Wilfred Bion'a Göre Rêverie Nedir 
Anne Zihni, Sezgisel Kapsama, Bebek Duyguları Ve Terapötik Anlayış Nasıl Gelişir
Wilfred Bion'un psikanalitik düşünceye kazandırdığı en zarif, en derin ve en şiirsel kavramlardan biri rêverie kavramıdır. Rêverie, en temel anlamıyla annenin ya da bakım veren kişinin bebeğin henüz kelimeye dökemediği, düşünemediği, düzenleyemediği ve taşıyamadığı ham duygusal deneyimleri sezgisel olarak alabilme, içinde taşıyabilme, anlamlandırabilme ve bebeğe daha sakin, daha sindirilmiş, daha taşınabilir biçimde geri verebilme kapasitesidir.
Bion'a göre bebek dünyaya kendi duygularını düşünebilen olgun bir zihinle gelmez. Bebek açlığı, korkuyu, bedensel rahatsızlığı, yalnızlığı, ayrılığı ya da huzursuzluğu çoğu zaman ham bir yoğunluk olarak yaşar. Bu ham deneyim, bebeğin zihninde henüz düşünce değildir; daha çok dağılma, panik, ağlama, kasılma ve taşınamaz bir içsel basınç gibidir. İşte annenin rêverie kapasitesi, bebeğin bu ham duygusunu kendi zihninde alır ve ona ilk anlam kabını sunar.
Rêverie yalnızca annelikle sınırlı değildir. Terapide analistin hastanın dile gelmemiş duygularını sezebilmesi, yakın ilişkilerde bir insanın diğerinin açıkça söyleyemediği içsel halini anlayabilmesi, bir öğretmenin çocuğun davranışının altındaki kaygıyı görebilmesi, bir dostun sözcüklerin arkasındaki kırgınlığı hissedebilmesi de rêverie benzeri bir ruhsal alana işaret eder.
Bu yüzden rêverie, insan zihninin en derin insani yeteneklerinden biridir:
Söylenmemiş olanı sezmek, taşınmamış olanı taşımak ve henüz düşünülmemiş olanın düşünceye dönüşmesine alan açmak.
Wilfred Bion'a Göre Rêverie Nedir
Wilfred Bion'a göre rêverie, annenin bebeğin ham, söze dökülemeyen ve düşünülmemiş duygusal deneyimlerini sezgisel olarak alma, kendi zihninde taşıma ve onları bebeğe daha anlamlı, daha sakinleştirici ve daha taşınabilir biçimde geri verme kapasitesidir.
Bu kavramda anne yalnızca fiziksel bakım veren kişi değildir. Anne, bebeğin henüz sahip olmadığı bir ruhsal işlevi geçici olarak onun adına üstlenir. Bebek duygusunu düşünemez; annenin zihni o duyguyu düşünür. Bebek korkusuna anlam veremez; annenin sezgisel kapsaması o korkuya biçim verir. Bebek panik içindedir; annenin sakin varlığı paniği yavaş yavaş taşınabilir bir deneyime dönüştürür.
Rêverie şu anlama gelir:
Bebeğin duygusunu yalnızca görmek değil, onu içten sezmek.
Ağlamayı yalnızca ses olarak değil, anlam bekleyen bir ruhsal çağrı olarak duymak.
Ham duyguyu hemen susturmak değil, önce anlamaya çalışmak.
Bebeğin taşıyamadığı kaygıyı annenin zihinsel alanında tutabilmek.
Duyguyu bebeğe daha yatışmış şekilde geri sunmak.
Rêverie, insan zihninin başka bir zihin aracılığıyla geliştiğini gösteren çok derin bir kavramdır. İnsan kendi iç dünyasını anlamayı çoğu zaman önce bir başkasının zihninde anlaşılmış olarak deneyimler.
