Mü’min (Gâfir) Suresi 6. Ayette “Böylece Rabbinin İnkâr Edenler Hakkındaki ‘Onlar Cehennemliktir’ Sözü Gerçekleşmiş Oldu” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Mü’min Suresi 6. Ayetin Anlamı Nedir
Mü’min, diğer adıyla Gâfir Suresi'nin 6. ayeti, önceki ayette anlatılan geçmiş toplumların peygamberleri yalanlamaları ve hakkı batılla ortadan kaldırmaya çalışmaları sonucunda ilahî hükmün gerçekleştiğini bildirmektedir.Ayetin genel anlamı şöyledir:
Buradaki temel mesaj şudur:
Allah'ın uyarıları ciddidir.
İnsan hakikate karşı bilinçli biçimde direnebilir, kendisine verilen mühleti sınırsız sanabilir ve dünyada hemen bir sonuç görmediği için yaptıklarının karşılıksız kalacağını düşünebilir.
Ayet ise bunun böyle olmadığını bildirir.
Geciken hüküm, hükmün ortadan kalktığı anlamına gelmez.
“Rabbinin Sözü Gerçekleşti” İfadesi Ne Anlama Gelir
Buradaki “söz” Allah'ın verdiği hüküm, vaat veya bildirdiği sonuç anlamında anlaşılmalıdır.Allah geçmiş toplumları uyarmış, peygamberler göndermiş ve inkârda ısrarın sonucunu bildirmiştir.
İnsanlar buna rağmen:
yalanlamış,
kibirlenmiş,
peygamberleri susturmaya çalışmış,
hakkı batılla ortadan kaldırmak istemiştir.
Sonunda Allah'ın bildirdiği hüküm onların hakkında gerçekleşmiştir.
İlahî söz, insan sözündeki belirsizlik gibi değildir.
İnsan söz verir ama yerine getiremeyebilir.
Allah'ın ilmi ve kudreti ise eksik değildir.
Bu yüzden Allah'ın bildirdiği kesin hükmün gerçekleşmesi O'nun adalet ve kudretinin sonucudur.
Ayetteki “İnkâr Edenler” Kimlerdir
Ayetin doğrudan bağlamında, peygamberleri yalanlayan, hakikate karşı mücadele eden ve inkârlarında ısrar eden geçmiş topluluklardan söz edilmektedir.Bu nedenle ayeti okuyup:
“Bugün Müslüman olmayan herkes otomatik olarak bu ayetin birebir muhatabıdır ve kesin cehennemliktir.”
şeklinde genelleme yapmak doğru değildir.
İnsanların bireysel sorumluluğunu Allah:
hangi bilgiye ulaştıklarını,
neyi gerçekten anladıklarını,
hangi şartlarda yaşadıklarını,
niyetlerini,
kalplerindeki gerçek durumu
eksiksiz bilir.
Biz bilmeyiz.
Kur’an’ın bir inanç ve davranış biçimi hakkındaki hükmünü kabul ederiz; fakat her çağdaş bireyin nihai ahiret hükmünü Allah’ın yerine geçerek dağıtmayız.
“Onlar Cehennemliktir” İfadesi Neden Bu Kadar Kesindir
Çünkü ayet, hakkında ilahî hüküm verilmiş ve inkârlarında ısrar etmiş toplulukların sonucunu bildirmektedir.Burada Allah'ın bilgisi sınırlı değildir.
Allah:
kimin hakikati bildiğini,
kimin bile bile reddettiğini,
kimin tevbe ettiğini,
kimin ısrar ettiğini
tam olarak bilir.
İnsan ise aynı bilgiye sahip değildir.
Bu yüzden Allah'ın verdiği kesin hüküm ile bizim insanlar hakkındaki tahminlerimiz aynı seviyeye çıkarılamaz.
Allah’ın hükmündeki kesinlik, insanın başkaları hakkında gelişigüzel kesin konuşmasına ruhsat değildir.
Bu ayrım ayetin doğru anlaşılması açısından son derece önemlidir.
Bu Ayet Tevbe Kapısının Kapandığı Anlamına mı Gelir
Ayet, ilahî hükmün gerçekleştiği ve inkârda ısrarla ölen kimselerin sonucunu anlatmaktadır.Bu, yaşayan insan için tevbe kapısının değersiz olduğu anlamına gelmez.
