🕯️ Wilfred Bion'a Göre Hafıza Ve Arzudan Arınmış Dinleme Nedir ❓ Terapötik Dikkat, Bilinmeyene Açıklık Ve Hakikatin Belirişi Nasıl Anlaşılır ❓

Wilfred Bion'a Göre Hafıza Ve Arzudan Arınmış Dinleme Nedir Terapötik Dikkat, Bilinmeyene Açıklık Ve Hakikatin Belirişi Nasıl Anlaşılır ​

“Gerçek dinleme, karşımızdakini bildiğimizi sanmayı susturup onun ruhunda o anda doğmak isteyen hakikate yer açabilmektir.”

• Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

Wilfred Bion'un psikanalitik düşüncesinde en derin, en zor ve en dönüştürücü terapötik tutumlardan biri hafıza ve arzudan arınmış dinleme anlayışıdır. Bu ifade ilk bakışta garip görünebilir. Çünkü bir terapist nasıl hafızasız dinleyebilir Nasıl arzudan arınabilir Geçmişi bilmeden, iyileşme arzusunu taşımadan terapi nasıl yapılabilir


Bion'un anlatmak istediği şey, terapistin gerçekten hiçbir şey hatırlamaması ya da hastanın iyileşmesini istememesi değildir. Buradaki hafıza, hastayı geçmiş bilgilerle, eski yorumlarla ve hazır kalıplarla sabitleme eğilimini temsil eder. Arzu ise hastanın nasıl değişmesi gerektiğine dair terapistin bilinçli ya da bilinçdışı beklentilerini temsil eder.


Bion'a göre terapist, hastayı her seansta yeniden beliren canlı bir ruhsal gerçeklik olarak dinleyebilmelidir. Eğer terapist hastayı yalnızca geçmişte öğrendiği bilgilerle dinlerse, o anda ortaya çıkan yeni hakikati kaçırabilir. Eğer terapist hastanın belli bir yönde değişmesini aşırı isterse, hastanın kendi ruhsal sürecinin doğal ritmini bozabilir.


Bu yüzden Bion'un önerisi şudur:


Terapist, bildiğini askıya almalı; istediğini yumuşatmalı; bilinmeyenin belirmesine alan açmalıdır.

---

Hafıza Ve Arzudan Arınmış Dinleme Nedir ​

Wilfred Bion'a göre hafıza ve arzudan arınmış dinleme, terapistin hastayı geçmiş bilgiler, hazır teoriler, önceden kurulmuş yargılar ve belirli sonuç beklentileriyle kapatmadan dinleyebilmesidir. Bu tutum, terapistin zihinsel olarak boş olması değil; aksine son derece uyanık, açık, alıcı ve bilinmeyene dayanıklı olmasıdır.


Bu dinleme biçiminde terapist şunu yapmaya çalışır:


Hastayı “zaten bildiği biri” olarak değil, o anda yeniden beliren bir ruhsal gerçeklik olarak duymak.


Bu çok derin bir farktır.


Hafızaya yapışmış dinleme şöyle der:


“Ben bu hastanın sorununu biliyorum.”


Arzuya yapışmış dinleme şöyle der:


“Bu hasta şu yönde değişmeli.”


Bioncu dinleme ise şöyle der:


“Şu anda burada ne belirmek istiyor ”


Bu tutum, terapötik alanı daha canlı hale getirir. Çünkü hasta her seans yalnızca geçmişini getirmez; aynı zamanda o geçmişin o anda nasıl yaşandığını, nasıl tekrarlandığını, nasıl savunulduğunu ve nasıl dönüşmeye çalıştığını da getirir.


Bion'un hedefi, terapistin hastayı teorinin içine kapatması değil; hastanın ruhsal hakikatinin kendi biçimiyle belirmesine izin vermesidir.