Rêverie Neden Anne Zihninin Sezgisel Kapsaması Olarak Görülür
Rêverie, anne zihninin sezgisel kapsaması olarak görülür çünkü anne bebeğin duygusunu yalnızca mantıkla çözmez. Bebek “korkuyorum”, “açım”, “yalnız kaldım”, “bedenim rahatsız” diyemez. Anne, bebeğin ağlamasından, bedeninden, yüzünden, sesinden ve ritminden onun içsel halini sezgisel olarak anlamaya çalışır.
Bu sezgi mekanik bir tahmin değildir. Duygusal bir alıcılıktır.
Anne içten içe şunu duyabilir:
“Bu ağlama yalnızca açlık değil, korku da taşıyor.”
“Şu an yalnız kaldığını hissetti.”
“Bedenindeki rahatsızlık onu dağıttı.”
“Sakinleşmek için yalnızca beslenmeye değil, temasa da ihtiyacı var.”
Rêverie burada annenin zihnini bebeğin duygusuna açmasıdır. Anne, bebeğin ham deneyimini kendi içinde hisseder; fakat onunla tamamen dağılmaz. Onu taşır, işler ve bebeğe geri verir.
| Bebeğin Ham Hali | Annenin Rêverie'si |
|---|---|
| Ağlama | “Bir ihtiyaç var.” |
| Panik | “Korktu ve tutulmaya ihtiyacı var.” |
| Huzursuzluk | “Bedeni ya da duygusu rahatsız.” |
| Dağılma | “Sakin ve bütünleştirici bir temas gerekiyor.” |
| Yalnızlık | “Yakınlık ve sesle güven bulmalı.” |
Bu yüzden rêverie, annenin yalnızca cevap vermesi değil; bebeğin henüz anlamlandıramadığı duyguyu anlam alanına almasıdır.
Rêverie Alfa İşleviyle Nasıl Bağlantılıdır
Rêverie, Bion'un alfa işlevi kavramıyla doğrudan bağlantılıdır. Alfa işlevi, ham duygusal deneyimleri düşünceye, rüyaya, sembole ve anlama dönüştüren zihinsel kapasitedir. Bebekte bu kapasite henüz gelişmemiştir. Anne, rêverie yoluyla bebeğin ham beta öğelerini kendi alfa işleviyle işler.
Bebek yoğun bir duygu yaşar. Bu duygu onun için henüz düşünülebilir değildir. Anne bu duyguyu alır, kendi zihinsel ve duygusal alanında işler, yatıştırır ve bebeğe daha düzenlenmiş biçimde geri verir.
Süreç şöyle işler:
| Aşama | Bioncu Anlamı |
|---|---|
| Bebek ham duygu yaşar | Beta öğeleri ortaya çıkar |
| Anne bunu sezgisel olarak alır | Rêverie devreye girer |
| Anne duyguyu kendi içinde işler | Alfa işlevi çalışır |
| Bebeğe yatıştırıcı biçimde geri verir | Duygu taşınabilir hale gelir |
| Bebek zamanla öğrenir | İçsel alfa kapasitesi gelişir |
Bu nedenle rêverie, bebeğin zihinsel gelişiminin temel taşlarından biridir. Bebek kendi duygularını düşünmeyi, önce annenin onları onun adına düşünebilmesi sayesinde öğrenir.
Rêverie olmadan alfa işlevi yeterince gelişmekte zorlanabilir. Çünkü ham duygular tekrar tekrar kapsanmadan kalırsa, bebek kendi iç dünyasını taşınamaz, korkutucu ve anlamsız bir yer gibi yaşayabilir.
Rêverie Anne-Bebek İlişkisinde Nasıl Ortaya Çıkar
Anne-bebek ilişkisinde rêverie, çoğu zaman gündelik ve sessiz anlarda ortaya çıkar. Bebeğin ağlamasında, huzursuz bakışında, uyuyamamasında, bedensel gerginliğinde ya da sakinleşme ihtiyacında anne bebeğin içsel halini sezerek ona cevap verir.
Bu cevap yalnızca teknik bakım değildir. Anne bebeğe bir anlam atmosferi sunar.