Tam tersine sûrenin 3. ayetinde Allah:
günahı bağışlayan ve tevbeyi kabul eden
olarak tanıtılmıştı.
Bu sıralama çok anlamlıdır.
Önce tevbe kapısı gösteriliyor.
Sonra inatçı reddedişin sonucu anlatılıyor.
Demek ki mesaj:
“Artık dönüş yok.”
değil,
“Dönüş imkânı varken dön.”
mesajıdır.
İnsan yaşadığı sürece günahını fark edip Allah'a yönelmelidir.
İnkârda Israr Etmek ile Bir Anlık Şüphe Yaşamak Aynı Şey midir
Hayır.İnsan bazen:
şüphe yaşayabilir,
soru sorabilir,
anlamakta zorlanabilir,
imanında dalgalanma hissedebilir.
Bunlar ile hakikate karşı bilinçli, kibirli ve düşmanca mücadele aynı şey değildir.
Bir insan:
“Anlamıyorum, öğrenmek istiyorum.”
diyorsa onun tavrı başka olabilir.
Bir başkası ise hakikati anlamaya çalışmak yerine:
“Ne olursa olsun kabul etmeyeceğim.”
diyebilir.
Samimi arayış ile kibirli reddediş aynı kefeye konulmamalıdır.
Bu nedenle Mü’min 6, soru soran insanları susturmak için kullanılmamalıdır.
Allah İnsanları Hemen Cezalandırmıyorsa Bu Onların Haklı Olduğunu mu Gösterir
Hayır.Bu, sûrenin önceki ayetleriyle doğrudan bağlantılıdır.
Mü’min 4'te:
“Onların şehirlerde dolaşıp durmaları seni aldatmasın.”
uyarısı vardı.
Yani insanlar:
ticarette başarılı,
güçlü,
sağlıklı,
zengin
olabilir.
Bu durum Allah'ın onların bütün inanç ve davranışlarını onayladığını göstermez.
Aynı şekilde bir yanlışın hemen karşılık görmemesi de onun doğru olduğunu kanıtlamaz.
Mühlet, onay değildir.
Bazen insanın önünde:
düşünmesi,
dönmesi,
tevbe etmesi
için zaman vardır.
Bu zamanı yanlışın doğruluğuna delil saymak büyük yanılgıdır.
Allah’ın Cezalandırması Adalet ile Nasıl Bağlantılıdır
İlahî ceza keyfî değildir.Allah:
Alîm'dir.
Her şeyi bilir.
Azîz'dir.
Hükmünü uygulamaya gücü yeter.
Gâfir'dir.
Bağışlar.
Tevbeyi kabul eder.
Bu sıfatlar birlikte düşünüldüğünde Allah'ın hükmünün eksik bilgi veya kontrolsüz öfke üzerine kurulmadığı anlaşılır.
İlahî adalet, tam bilgiye dayanır.
İnsanların dünyadaki mahkemeleri hata yapabilir.
Delil eksik olabilir.
Yalancı şahit olabilir.
Allah'ın hükmünde böyle bir bilgi eksikliği yoktur.
Bu nedenle ahiret hesabı, insan adaletinin ulaşamadığı noktaların da tam olarak değerlendirilmesidir.
Cehennem Ayetleri Mümini Umutsuzluğa mı Sürüklemelidir
Hayır.Cehennem ayetlerinin amacı insanı:
“Ben mahvoldum, artık hiçbir şey yapamam.”
noktasına götürmek değildir.
Amaç:
uyanmak,
tevbe etmek,
yanlıştan dönmek,
sorumluluğu ciddiye almak
olmalıdır.
Bir trafik levhası:
“Uçurum var.”
diyorsa amacı sürücüyü ümitsizliğe düşürmek değildir.
Onu tehlikeden korumaktır.
Benzer şekilde ahiret uyarısı da insanı felakete sürüklemek değil felaketten sakındırmak içindir.
Uyarının varlığı, korunma imkânının bulunduğunu gösterir.
Bu Ayeti Başkalarını Korkutmak İçin Kullanmak Doğru mudur
Ayet anlatılabilir.Cehennem gerçeği gizlenmemelidir.