---

Bion Burada Hafıza Derken Ne Demek İster ​

Bion'un “hafıza”dan kastı, terapistin bütün geçmiş bilgileri unutması değildir. Elbette terapist hastanın öyküsünü, önceki seansları, temel çatışmaları ve klinik bağlamı bilir. Fakat Bion'un uyardığı şey, bu bilginin terapistin canlı dinleme kapasitesini köreltmesidir.


Hafıza, burada geçmiş bilgiyi bugünün canlı hakikatinin önüne koymak anlamına gelir.


Terapist şöyle düşündüğünde hafıza katılaşabilir:


“Bu hasta zaten hep böyle yapar.”
“Bu duygu onun annesiyle ilgili.”
“Bunu daha önce konuşmuştuk.”
“Ben bu kalıbı tanıyorum.”
“Bu rüya yine aynı temaya işaret ediyor.”


Bu cümleler bazen doğru olabilir. Fakat çok erken devreye girerse, terapist yeni olanı göremez. Çünkü aynı görünen şey, her seferinde farklı bir ruhsal anlamla ortaya çıkabilir.



Bion'un derin mesajı şudur:


Geçmişi bil ama geçmişin bugünün canlı hakikatini öldürmesine izin verme.

---

Bion Burada Arzu Derken Ne Demek İster ​

Bion'un “arzu”dan kastı, terapistin hastaya yardım etmek istemesinin tamamen yanlış olması değildir. Terapistin iyileştirici niyeti elbette değerlidir. Fakat Bion, terapistin kendi arzusunun seansın doğal gelişimini yönetmeye başlamasından sakınır.


Arzu, burada hastanın nasıl olması gerektiğine dair terapistin beklentisinin, hastanın kendi ruhsal hakikatinin önüne geçmesi demektir.


Terapistin arzusu şöyle görünebilir:


“Hasta artık bunu anlamalı.”
“Bu savunmayı bırakmalı.”
“Bugün ilerleme olmalı.”
“Bu ilişki kalıbı artık çözülmeli.”
“Bu yorumu kabul etmeli.”


Bu arzular iyi niyetli olabilir. Fakat hasta terapistin arzusunun içine sıkışırsa, kendi ruhsal sürecini sahici biçimde yaşayamaz. Terapi, hastanın hakikatinin belirdiği bir alan olmaktan çıkıp terapistin hedeflerine göre düzenlenen bir alana dönüşebilir.



Bion'un kastettiği arzu, yardım etme sevgisinin kendisi değil; yardım etme arzusunun hakikatin önüne geçmesidir.


Gerçek terapötik dikkat, hastayı değiştirmeye çalışmadan önce onu gerçekten duymayı gerektirir.

---

Bu Dinleme Biçimi Neden Bilinmeyene Açıklık Gerektirir ​

Hafıza ve arzudan arınmış dinleme, bilinmeyene açıklık gerektirir çünkü terapötik hakikat çoğu zaman hazır, düzenli ve hemen anlaşılır biçimde gelmez. Hasta bazen çelişkili konuşur, susar, öfkelenir, konudan konuya geçer, bedensel bir gerilim getirir ya da terapistin içinde tuhaf bir duygu uyandırır.


Bu noktada terapist hemen açıklama yapmak isterse, bilinmeyeni erken kapatabilir. Oysa Bion'a göre bazı hakikatler ancak belirsizlik içinde yeterince kalınırsa belirir.


Bilinmeyene açık dinleme şöyle der:


“Henüz anlamadım ama anlamın doğabileceği bir alan açabilirim.”
“Bu sessizlik boş olmayabilir.”
“Bu öfkenin altında henüz düşünülmemiş bir korku olabilir.”
“Bu dağınıklık bir direnç değil, taşınamayan bir duygu olabilir.”


Bilinmeyene kapalı dinleme ise şöyle der:


“Bunu hemen açıklamalıyım.”
“Bu kesin şudur.”
“Bunu daha önce gördüm.”
“Bu hastanın savunması yine aynı.”