Örneğin bebek ağlar. Anne onu kucağına alır, sesiyle yumuşatır, beden ritmini ayarlar, bakışıyla güven verir ve içten içe şunu taşır:
“Şu an zorlanıyorsun ama ben buradayım. Bu duygu geçebilir. Sen dağılmayacaksın.”
Bebek bunu kelimeyle anlamaz. Fakat bedeni ve ruhu bu kapsayıcı ritmi hisseder.
Rêverie şu küçük anlarda görünür:
Bebeğin ağlamasına öfkeyle değil, merakla yaklaşmak.
Bebeğin huzursuzluğunu anlamaya çalışmak.
Sakin ses tonu ile bebeğin iç ritmini düzenlemek.
Bebeğin duygusunu kendi paniğine dönüştürmemek.
Bebeği yalnızca susturmak değil, yatıştırmak.
Bu anlar sıradan gibi görünür; fakat bebeğin ruhsal evreninde çok büyük anlam taşır. Çünkü bebek tekrar tekrar şunu deneyimler:
“Benim içimdeki yoğun şey, birinin zihninde anlam bulabiliyor.”
Rêverie Bebekte Güven Duygusunu Nasıl Geliştirir
Rêverie, bebekte güven duygusunu geliştirir çünkü bebek kendi yoğun duygularının bir başkası tarafından taşınabildiğini, anlaşıldığını ve yatıştırılabildiğini deneyimler. Bu deneyim, dünyanın bütünüyle kaotik, terk edici ya da tehditkar olmadığına dair ilk ruhsal izleri oluşturur.
Bebek için güven önce fikir değildir; bedensel ve duygusal deneyimdir.
Rêverie sayesinde bebek şunları öğrenmeye başlar:
Açlık sonsuz bir panik değildir; karşılanabilir.
Korku tek başına taşınmak zorunda değildir.
Ağlamak ilişkiyi yok etmez.
İhtiyaç duyduğumda biri gelebilir.
İçimdeki dağılma yeniden bütünleşebilir.
Duygularım bir felaket değil, anlaşılabilir deneyimlerdir.
Bu öğrenme, ileride kişinin kendisiyle ve ilişkilerle kurduğu bağın temelini oluşturur.
| Rêverie Deneyimi | Bebekte Oluşan Ruhsal İz |
|---|---|
| Duygu anlaşılır | “İç dünyam anlamlı.” |
| Kaygı yatıştırılır | “Korku taşınabilir.” |
| İhtiyaç karşılanır | “İlişki güven verebilir.” |
| Ağlama tolere edilir | “Duygum ilişkiyi yok etmez.” |
| Yakınlık sunulur | “Ben yalnız değilim.” |
Böylece bebek yalnızca sakinleşmez; kendi iç dünyasına güvenmeyi de öğrenmeye başlar.
Rêverie Eksik Olduğunda Ne Olur
Rêverie eksik olduğunda bebek kendi ham duygularıyla yeterince kapsanmadan kalabilir. Bakım veren kişi bebeğin duygusunu alamaz, anlamlandıramaz, panikle karşılar, öfkeyle bastırır ya da mekanik biçimde yanıt verirse, bebeğin iç dünyasında bazı duygular taşınamaz olarak kalabilir.
Bu durum bebeğin ileride duygularını düzenlemekte zorlanmasına zemin hazırlayabilir.
Rêverie eksikliğinde çocuk şunları öğrenebilir:
“Duygularım anlaşılmaz.”
“İhtiyaçlarım rahatsızlık verir.”
“Korkum taşınamaz.”
“Ağlarsam ilişki bozulur.”
“İçimde olan şey çok fazla.”
“Kendi kendimi kapatmalıyım.”
Yetişkinlikte bu izler şöyle görünebilir:
Duyguları adlandıramama
Yoğun kaygıda dağılma
Bedensel gerilimler
İlişkilerde aşırı tepki veya kopma
Yardım istemekte zorlanma
Kendi ihtiyaçlarından utanma
Duygusal yakınlıktan korkma
Burada amaç bakım verenleri suçlamak değildir. Hiçbir anne ya da bakım veren her an mükemmel rêverie gösteremez. Önemli olan, tekrar eden biçimde çocuğun duygularına anlam, sakinlik ve güven alanı sunabilmektir.