Fakat ayeti insanları manipüle etmek için kullanmak doğru değildir.
Örneğin:
“Bana itaat etmezsen cehennemliksin.”
“Benim grubumdan değilsen kurtulamazsın.”
“Beni eleştirirsen Allah seni yakar.”
gibi ifadeler dinî otoritenin kötüye kullanılması olabilir.
Cehennem Allah’ın hükmüdür; insanların kişisel tehdit aracına dönüştürülemez.
Din anlatan kişi insanı Allah'a çağırır.
Kendisine mutlak itaate değil.
Bu Ayet Müslümanın Kendi İmanını Sorgulamasını Gerektirir mi
Evet.Ayetin en faydalı okuma biçimlerinden biri:
“Kim cehennemlik?”
diye başkalarını aramak yerine:
“Ben Allah’ın ayetlerine nasıl davranıyorum?”
diye kendimizi sorgulamaktır.
Ayet geldiğinde:
işime gelmeyen kısmını görmezden mi geliyorum?
Günahımı savunmak için bahane mi üretiyorum?
Doğru olduğunu bildiğim bir şeyi egom yüzünden reddediyor muyum?
Kur’an'ın uyarısı önce insanın kendi kalbine yönelmelidir.
Başkasının hesabıyla meşgul olmak, kendi hesabını düzeltmenin yerine geçmez.
Bir Müslüman Günah İşlediğinde Bu Ayete Göre Cehennemlik mi Olur
Her günah işleyen insan hakkında:“Kesin cehennemliktir.”
denemez.
İslam'da:
günah,
inkâr,
tevbe,
Allah'ın bağışlaması
birbirinden ayrılmalıdır.
Bir Müslüman günah işleyebilir.
Tevbe edebilir.
Allah onu bağışlayabilir.
Bir günahın varlığı otomatik olarak insanı iman dışına çıkarmadığı gibi, her günahkârın nihai sonucunu da biz belirleyemeyiz.
Günahı küçümsememek ile günahkârı Allah’ın rahmetinden tamamen çıkarmak aynı şey değildir.
Bu yüzden din dilinde büyük dikkat gerekir.
Bu Ayet Belirli Çağdaş İnsanların Cehennemlik Olduğunu Söylememize İzin Verir mi
Genel olarak insanların nihai ahiret durumları hakkında gelişigüzel kesin hüküm vermemek gerekir.Bir insanın bugün hangi durumda olduğunu görebiliriz.
Ama:
son nefesini,
tevbesini,
kalbinin gerçek hâlini,
Allah'ın onun hakkındaki nihai hükmünü
bilemeyiz.
Bu yüzden:
“Şu kişi kesin cehennemdedir.”
gibi cümleler çok ağırdır.
Vahyin açıkça hakkında hüküm bildirdiği tarihî veya dinî örnekler ayrı bir konudur.
Bunun dışında nihai hükmün sahibi Allah'tır.
Mümin insanların davranışlarını değerlendirebilir; fakat Allah'ın tahtına oturmaz.
“Cehennemliktir” İfadesi İnsanlara Şiddet Uygulama Yetkisi Verir mi
Kesinlikle vermez.Ahirette Allah'ın vereceği ceza ile dünyadaki insan davranışı birbirine karıştırılmamalıdır.
Bir insanın:
yanlış inancını,
inkârını,
günahını
gerekçe göstererek ona kişisel şiddet uygulamak bu ayetin verdiği bir yetki değildir.
Ahiret cezası bireysel intikam ruhsatı değildir.
İnsanlar arasındaki hukuki meseleler meşru hukuk ve adalet düzeni içinde değerlendirilir.
Müslümanın görevi keyfî cezalandırma değil:
tebliğ,
adalet,
güzel ahlak
olmalıdır.
Bu Ayet Allah’ın Verdiği Mühleti Nasıl Anlamamızı Sağlar
İnsan bazen uzun yıllar yanlış yaşayabilir ve hiçbir şey olmamış gibi görünebilir.Bu durumda:
“Demek ki sorun yok.”
diyebilir.
Mü’min 6 buna karşı ciddi bir uyarıdır.
Geçmiş toplumlar da hemen ilk yanlışlarında ortadan kaldırılmamış olabilir.