Bion'un yaklaşımında terapist, aceleyle bilmek yerine, hakikatin yavaşça belirmesine izin verir. Çünkü bazı ruhsal gerçeklikler doğrudan bilinmez; seans içinde yaşanır, hissedilir, taşınır ve ancak sonra anlaşılır.


Bilinmeyene açıklık, ruhsal hakikatin doğum alanıdır.

---

Terapötik Dikkat Bion'a Göre Nasıl Olmalıdır ​

Bion'a göre terapötik dikkat, yalnızca hastanın sözlerini dinlemek değildir. Terapist hastanın sözcüklerini, sessizliklerini, bedensel ritmini, duygusal atmosferini, seansın içinde beliren gerilimi, kendi karşıaktarımını ve henüz düşünülmemiş malzemeyi de dinlemelidir.


Bu dikkat çok hassastır. Hem uyanıktır hem müdahaleci değildir. Hem derindir hem aceleci değildir. Hem sezgiseldir hem kesinlik iddiasına kapılmaz.


Bioncu terapötik dikkat şunları içerir:


Söylenenleri duymak
Söylenmeyeni sezmek
Sessizliği anlam alanı olarak taşımak
Kendi iç tepkilerini fark etmek
Hazır teoriye hemen sığınmamak
Hastanın ruhsal ritmine saygı duymak
Anlamı zorla çıkarmak yerine belirmesine izin vermek



Bu dikkat biçimi, terapistin zihnini hastanın bilinçdışı gerçekliği için alıcı bir alan haline getirir. Böylece terapötik ilişki, sadece konuşulanların değil, henüz konuşulamayanların da işlenebildiği bir yer olur.

---

Hafıza Ve Arzu Terapötik Hakikati Nasıl Örtebilir ​

Hafıza ve arzu, terapötik hakikati örtebilir çünkü ikisi de zihni önceden belirlenmiş bir yöne çeker. Hafıza geçmişe bağlar, arzu geleceğe çeker. Oysa terapötik hakikat çoğu zaman şu anki canlı deneyimde belirir.


Hafıza der ki:


“Bunu geçmişten biliyorum.”


Arzu der ki:


“Bunun gelecekte böyle olmasını istiyorum.”


Bioncu dikkat ise şunu sorar:


“Şu anda burada ne oluyor ”


Bu çok önemlidir. Çünkü hasta, geçmişini bugünde yeniden yaşar. Terapötik süreç de tam bu yeniden yaşanma alanında dönüşebilir. Eğer terapist yalnızca geçmiş bilgiyi ya da gelecekteki hedefi görürse, o anki canlı tekrarı kaçırabilir.


Örneğin hasta seansa geç kalır. Terapist hafızaya saplanırsa hemen “bu onun direnç kalıbı” diyebilir. Arzuya saplanırsa “artık sorumluluk almalı” diye düşünebilir. Bioncu dikkat ise önce şunu merak eder:


“Bu geç kalma bugün burada neyi ifade ediyor olabilir ”
“Hasta benimle ilişkide neyi sahneliyor ”
“Bu olayda hangi bilinmeyen duygu var ”


Hakikat bazen olayın kendisinde değil, olayın seans içindeki canlı anlamında saklıdır.

---

Bu Dinleme Biçimi O Kavramıyla Nasıl Bağlantılıdır ​

Bion'un O kavramı, bilinmeyen ruhsal hakikati, nihai gerçekliği ve doğrudan deneyimi ifade eder. Hafıza ve arzudan arınmış dinleme, terapistin O'ya açık kalabilmesi için gereklidir.


Çünkü O, hazır bilgiyle ele geçirilemez. O, ancak zihin yeterince açık, alıcı, sabırlı ve bilinmeyene dayanıklı olduğunda belirmeye başlar.