Rêverie Terapide Nasıl Görünür
Bion'un düşüncesinde rêverie, terapi sürecinde de çok önemli bir yere sahiptir. Terapist, hastanın dile getirdiği sözlerin yanı sıra, söze dökemediği duyguları, bedensel hallerini, sessizliklerini, kopukluklarını, öfkesini, utancını ve anlamlandıramadığı içsel karmaşayı da sezgisel olarak dinler.
Terapist burada anne gibi değildir; fakat benzer bir kapsayıcı zihinsel işlev sunar.
Terapide rêverie şu şekilde çalışabilir:
Hasta anlatır ama asıl duygu kelimeye gelmez.
Terapist kendi içinde oluşan duygu, imge ya da sezgiyi fark eder.
Bu sezgiyi aceleyle yorumlamaz.
Hastanın ham deneyimini düşünmeye çalışır.
Uygun zamanda daha anlamlı bir biçimde hastaya geri sunar.
Örneğin hasta öfkeyle konuşuyor olabilir; fakat terapist bu öfkenin altında yoğun bir terk edilme korkusu sezebilir. Ya da hasta olayları çok soğuk anlatıyordur; terapist odadaki donukluğun aslında taşınamayan bir acıya işaret ettiğini hissedebilir.
Rêverie, terapistin yalnızca mantığıyla değil, bütün zihinsel-duygusal varlığıyla dinlemesidir.
Terapistin Rêverie Kapasitesi Neden Önemlidir
Terapistin rêverie kapasitesi önemlidir çünkü bazı hastalar kendi duygularını henüz düşünemez. Onların içsel deneyimi kelimelerden çok bedensel gerilim, sessizlik, boşluk, öfke, dağılma ya da ilişkiye yansıyan ham duygular şeklinde ortaya çıkar.
Terapist bu ham malzemeyi alabilecek bir zihinsel esnekliğe sahip olmalıdır.
Rêverie kapasitesi güçlü olan terapist:
Hastayı hemen etiketlemez.
Duyguyu aceleyle kapatmaz.
Kendi içinde oluşan duyguları fark eder.
Bilinmeyene tahammül eder.
Hastanın henüz düşünemediği deneyime alan açar.
Sessizliği boşluk değil, anlam bekleyen bir alan olarak görebilir.
Yorum yapmak için doğru zamanı bekleyebilir.
Rêverie kapasitesi zayıf olduğunda terapist hastanın ham duygusunu taşıyamayabilir. Hemen öğüt verebilir, teorik açıklama yapabilir, konuyu kapatabilir ya da hastanın yansıttığı kaygıya kapılabilir.
Bioncu anlamda iyi terapi, yalnızca doğru yorum yapmak değildir. Daha derinde, hastanın düşünemediği ruhsal malzemenin terapistin zihninde bir süre taşınabilmesidir.
Rêverie Ve Bilinmeyene Tahammül Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır
Rêverie, bilinmeyene tahammül etmeyi gerektirir. Çünkü anne bebeğin ne hissettiğini her zaman hemen bilemez. Terapist hastanın ne getirdiğini her zaman anında anlayamaz. Bir insan karşısındakinin acısının anlamını hemen çözemeyebilir.
Rêverie, bu bilinmezlik içinde dağılmadan, acele etmeden ve sahte kesinlik üretmeden kalabilme kapasitesidir.
Kapsayıcı zihin şöyle der:
“Henüz tam anlamadım ama anlamaya açık kalabilirim.”
“Bunu hemen çözmek zorunda değilim; önce taşımalıyım.”
“Bu duygunun anlamı zamanla belirebilir.”
Rêverie olmayan zihin ise bilinmeyene tahammül edemez:
Hemen susturur.
Hemen öğüt verir.
Hemen etiketler.