Onlara zaman verilmiştir.
Peygamberler gelmiştir.
Uyarılar yapılmıştır.
Ama ısrar devam ettiğinde hüküm gerçekleşmiştir.
Zaman verilmesi, hesabın kaldırılması anlamına gelmez.
Bu nedenle insan kendisine verilen zamanı:
günahı çoğaltmak için değil,
tevbe,
iyilik,
ıslah
için fırsat görmelidir.
“Rabbinin Sözü” İfadesi Müminin Allah’ın Vaatlerine Güvenmesini de Öğretir mi
Evet.Ayetin doğrudan bağlamı ilahî hükmün gerçekleşmesidir.
Fakat daha genel olarak Allah'ın sözünün güvenilirliği mümine büyük bir iman ilkesi kazandırır.
Allah:
rahmet vadettiğinde,
tevbeyi kabul edeceğini bildirdiğinde,
adaletle hükmedeceğini söylediğinde
mümin buna güvenir.
Ancak kişisel beklentimizi ilahî vaatle karıştırmamalıyız.
Allah’ın açık vaadi kesindir; bizim “Allah bana kesin şunu verecek” şeklindeki kişisel tahminimiz aynı şey değildir.
Dua umut verir.
Ama kişisel arzuyu vahye dönüştürmez.
Bu ayrım daha önceki ayetlerde gördüğümüz bilgi ahlakıyla da uyumludur.
Mü’min Suresi 5–7. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
- ayette geçmiş toplumların:
onları etkisiz hâle getirmeye çalıştıkları,
hakkı batılla ortadan kaldırmak için mücadele ettikleri
bildirilmişti.
- ayette bu tavrın sonucunda Rabbin inkâr edenler hakkındaki hükmünün gerçekleştiği açıklanmaktadır.
- ayette ise anlatım çok farklı ve umut verici bir sahneye geçecek; Arş'ı taşıyan ve onun çevresinde bulunan meleklerin Allah'ı hamd ile tesbih ettikleri, iman ettikleri ve müminler için bağışlanma diledikleri bildirilecektir.
5–6. ayetler inatçı reddedişin sonucunu gösterirken, 7. ayet iman edenler için göklerde yapılan mağfiret duasını anlatır.
Uyarı vardır.
Ama hemen ardından umut vardır.
Mü’min Suresi 6. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Mü’min Suresi 6. ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Allah’ın uyarılarını erteleme bahanesine dönüştürme.
İnsan:
“Şimdilik hayatımı yaşayayım.”
“Sonra tevbe ederim.”
“Şu anda bir şey olmuyor.”
diyebilir.
Ama geleceğin garantisi yoktur.
Ayet, tarihte Allah'ın uyarılarını sürekli küçümseyen toplumların sonunda ilahî hükümle karşılaştığını hatırlatmaktadır.
Bu korkudan daha çok uyanış çağrısıdır.
Bugün değiştirebileceğin bir yanlış varsa neden yarına bırakacaksın?
Tevbenin en güvenli zamanı, hâlâ tevbe edebildiğin zamandır.
Mü’min Suresi 6. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
Mü’min Suresi'nin 6. ayeti, geçmiş toplumların hikâyesini yalnız tarih bilgisi olarak bırakmaz; insanı ilahî sözün ve ahiret sorumluluğunun gerçekliğiyle yüzleştirir.Bir önceki ayette peygamberlerin yalanlandığını gördük.
Hakikati söyleyen insanlar susturulmaya çalışıldı.
Batıl yöntemlerle doğru ortadan kaldırılmak istendi.
Sonra 6. ayet gelir ve bize şunu söyler:
Allah’ın hükmü sonuçsuz kalmadı.
Bu mesaj insanın en büyük yanılgılarından birini kırar:
“Şu anda başıma bir şey gelmiyorsa demek ki yaptığım doğrudur.”
Hayır.
Bir davranışın sonucunun gecikmesi onun doğru olduğunu göstermez.
İnsan bazen yıllarca yanlış bir hayat sürebilir.
Para kazanır.
Sağlıklı olabilir.
Çevresinde saygı görebilir.
Bütün bunlar:
“Allah bütün yaptıklarımı onaylıyor.”
demek değildir.