Hafıza ve arzu O'ya yaklaşmayı zorlaştırabilir:


Hafıza O'yu eski bilgiye indirger.
Arzu O'yu terapistin beklentisine uydurur.
Bioncu açıklık ise O'nun kendi biçimiyle belirmesine izin verir.



O'ya açık dinleme, terapistin bilme isteğini yumuşatmasını gerektirir. Çünkü bazı hakikatler, ancak kontrol edilmediklerinde ve aceleyle açıklanmadıklarında görülebilir.


Bu yüzden hafıza ve arzudan arınmış dinleme, O'ya yaklaşmanın terapötik kapısıdır.

---

Terapist Neden Hastayı Her Seansta Yeniden Dinlemelidir ​

Terapist hastayı her seansta yeniden dinlemelidir çünkü insan ruhu sabit bir nesne değildir. Hasta her seansa aynı kişi olarak gelir ama aynı ruhsal durumda gelmez. Geçmiş aynı olabilir; fakat o geçmişin bugünkü canlılığı değişebilir. Savunma aynı görünebilir; fakat o gün farklı bir anlam taşıyabilir.


Bion'a göre terapist, hastayı “tanıdığını” sandığı anda onu gerçekten duymayı bırakabilir.


Yeniden dinlemek şu demektir:


Hastayı eski etiketlerle kapatmamak
Her seans yeni ruhsal malzemeye açık olmak
Aynı sözün farklı anlamını fark etmek
Tekrar eden davranışın bugünkü duygusal işlevini merak etmek
Hastanın değişme ihtimalini zihinde canlı tutmak


Örneğin hasta yine annesinden söz edebilir. Terapist bunu “aynı konu” diye duymak yerine şunu sorabilir:


“Bugün anne konusu nasıl bir duyguyla geliyor ”
“Bu anlatı seans içinde bana ne hissettiriyor ”
“Burada önceki seanslardan farklı bir ton var mı ”
“Bu tekrar, yeni bir anlamın eşiği olabilir mi ”


Yeniden dinlemek, hastaya ruhsal olarak şu mesajı verir:


“Sen geçmiş kalıplarından ibaret değilsin; burada yeniden duyulabilirsin.”


Bu, terapinin dönüştürücü gücünü artırır.

---

Hafıza Ve Arzudan Arınmış Dinleme Yanlış Anlaşılırsa Ne Olur ​

Bu kavram yanlış anlaşılırsa terapistin pasif, bilgisiz, ilgisiz ya da yönsüz olması gerektiği sanılabilir. Oysa Bion'un kastettiği şey bu değildir. Hafıza ve arzudan arınmış dinleme, terapötik sorumsuzluk değil; çok daha derin bir dikkat biçimidir.


Terapist elbette klinik bilgiyi, deneyimi, etik sorumluluğu ve hastanın öyküsünü taşır. Fakat bunların seansın canlı hakikatini kapatmasına izin vermemeye çalışır.


Yanlış anlama şöyle olabilir:


“Terapist hiçbir şey hatırlamamalı.”
“Terapist hiçbir amaç taşımamalı.”
“Terapist sadece sessiz kalmalı.”
“Terapist yorum yapmamalı.”


Bioncu anlam ise daha inceliklidir:


“Terapist bildiklerini putlaştırmamalı.”
“Terapist kendi arzusunu hastanın hakikatinin önüne koymamalı.”
“Terapist bilinmeyene açık kalmalı.”
“Terapist yorumun zamanını hakikatin belirişine göre sezmelidir.”



Bu nedenle Bion'un önerisi basit bir teknik değil, terapistin zihinsel duruşunu dönüştüren derin bir ilkedir.

---

Bu Dinleme Biçimi Karşıaktarımda Nasıl Çalışır ​

Karşıaktarım, terapistin hasta karşısında içinde oluşan duygu, düşünce, bedensel izlenim ve çağrışımları ifade eder. Bioncu dinlemede karşıaktarım çok önemlidir çünkü hastanın düşünemediği duygular bazen terapistin zihninde hissedilebilir.