Hemen suçlar.
Hemen mantıkla kapatır.
Hemen kendi kaygısını boşaltır.
Oysa bazı ruhsal hakikatler ancak acele edilmediğinde ortaya çıkar. Bion'un derinliği burada belirir: İnsan ruhu hazır cevaplarla değil, bazen sabırlı bir anlam bekleyişiyle açılır.
Rêverie, bilinmeyenin içinde anlam doğana kadar ruhsal olarak uyanık kalabilmektir.
Rêverie Yakın İlişkilerde Nasıl Görülür
Rêverie yalnızca anne-bebek veya terapist-hasta ilişkisine ait değildir. Yakın ilişkilerde de bir insan, diğerinin açıkça söyleyemediği içsel halini sezebilir. Bu sezgi, ilişkiye derinlik ve güven katar.
Elbette kimse karşısındakinin zihnini okumak zorunda değildir. Rêverie, zihin okumak değil; duygusal alıcılıktır.
Yakın ilişkilerde rêverie şöyle görünebilir:
Karşı taraf “iyiyim” dediğinde sesindeki kırgınlığı sezmek.
Öfkenin altında korku ya da incinme olabileceğini fark etmek.
Sessizliğin ilgisizlik değil, yorgunluk ya da taşma olabileceğini düşünmek.
Birinin uzaklaşmasını hemen reddediş olarak değil, zorlanma işareti olarak da duyabilmek.
Sözcüklerin yanında beden dilini, ritmi, tonu ve duygusal atmosferi de fark etmek.
Rêverie ilişkide şu cümleleri mümkün kılar:
“Bunu söylerken aslında çok kırılmış gibi geldin.”
“Şu an kızgınsın ama sanki altında korku da var.”
“Bir şey söylemiyorsun ama burada ağır bir duygu var gibi.”
Bu tür duyarlılık, ilişkide derin bir güven alanı oluşturur. Çünkü kişi yalnızca söyledikleriyle değil, söylemekte zorlandıklarıyla da görülmeye başlar.
Rêverie Ebeveynlikte Nasıl Geliştirilebilir
Ebeveynlikte rêverie, çocuğun davranışının altında hangi duygunun, ihtiyacın veya zorlanmanın olabileceğini düşünme kapasitesidir. Çocuk her zaman ne hissettiğini açıkça söyleyemez. Bazen öfke, ağlama, inat, susma, kaçınma veya yaramazlık olarak görünen şeyin altında korku, yorgunluk, kıskançlık, dikkat ihtiyacı ya da anlaşılma arzusu olabilir.
Rêverie sahibi ebeveyn şu soruyu sorar:
“Bu davranışın altında hangi duygu olabilir
”Bu soru çocuğu şımartmak değildir. Tam tersine, davranış ile duygu arasındaki farkı görmektir.
| Görünen Davranış | Rêverie İle Sorulabilecek Soru |
|---|---|
| Ağlama | “Neye dayanamadı ” |
| Öfke | “Hangi ihtiyaç karşılanmadı ” |
| İnat | “Kontrol ya da özerklik ihtiyacı mı var ” |
| Susma | “Kırıldı mı, korktu mu, utandı mı ” |
| Kıskançlık | “Sevgiyi kaybetme kaygısı mı yaşıyor ” |
Rêverie sahibi ebeveyn çocuğun her davranışını onaylamaz; fakat davranışın altındaki duyguyu anlamaya çalışır.
Bu yaklaşım çocuğa şunu öğretir:
“Duygularım anlaşılabilir; davranışlarım ise yönlendirilebilir.”
Rêverie Ve Empati Aynı Şey Midir
Rêverie empatiyle yakındır ama tamamen aynı şey değildir. Empati, bir başkasının duygusunu anlayabilme ve onun bakış açısına yaklaşabilme becerisidir. Rêverie ise daha derin, daha sezgisel ve daha dönüştürücü bir işlevdir.
Empati, “seni anlıyorum” der.