Dünya rahatlığı ahiret beraat belgesi değildir.
Bu cümle insanın hem kendi nimetlerine hem başkalarının başarısına daha sağlıklı bakmasını sağlar.
Ayet bize zamanın çok önemli bir nimet olduğunu da öğretir.
Allah insana mühlet verebilir.
Bu mühlet:
dönüş,
düşünme,
tevbe,
ıslah
için büyük fırsattır.
Fakat insan aynı mühleti:
“Nasıl olsa hiçbir şey olmuyor.”
diye günahını artırmak için kullanırsa nimeti yanlış okuyabilir.
Mühletin en güzel kullanımı, yanlışta rahatlamak değil doğruya dönmek için fırsat bulmaktır.
Mü’min 6 özellikle ertelenen tevbeler konusunda çok güçlüdür.
İnsan:
“Ramazan gelince düzelirim.”
“Yaşlanınca ibadet ederim.”
“İşler düzelince helalleşirim.”
“Biraz daha sonra bırakırım.”
diyebilir.
Ama insanın elinde kesin olan tek zaman şu an yaşadığı zamandır.
Yarının geleceğini tahmin edebiliriz ama garanti edemeyiz.
Bu nedenle ayet:
“Korkudan hayatı bırak.”
demiyor.
“Hayatı ciddiye al.”
diyor.
İbadetini düzelt.
İnsanlarla arandaki hakları düzelt.
Yanlış bir kazanç varsa bırakmaya çalış.
Kırdığın biri varsa imkân ölçüsünde onar.
Tevbe düşüncesini yaşlılık projesine dönüştürme.
Ayetin cehennem uyarısı bazı insanları çok korkutabilir.
Özellikle geçmişinde ağır günahları bulunan biri:
“Demek ki benim de sonum belli.”
diyebilir.
Fakat sûrenin ilk ayetleri böyle bir umutsuzluğa izin vermemektedir.
Allah daha 3. ayette kendisini:
günahı bağışlayan ve tevbeyi kabul eden
olarak tanıtmıştır.
Bu son derece önemlidir.
Kur’an sana cehennemi gösterirken aynı sûrede tevbe kapısını da gösteriyor.
Uyarı ile rahmeti birbirinden koparma.
Eğer yalnız 6. ayeti okuyup:
“Ben bittim.”
dersen 3. ayetteki rahmeti unutmuş olursun.
Eğer yalnız 3. ayeti okuyup:
“Nasıl olsa affeder.”
diye değişmeden yaşarsan 6. ayetteki sorumluluğu unutursun.
Kur’an'ın dengesi ikisini birlikte taşımaktır.
Allah’ın rahmetinden ümit kesme; Allah’ın adaletini de hafife alma.
Mü’min 6 ayrıca günah ile inkâr arasındaki farkın korunmasını gerektirir.
Bir Müslüman günah işleyebilir.
Bu, günahı meşru hâle getirmez.
Ama her günah işleyen kişiyi:
“Cehennemlik kâfir.”
ilan etmek de doğru değildir.
İslam'ın din dili bu kadar gelişigüzel kullanılamaz.
İnsanların imanını ve ebedî sonucunu belirlemek, sosyal medya yorumlarındaki öfkeye bırakılamayacak kadar ciddi bir meseledir.
Bu özellikle günümüzde önemlidir.
İnsanlar birkaç saniyede:
“Kâfir.”
“Münafık.”
“Cehennemlik.”
gibi çok ağır kelimeler kullanabiliyor.
Oysa kişinin:
imanını,
niyetini,
bilgisini,
son hâlini
biz tam olarak bilmiyoruz.
Allah biliyor.
Bu nedenle dilimizi korumak gerekir.
Mü’min 6'nın bir başka büyük mesajı, ilahî hüküm ile insan hükmünü ayırmaktır.
Allah:
“Bunlar ateş ehlidir.”
dediğinde bu ilahî bilgidir.
Biz ise bugün belirli bir insan hakkında aynı bilgi düzeyine sahip değiliz.
Bu ayrım kaybolursa insan kendisini Allah'ın yerine koymaya başlayabilir.
Birinin sonunu belirler.
Bir başkasını cennete yerleştirir.
