlenen yer olmamalıdır.
Allah'ın hatırlandığı bir yer de olabilir.
Bir çocuk evinde namaz görebilir.
Dua duyabilir.
Şükür öğrenebilir.
Böyle bir atmosfer çocuğun zihninde dinin hayatla bağlantısını kurabilir.
Ama bunu yaparken dinin evde sürekli kavga sebebi hâline gelmemesine dikkat gerekir.
Namaz:
“Niye hâlâ kılmadın?”
bağırışından ibaret olursa çocuk namazı huzur yerine baskıyla ilişkilendirebilir.
Bu yüzden eğitimde hikmet gerekir.
İbadeti öğretirken ibadetin ruhunu da koru.
Namaz Allah'a yakınlıktır.
Korku cezası değil.
Ayetin zekât vurgusu ise ailede ekonomik ahlakı düşündürür.
Çocuk para kazanmayı öğrenmeli.
Ama yalnız biriktirmeyi değil, paylaşmayı da öğrenmelidir.
“Bu benim.”
duygusu normaldir.
Ama:
“Bana verilenin içinde başkasına karşı sorumluluğum da olabilir.”
bilinci geliştirilmelidir.
Bu yalnız zekât yükümlülüğüyle sınırlı değildir.
Sadaka.
İyilik.
Komşuya yardım.
İhtiyaç sahibini görmek.
Bunların hepsi çocuğun sosyal vicdanını geliştirir.
Bir aile çok zengin olabilir.
Ama hiçbir zaman paylaşmıyorsa çocuk:
“Hayatın amacı biriktirmektir.”
mesajını alabilir.
Bir başka aile daha mütevazı yaşayabilir ama imkânı ölçüsünde paylaşır.
Çocuk:
“İnsan yalnız kendisi için yaşamaz.”
bilincini öğrenir.
Bu büyük bir manevi mirastır.
Meryem 55 aynı zamanda ailede sorumluluk ile özgürlük arasındaki dengeyi öğretir.
Anne baba:
“Çocuğum ne isterse yapsın.”
diyerek bütün rehberlik görevini bırakamaz.
Ama:
“Ben ne dersem onu yapacaksın.”
diyerek kişiliğini ezmemelidir.
Eğitim bu iki uç arasında yürür.
Çocuk küçükken daha fazla yönlendirme vardır.
Büyüdükçe iradesi ve sorumluluğu artar.
Ebeveynin rolü de yavaş yavaş değişir.
İyi eğitim, çocuğu sonsuza kadar kontrol etmek değil; bir gün doğruyu kendi iradesiyle seçebilecek hâle getirmektir.
Hz. İsmail'in aileye ibadeti emretmesi bize yönlendirme sorumluluğunu gösterir; ama bunu modern anlamda sınırsız baskı ruhsatına çeviremeyiz.
Ayetin sonunda:
“Rabbi katında hoşnut olunan biriydi.”
ifadesi vardır.
Bu, bütün anlatının hedefini gösterir.
Hz. İsmail'in asıl başarısı insanların onu övmesi değildir.
Allah'ın ondan razı olmasıdır.
Bu bize hayatın merkezindeki soruyu değiştirir.
İnsan:
“İnsanlar beni beğeniyor mu?”
diye çok düşünür.
Sosyal medya bunu daha da büyütmüştür.
Kaç kişi beğendi?
Kaç kişi gördü?
Kaç kişi övdü?
Ama Kur’an'ın büyük sorusu başkadır:
“Rabbin senden razı mı?”
İnsanların alkışı geçicidir.
Bugün öven yarın eleştirebilir.
Allah'ın rızası ise mümin için çok daha büyük hedeftir.
Bunun anlamı insanları umursamamak değildir.
İnsanların hakkını gözetmeliyiz.
Ama hayatımızı yalnız onların beklentisine göre kurmamalıyız.
Herkesi memnun etmeye çalışırken Allah’ın rızasını kaybetme.