Rêverie ise “henüz senin bile tam düşünemediğin duyguyu içimde taşımaya ve anlamlandırmaya çalışıyorum” der.
| Empati | Rêverie |
|---|---|
| Duyguyu anlar | Düşünülmemiş duyguyu sezebilir |
| Bilinçli düzeyde çalışır | Bilinçdışı ve sezgisel düzeye de açıktır |
| Yakınlık kurar | Ham duyguyu dönüştürmeye yardım eder |
| Karşıdakini duyar | Karşıdakinin henüz duyamadığını da taşımaya çalışır |
| Destekleyicidir | Zihinsel gelişimi destekler |
Rêverie, empatiyi aşan bir içsel alıcılık taşır. Özellikle bebeklikte ve terapide bu çok önemlidir çünkü bebek ya da hasta her zaman duygusunu açıkça ifade edemez.
Rêverie, ifade edilmemiş olanın anlam alanına davet edilmesidir.
Rêverie Ve Bedensel Duyarlılık Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır
Rêverie yalnızca zihinsel bir süreç değildir; bedensel duyarlılıkla da bağlantılıdır. Anne bebeğin beden ritmini, ağlama tonunu, kasılmasını, gevşemesini, yüz ifadesini ve hareketlerini sezerek onun içsel haline yaklaşır.
Benzer biçimde terapist ya da duyarlı bir insan, karşısındaki kişinin yalnızca sözlerini değil, bedenindeki duygusal izleri de fark edebilir.
Rêverie bedensel düzeyde şunları fark edebilir:
Ses tonundaki kırılma
Nefesteki sıkışma
Yüzdeki donukluk
Bedendeki huzursuzluk
Bakışın kaçması
Ani sessizlik
Gerginlik ya da gevşeme
Beden bazen sözcüklerden önce konuşur. Rêverie, bu bedensel dili de duymaya çalışır.
Örneğin biri “önemli değil” diyebilir; fakat bedeni kasılmış, sesi kırılmış, bakışı donmuş olabilir. Rêverie sahibi bir zihin bu çelişkiyi fark eder ve şunu düşünebilir:
“Sözler önemli değil diyor ama bedende önemli bir duygu tutuluyor olabilir.”
Bu farkındalık, duygunun daha derin anlaşılmasına kapı açar.
Rêverie Eksikliği İlişkilerde Ne Tür Yaralar Oluşturur
Rêverie eksikliği ilişkilerde anlaşılmama, yalnızlık, duygusal kopukluk ve içsel güvensizlik yaratabilir. Bir insan sürekli duyguları küçümsenen, yanlış anlaşılan, aceleyle susturulan ya da yargılanan bir ortamda bulunursa, kendi duygularına da güvenmekte zorlanabilir.
Bu durumda kişi şunu hissedebilir:
“Beni gerçekten duyan yok.”
“Duygularım fazla geliyor.”
“Kendimi anlatmaya çalışsam da anlaşılmayacağım.”
“En iyisi susmak ya da uzaklaşmak.”
Rêverie eksikliği şu ilişki kalıplarına yol açabilir:
Duygusal kapanma
Aşırı savunmacılık
Kendi ihtiyacından utanma
Anlaşılmadığını düşündükçe öfkelenme
Yakınlık isteme ama güvenememe
Sürekli kendini açıklama ihtiyacı
Duyguyu göstermeden önce reddedilmeyi bekleme
İnsan tekrar tekrar anlaşılmadığında, sadece karşısındakinden değil, kendi iç dünyasından da uzaklaşabilir. Çünkü anlaşılmayan duygu zamanla saklanır.
Rêverie, ilişkide şu derin iyileştirici deneyimi sunar:
“Benim içimdeki şey biri için anlaşılabilir ve taşınabilir.”
Rêverie Modern Hayatta Neden Zorlaşır
Modern hayatta rêverie zorlaşır çünkü insanın dikkat süresi parçalanmış, ilişkiler hızlanmış, ekranlar çoğalmış, derin dinleme azalmış ve duygular çoğu zaman hızlı çözümlerle kapatılmaya başlanmıştır.