Bir diğerini cehenneme gönderir.
Müminin görevi Allah’ın hükmünü öğrenmek, Allah’ın makamını üstlenmek değildir.
Bu tevazu, tevhidin önemli bir sonucudur.
Ayet aynı zamanda bizi başkalarının cehenneminden çok kendi hesabımızla ilgilenmeye çağırmalıdır.
İnsan bazen dinî konuşmalarda sürekli başkalarının sonunu konuşur.
Şu grup ne olacak?
Bu kişi cehenneme mi gidecek?
O toplum kurtulur mu?
Bu soruların bazıları teolojik açıdan önemli olabilir.
Ama insan kendi namazını ihmal ediyor, kul hakkı yiyor, yalan söylüyor ve hâlâ yalnız başkalarının ahiret hesabını konuşuyorsa önceliklerinde problem olabilir.
Başkasının hesabını merak etmek, kendi hesabını güzelleştirme sorumluluğunu kaldırmaz.
Mü’min 6 adalet açısından da çok büyük bir tesellidir.
Dünyada bazı insanlar yaptıkları zulmün karşılığını tam olarak görmeyebilir.
Bir zalim ölebilir.
Mağdur hakkını alamamış olabilir.
İnsan:
“Adalet nerede?”
diye sorabilir.
Ahiret inancı burada büyük anlam kazanır.
Allah'ın hükmünün gerçekleşeceğine iman etmek, hiçbir haksızlığın nihai olarak kaybolmayacağına güvenmektir.
Bu, insanın kendi eliyle intikam alması anlamına gelmez.
Tam tersine nihai adaletin Allah'a ait olduğunu bilmek, insanı keyfî intikamdan koruyabilir.
Adaletin Allah’a ait olduğunu bilmek, öfkeyi hukuk dışı şiddete dönüştürme zorunluluğunu ortadan kaldırır.
Mü’min 6 aynı zamanda güç sahiplerine büyük bir uyarıdır.
Bugün insanların üzerinde büyük yetkin olabilir.
Bir patron.
Bir yönetici.
Bir aile büyüğü.
Bir siyasetçi.
Bir dinî önder.
İnsanlar senden korkuyor olabilir.
Ama bütün bu güçler geçicidir.
Allah'ın hükmü karşısında hiçbir unvan sonsuz koruma sağlamaz.
Dünya dokunulmazlığı ahiret dokunulmazlığı değildir.
Bu nedenle güç sahibi insan:
“Bana kimse bir şey yapamaz.”
demek yerine:
“Bu yetkinin hesabını nasıl vereceğim?”
diye düşünmelidir.
Ayetin:
“Rabbinin sözü gerçekleşti.”
ifadesi, mümin için Allah'ın diğer vaatlerine güven konusunda da büyük bir temel oluşturur.
Allah tevbe edenleri bağışlayacağını bildiriyorsa buna umut bağlarız.
Allah adaletle hükmedeceğini bildiriyorsa buna güveniriz.
Allah salih ameli zayi etmeyeceğini bildiriyorsa buna inanırız.
Fakat burada yine bilgi disiplini gerekir.
Kendi arzumuzu:
“Allah kesin bana bunu verecek.”
diye Allah'ın sözü hâline getirmemeliyiz.
Allah'ın vahiydeki vaadi başka, bizim kişisel beklentimiz başkadır.
Tevekkül, Allah’ın sözüne güvenmek; kendi tahminimizi Allah’ın sözü gibi görmemektir.
Bu ayet aile içinde din anlatımında da dikkatli kullanılmalıdır.
Çocuğa sürekli:
“Cehenneme gidersin.”
demek sağlıklı din eğitimi değildir.
Çocuk Allah'ı yalnız cezalandıran bir varlık gibi tanımamalıdır.
Aynı sûrede Allah:
bağışlayan,
tevbeyi kabul eden,
lütuf sahibi
olarak tanıtılmaktadır.
Bu yüzden çocuklara:
yanlışın sonucu olduğunu,
Allah'ın adil olduğunu,
ama tevbe ve rahmet kapısının da bulunduğunu
birlikte öğretmek gerekir.
Din eğitimi korkuyla ezmek değil, sorumlulukla umut arasında denge kurmaktır.