Hafıza ve arzudan arınmış dinleme, terapistin karşıaktarımını daha açık biçimde fark etmesine yardım eder. Çünkü terapist eski bilgiye ya da kendi beklentisine fazla yapışmadığında, seansın canlı duygusal atmosferini daha iyi duyabilir.


Örneğin terapist seans içinde aniden şu duyguları yaşayabilir:


Ağırlık
Uykululuk
Sıkışma
Kurtarma arzusu
Öfke
Çaresizlik
Boşluk
Koruma isteği


Bioncu terapist bu duyguları hemen kişisel hata ya da basit tepki olarak görmez. Şunu merak eder:


“Bu duygu hastanın bana yansıttığı düşünülmemiş bir malzeme olabilir mi ”
“Odada şu an hangi ham deneyim dolaşıyor ”
“Benim içimde oluşan bu duygu hastanın taşımakta zorlandığı şeyle ilgili olabilir mi ”


Bu yaklaşımda terapistin zihni, hastanın beta öğelerini işleyebilecek bir alan haline gelir. Fakat bunun için terapistin hem kendini gözlemlemesi hem de aceleyle yorum yapmaması gerekir.

---

Bu Dinleme Biçimi Sessizliği Nasıl Anlar ​

Bioncu dinleme sessizliği boşluk olarak görmez. Sessizlik bazen direnç olabilir; bazen korku, utanç, yas, öfke, içsel dağılma, düşünememe ya da henüz kelime bulamamış bir duygunun alanı olabilir.


Hafıza ve arzudan arınmış terapist, sessizliği hemen doldurmak zorunda hissetmez. Çünkü bazen sessizlik, ruhsal hakikatin belirmeye çalıştığı en hassas alandır.


Sessizlikte şu sorular önemlidir:


Bu sessizlikte hangi duygu var
Bu sessizlik boş mu, yüklü mü
Hasta susuyor mu, yoksa içinde bir şey henüz konuşamıyor mu
Ben bu sessizlikte ne hissediyorum
Bu sessizlikte O'ya dair bir iz olabilir mi


Kapsayıcı olmayan dinleme sessizliği şöyle karşılayabilir:


Hemen soru sorar.
Hemen öğüt verir.
Hemen konuyu değiştirir.
Hemen açıklama yapar.


Bioncu dinleme ise bazen sessizliğe alan açar. Çünkü bazı duygular kelimeye gelmeden önce sessizlikte olgunlaşır.


Sessizlik, bazen sözcüğün yokluğu değil; henüz doğmamış anlamın rahmidir.

---

Bu Dinleme Biçimi Rüyaları Nasıl Ele Alır ​

Bioncu dinleme rüyaları hazır sembol listeleriyle yorumlamaz. Rüya, hastanın ruhsal hakikatine açılan canlı bir alan olarak dinlenir. Rüyada önemli olan yalnızca rüyanın içeriği değil; rüyanın seans içinde nasıl anlatıldığı, hangi duyguyu getirdiği, terapistin içinde ne uyandırdığı ve hastanın hangi düşünülmemiş deneyimine işaret ettiği olabilir.


Hafıza rüyayı eski anlamlara hapsedebilir. Arzu rüyadan belli bir sonuç çıkarmak isteyebilir. Bioncu dikkat ise rüyanın kendi ruhsal atmosferini dinler.


Rüya karşısında sorulabilecek Bioncu sorular:


Bu rüya şu anda seansa ne getiriyor
Rüyanın duygusal iklimi nasıl
Rüya hastanın hangi düşünülmemiş acısına yaklaşıyor
Rüyayı anlatırken hastada ne değişiyor
Bu rüya O'ya doğru bir kapı olabilir mi



Bioncu bakışta rüya, düşünülmemiş olanın düşünülmeye başladığı bir alandır. Bu yüzden rüyaya aceleyle sahip olunmaz; rüyanın ruhsal hakikatiyle birlikte kalınır.