Bu çok önemli bir hayat ölçüsüdür.
Bazen aile bile senden yanlış bir şey isteyebilir.
“Şunu yap, herkes yapıyor.”
diyebilir.
İşte burada sevgi ile kulluk çatışabilir.
İnsan ailesine saygılı biçimde:
“Bunu yapamam.”
diyebilir.
Allah'ın rızası burada ölçü olur.
Hz. İsmail'in aile sorumluluğu, aynı zamanda aile reisliği ve otorite konusunda da dikkatli düşünmeyi gerektirir.
Bir insan:
“Ben ailenin başıyım.”
diyerek kendisini sorgulanamaz hâle getiremez.
İslam'da sorumluluk, ayrıcalıktan önce gelir.
Eğer bir insan ailesinden namaz istiyorsa kendisi de örnek olmalıdır.
Zekât ve paylaşma istiyorsa kendi malında da adaletli olmalıdır.
Yetki, önce sorumluluk getirir.
Aile içinde güç sahibi olmak, diğerlerinin onurunu ezmek anlamına gelmez.
Tam tersine daha fazla merhamet ve adalet gerektirir.
Hz. İsmail'in örnekliği bu nedenle emir vermekten çok daha büyüktür.
O peygamberdir.
Kendisi de Allah'a kulluk etmektedir.
Ailesini çağırdığı yolu önce kendisi yaşamaktadır.
İşte gerçek liderlik budur:
Önden yürü.
Bu ayet anne babaların çocuklarının yalnız dünya geleceğine odaklanmasını da sorgulatır.
Çocuğun iyi okula gitmesi önemli.
İyi meslek edinmesi güzel.
Ekonomik olarak güçlü olması değerli.
Ama bütün bunlar olurken:
ahlakı,
imanı,
merhameti,
dürüstlüğü
ne durumda?
Bu sorular da sorulmalıdır.
Çünkü çok başarılı ama merhametsiz bir insan yetiştirmek gerçekten başarı mıdır?
Çok zengin ama kul hakkını umursamayan biri olmak ne kadar kazançtır?
Çocuğun geleceği yalnız kariyerinden ibaret değildir.
Kalbi ve karakteri de geleceğinin parçasıdır.
Meryem 55'in namaz ve zekâtı birlikte anması tam olarak bu dengeyi kurar.
Bir yanda Rabbine kulluk.
Diğer yanda insanlara karşı sorumluluk.
İkisini birlikte yaşamak gerekir.
Ayet ayrıca ebeveynlerin çocuklarına dua etmesini de düşündürür.
Sen anlatırsın.
Örnek olursun.
Elinden geleni yaparsın.
Ama sonunda kalbin sahibi Allah'tır.
Çocuğun büyüdüğünde kendi seçimleri olacaktır.
Bu noktada ebeveyn kendisini:
“Ben onu mutlaka istediğim gibi yapmalıyım.”
yükünün altında ezmemelidir.
Eğitmek senin sorumluluğun; hidayeti yaratmak senin gücün değildir.
Bu ayrım çok rahatlatıcıdır.
Anne baba elinden geleni yapar.
Dua eder.
Sonra sonucu Allah'a bırakır.
Bu, sorumluluktan kaçmak değildir.
İnsan sınırını bilmektir.
Ayet bize ailede namazı hatırlatırken kaba dilin zararını da düşündürmelidir.
Bir çocuk namaza başlamadı diye:
“Sen adam olmazsın.”
“Allah seni sevmez.”
gibi cümleler söylemek son derece yanlış olabilir.
İnsan bir ibadeti öğretirken çocuğun Allah ile ilişkisini yaralamamalıdır.
Daha doğru yaklaşım:
“Gel beraber kılalım.”
“İstersen sana yardımcı olayım.”
“Bu namazın neden önemli olduğunu konuşalım.”
şeklinde olabilir.
İbadete çağrı, insanın onurunu korumalıdır.
Bu özellikle ergenlik ve gençlik döneminde çok önemlidir.