Rêverie ise hız değil, içsel yavaşlık ister.
Modern hayatta rêverie'yi zorlaştıran durumlar:
Sürekli ekran uyarısı
Hızlı mesajlaşma kültürü
Duygulara tahammül azalması
Her şeye hemen cevap verme baskısı
Derin sohbetlerin azalması
Sessizliğin rahatsız edici bulunması
Dinlemek yerine hızlı tavsiye verme alışkanlığı
Duyguyu anlamadan çözüm üretme çabası
Modern insan sık sık şunu yapar:
Dinlemek yerine yanıt hazırlar.
Anlamak yerine yorum yapar.
Beklemek yerine hızlandırır.
Duyguyu taşımak yerine kapatır.
Oysa rêverie, ruhsal olarak yavaşlamayı gerektirir. Bir duygunun anlamı hemen gelmeyebilir. Bir insanın içsel hali ilk cümlede anlaşılmayabilir. Bazı acılar hızlı çözüme değil, sabırlı bir alana ihtiyaç duyar.
Bion'un rêverie kavramı bu çağda özellikle kıymetlidir; çünkü bize derin dinlemenin unutulmuş ruhsal değerini hatırlatır.
İnsan Kendi İçinde Rêverie Kapasitesini Nasıl Geliştirir
İnsan yalnızca başkalarına değil, kendine karşı da rêverie geliştirebilir. Bu, kişinin kendi iç dünyasına aceleyle yargılamadan, bastırmadan, küçümsemeden ve hemen çözüm dayatmadan yaklaşabilmesidir.
Kendi içine rêverie ile bakmak, içsel deneyime merakla yaklaşmaktır.
İnsan kendine şöyle sorabilir:
“Şu an içimde ne oluyor
”“Bu duygu bana ne anlatmaya çalışıyor
”“Bu bedensel sıkışmanın altında hangi ihtiyaç olabilir
”“Bu öfkenin altında bir kırgınlık var mı
”“Bu boşluk neyin eksikliğini taşıyor olabilir
”“Bunu hemen susturmadan biraz dinleyebilir miyim
”Kendi içinde rêverie geliştirmek için şunlar yardımcı olabilir:
Duyguları yazmak
Rüyaları not almak
Bedensel duyumları fark etmek
Hemen tepki vermeden beklemek
Kendine sert değil, meraklı yaklaşmak
Güvenli ilişkilerde iç deneyimi paylaşmak
Terapiyle düşünülmemiş duygulara alan açmak
Kişi kendi içinde böyle bir alıcı zihin geliştirdikçe, duygular daha az düşman hale gelir. İnsan kendi içindeki bebeğe, kendi içindeki korkuya, kendi içindeki öfkeye ve kendi içindeki kırılganlığa daha kapsayıcı yaklaşmaya başlar.
Rêverie Ruhsal Sindirimi Nasıl Sağlar
Rêverie ruhsal sindirimi sağlar çünkü ham duygunun doğrudan patlama, bedenleşme, yansıtma ya da kopuş olarak kalmasını engelleyip onu anlam alanına taşır. Bu, alfa işlevinin ilişkisel biçimde çalışmasıdır.
Bir duygu rêverie ile karşılandığında, artık yalnızca ham bir ağırlık değildir. Yavaş yavaş sembole, kelimeye, anıya, rüyaya, içgörüye ve anlamlı bir ruhsal parçaya dönüşebilir.
| Ham Deneyim | Rêverie Sonrası Olası Dönüşüm |
|---|---|
| Panik | “Terk edilme korkum uyandı.” |
| Öfke | “Sınırımın ihlal edildiğini hissettim.” |
| Boşluk | “Görülmemiş bir ihtiyacım var.” |
| Bedensel sıkışma | “Söyleyemediğim bir duygu taşıyorum.” |
| Sessizlik | “Anlatılamayan bir acı burada duruyor.” |
Ruhsal sindirim, duyguyu yok etmek değildir. Duygunun taşınabilir hale gelmesidir.