Mü’min 6, ölümden önceki son durumun önemini de düşündürür.
Bir insan bugün yanlışta olabilir.
Yarın dönebilir.
Başka biri bugün iyi görünebilir.
Sonra bozulabilir.
Bu yüzden hem kendimiz hem başkaları hakkında kibirli kesinlikten kaçınmalıyız.
Kendi imanımıza güvenip:
“Ben kesin kurtuldum.”
demek yerine Allah'tan güzel son istemek daha doğru bir kulluk tavrıdır.
Başkası hakkında da:
“Bu insan asla değişmez.”
dememeliyiz.
İnsan yaşadığı sürece değişim ihtimali vardır; nihai hüküm son hâlin de sahibi olan Allah’a aittir.
Ayet bize Allah'ın cezasını anlatırken Allah'ın bundan zevk alan bir insan hükümdarı gibi tasavvur edilmemesi gerektiğini de hatırlatır.
İlahî adalet insan psikolojisindeki:
kin,
öfke,
intikam arzusu
gibi eksikliklerle açıklanamaz.
Allah eksiksiz bilgi ve adalet sahibidir.
Bu yüzden cehennem ayetlerini okuyup kendi öfkemizi kutsallaştırmamalıyız.
Allah’ın adaleti bizim kinimizin dinî adı değildir.
Bu çok önemli bir sınırdır.
Mü’min 6'nın hemen ardından gelecek 7. ayet ise sûrenin atmosferini son derece güzel biçimde değiştirecektir.
Bir anda Arş'ı taşıyan melekleri göreceğiz.
Allah'ı hamd ile tesbih ediyorlar.
O'na iman ediyorlar.
Ve müminler için:
bağışlanma diliyorlar.
Bu geçiş olağanüstü derecede anlamlıdır.
- ayette cehennem hükmü.
- ayette mağfiret duası.
Adalet var, fakat rahmet kapısı da açık.
Mü’min Suresi'nin 6. ayeti bugün bize şu soruları sordurur: Allah’ın uyarılarını gerçekten ciddiye alıyor muyum? Tevbeyi sürekli erteliyor muyum? Başkaları hakkında kolayca cehennem hükmü veriyor muyum? Allah’ın rahmetini günah için mazeret, adaletini ise kendi öfkeme gerekçe mi yapıyorum? Bana verilen mühleti dönüş fırsatı olarak mı yoksa yanlışta rahatlama sebebi olarak mı görüyorum?
Bu sorular ayetin yalnız geçmiş inkârcılar hakkında bir cehennem hükmünü anlatmadığını; ilahî söz, tevbe, mühlet, ahiret, adalet, rahmet, insan hükmünün sınırı ve kişinin kendi hesabını ciddiye alması üzerine çok kapsamlı bir hayat ölçüsü sunduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak Mü’min Suresi 6. ayet bize şunu öğretmektedir: Peygamberleri yalanlayıp hakikate karşı bilinçli biçimde mücadele eden ve inkârlarında ısrar eden geçmiş topluluklar hakkında Allah’ın bildirdiği hüküm gerçekleşmiştir. Bu ayet mümine başkalarına cehennem bileti dağıtmayı değil, ilahî uyarıları ciddiye almayı, tevbe imkânını ertelememeyi ve nihai hükmün yalnız Allah’a ait olduğunu bilmeyi öğretir.
Allah'ın rahmetinden ümit kesme.
Ama uyarısını da küçümseme.
Mühleti onay sanma.
Tevbeyi erteleme.
Her günahkârı inkârcı ilan etme.
İnsanların nihai ahiret hükmünü sahiplenme.
İlâhî adaleti kişisel intikama dönüştürme.
Ve şu büyük ölçüyü kalbinin merkezinde tut:
Mü’min 6, Allah’ın sözünün gerçekleşeceğini hatırlatırken insana iki büyük sorumluluk verir: Kendisine verilen zamanı tevbe ve iyilik için kullanmak, başkalarının ebedî hükmünü ise Allah’a bırakmak. Çünkü gerçek iman yalnız cehennemden korkmak değil; rahmeti umut ederken adaleti ciddiye almak ve nihai hükmün sahibinin Allah olduğunu unutmamaktır.
⠀
Son Söz