Sürekli baskı bazen ters etki yapabilir.
Sabır gerekir.
Meryem 55 yetişkinlerin birbirine dinî nasihatinde de geçerlidir.
Eşine namazı hatırlatabilirsin.
Ama her konuşmayı kavga hâline getirirsen ilişki yıpranabilir.
Bazen örnek olmak sözden daha güçlüdür.
Bazen doğru zamanı beklemek gerekir.
Bazen de kişi kendisi karar vermelidir.
Nasihat ile kontrol birbirine karıştırılmamalıdır.
Ayetin zekât boyutu aile bütçesine de güzel bir ölçü kazandırır.
Aile gelir elde ediyorsa:
“Ne kadar harcarız?”
sorusunun yanında:
“Ne kadar paylaşırız?”
sorusu da bulunmalıdır.
Çocuklar bunu gördüğünde paylaşmanın hayatın doğal bir parçası olduğunu öğrenebilir.
Sadaka yalnız kriz anında yapılan bir şey olmaktan çıkar.
Aile kültürü hâline gelebilir.
Bu, bencilliği azaltabilir.
İnsanın sahip olduğu her şeyi kendi hakkı zannetmesini engelleyebilir.
Şükür, nimeti yalnız kullanmak değil, nimetin hakkını gözetmektir.
Meryem 55 ayrıca Allah'ın rızasının toplumdaki başarıdan bağımsız olabileceğini öğretir.
Hz. İsmail için:
“Rabbi katında hoşnut olunan biriydi.”
deniliyor.
Bu ifade insanın dış dünyadaki görünürlüğünden çok daha büyüktür.
Bir insan hiç tanınmayabilir.
Ama Allah ondan razı olabilir.
Bir başkası herkes tarafından bilinir.
Ama bu tek başına Allah katındaki değerini göstermez.
Bu, mümine büyük bir özgürlük sağlar.
Herkesin seni beğenmesi gerekmiyor.
Doğruyu yap.
Adil ol.
İbadetini koru.
Ailene güzel davran.
İnsanların hakkını gözet.
Sonra Allah'ın rızasını um.
Meryem Suresi'nin 55. ayeti bugün bize şu soruları sordurur: Ailemin yalnız maddi ihtiyaçlarıyla mı ilgileniyorum, manevi hayatını da önemsiyor muyum? Çocuklarıma ibadeti sevdiriyor muyum, yoksa yalnız korkutuyor muyum? Namazım sosyal sorumluluğuma yansıyor mu? İnsanların memnuniyetini Allah’ın rızasının önüne geçiriyor muyum?
Bu sorular ayetin yalnız Hz. İsmail'in ailesine namaz ve zekâtı emretmesini anlatmadığını; aile, ibadet, din eğitimi, paylaşma, örneklik, liderlik ve Allah’ın rızası hakkında çok kapsamlı bir hayat ölçüsü sunduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak Meryem 55 bize şunu öğretmektedir: Hz. İsmail yalnız kendi ibadetine yönelen biri değildi; ailesine de namazı ve zekâtı emrediyor, onları Allah’a kulluk ve sosyal sorumluluk bilincine çağırıyordu. Bu hayat çizgisi onu Rabbi katında hoşnut olunan bir kul hâline getirmişti.
Namazı ailene sevdir.
Paylaşmayı öğret.
Ama dini baskı aracına dönüştürme.
Önce kendin örnek ol.
Çocuklarının yalnız kariyerini değil karakterini de düşün.
İnsanların alkışını Allah'ın rızasının önüne koyma.
Ve şu büyük ölçüyü kalbinin merkezinde tut:
Hz. İsmail’in ailesine bıraktığı en büyük miras yalnız bir soy veya mal değildi; namaz, zekât ve Allah’ın rızasını merkeze alan bir kulluk kültürüydü. Çünkü gerçek aile liderliği, insanları kendine değil Rabbine yönlendirebilmektir.
⠀
Son Söz