Bu yüzden rêverie insanın içinde şu dönüşümü başlatır:
Yaşanan şey sadece yaşanmış kalmaz; düşünülür, anlamlandırılır ve ruhsal büyümenin parçası haline gelir.
Bion'un düşüncesinde ruhsal olgunluk, duygusuzlaşmak değil; duyguları daha geniş bir zihinle taşıyabilmektir.
Rêverie Düşünülmemiş Olanı Nasıl Düşünülür Hale Getirir
Rêverie'nin en derin işlevi, düşünülmemiş olanı düşünülür hale getirmesidir. Bebek için korku önce yalnızca bedensel paniktir. Annenin rêverie kapasitesiyle bu panik yavaş yavaş anlam kazanır. Hasta için utanç önce yalnızca suskunluk ya da kaçınmadır. Terapistin rêverie kapasitesiyle bu utanç zamanla kelime bulabilir.
Düşünülmemiş olan çoğu zaman doğrudan konuşmaz. Dolaylı gelir.
Şöyle görünebilir:
Sessizlik olarak gelir.
Bedensel gerginlik olarak gelir.
Rüya kırıntısı olarak gelir.
Öfke patlaması olarak gelir.
“Bilmiyorum” cümlesi olarak gelir.
Tekrar eden ilişki döngüsü olarak gelir.
Rêverie bu dolaylı ifadeleri duyabilecek bir iç alan oluşturur. Hemen anlam dayatmaz; fakat anlamın doğabileceği bir sabır alanı açar.
Bu nedenle rêverie şunu yapar:
Duyguyu susturmaz.
Duyguyu aceleyle açıklamaz.
Duyguyu taşır.
Duygunun biçim kazanmasını bekler.
Duygunun kendi anlamını bulmasına yardım eder.
İşte düşünülmemiş olan böyle düşünülür hale gelir. Önce bir zihin tarafından tutulur, sonra kelimeye yaklaşır, sonra insanın kendi ruhsal hikayesine yerleşir.
Son Söz İnsan Söyleyemediği Duygusunu Bir Zihinde Bulduğunda Ruh Anlama Uyanır
Wilfred Bion'a göre rêverie, insan zihninin gelişiminde en incelikli ve en dönüştürücü süreçlerden biridir. Bebek kendi ham duygularını düşünemez; annenin zihni onun için düşünür. Bebek korkuyu, açlığı, yalnızlığı ve dağılmayı kelimeye dökemez; annenin sezgisel kapsaması bu ham deneyimlere ilk anlam ışığını verir.
Rêverie bize şunu gösterir: İnsan yalnızca fiziksel bakım ile değil, ruhsal olarak anlaşılma deneyimiyle de büyür. Bir duygu yalnızca susturulduğunda değil, anlamlandırıldığında sakinleşir. Bir acı yalnızca geçiştirildiğinde değil, bir zihinde tutulduğunda dönüşmeye başlar. Bir bebek yalnızca doyurulduğunda değil, duygusu hissedildiğinde güven öğrenir.
Bu süreç terapide de devam eder. Hasta bazen kendi içinde taşıyamadığı duyguyu terapistin zihnine getirir. Terapist bu duyguyu hemen çözmez, etiketlemez, yargılamaz. Önce onunla kalır. Onu içinde taşır. Rüyamsı, sezgisel, dikkatli ve sabırlı bir ruhsal alan açar. Zamanla düşünülmemiş olan düşünülür, hissedilemeyen hissedilir, kelimesiz olan kelimeye yaklaşır.
Rêverie'nin en büyük hediyesi budur: İnsan, kendi içinde yalnızca kaos sandığı şeyin aslında anlam bekleyen bir duygu olduğunu fark eder.
Bir ruh, başka bir zihnin içinde anlaşılabilir hale geldiğinde, kendi iç karanlığından korkmamayı öğrenir. Ve insanın kendi duygularıyla kurduğu en derin barış, çoğu zaman böyle başlar.