---

Bu Dinleme Biçimi İlişkilerde Nasıl Kullanılabilir ​

Hafıza ve arzudan arınmış dinleme yalnızca terapi odasında değil, yakın ilişkilerde de çok değerlidir. Çünkü insanlar birbirini çoğu zaman geçmiş kalıplarla ve beklentilerle dinler.


Birini uzun süredir tanıyor olmak, onu her an gerçekten duyduğumuz anlamına gelmez. Bazen en yakınlarımızı bile “zaten böyledir” diyerek eski bir kalıba hapsederiz.


İlişkilerde hafıza şöyle konuşur:


“Sen hep böylesin.”
“Bunu yine yapıyorsun.”
“Ben seni tanıyorum.”


İlişkilerde arzu şöyle konuşur:


“Böyle hissetmemelisin.”
“Artık değişmelisin.”
“Benim istediğim gibi davranmalısın.”


Bioncu dinlemeye yakın bir ilişki tutumu ise şöyle sorar:


“Şu anda senden neyi duymam gerekiyor ”
“Bu tepkinin altında hangi duygu var ”
“Seni eski kalıplarımla mı dinliyorum ”
“Benim beklentim senin gerçek duygunu duymama engel oluyor mu ”


Bu tutum ilişkilerde büyük bir yumuşama yaratabilir. Çünkü insan, yalnızca geçmiş davranışlarıyla değil, o anki canlı duygusuyla da duyulmaya başlar.


Gerçek yakınlık, karşımızdakini bildiğimizi sanmadan yeniden dinleyebilmektir.

---

Bu Dinleme Biçimi Ebeveynlikte Neden Değerlidir ​

Ebeveynlikte hafıza ve arzudan arınmış dinleme çok değerlidir çünkü çocuklar sürekli değişir, gelişir ve yeni ruhsal anlamlar üretir. Ebeveyn çocuğu eski davranış kalıplarına göre dinlerse, çocuğun o andaki gerçek ihtiyacını kaçırabilir.


Hafıza şöyle der:


“Bu çocuk zaten hep inatçı.”
“Yine dikkat çekmeye çalışıyor.”
“Bunu daha önce de yaptı.”


Arzu şöyle der:


“Böyle davranmamalı.”
“Hemen sakinleşmeli.”
“Benim istediğim gibi olmalı.”


Daha açık bir ebeveyn tutumu ise şöyle sorar:


“Bu davranışın altında şu anda hangi duygu olabilir ”
“Çocuğumu eski etiketlerle mi görüyorum ”
“Benim beklentim onun gerçek ihtiyacını duymamı engelliyor mu ”


Bu, sınır koymamak anlamına gelmez. Ebeveyn yine sınır koyar; fakat çocuğun duygusunu daha canlı biçimde anlamaya çalışır.



Çocuk böyle bir dinleme içinde yalnızca disiplin görmez; anlaşılabilir olduğunu da hisseder.

---

Modern Hayatta Bu Dinleme Biçimi Neden Zorlaşır ​

Modern hayatta hafıza ve arzudan arınmış dinleme zorlaşır çünkü çağımız hız, dikkat dağınıklığı, bilgi fazlalığı, hızlı yargı, sosyal medya tepkiselliği ve sürekli sonuç beklentisiyle doludur. İnsanlar birbirini dinlerken bile çoğu zaman cevap hazırlamakta, yargı kurmakta ya da karşısındakini eski kalıplarla değerlendirmektedir.


Modern zihin hızlı bilmek ister. Bioncu dinleme ise yavaş anlamayı gerektirir.


Modern dinlemeyi zorlaştıran etkenler:


Hızlı cevap verme alışkanlığı
Derin sessizliğe tahammülsüzlük
Sürekli dikkat bölünmesi
Hazır etiketlerle düşünme
İnsanları geçmiş davranışlarına sabitleme
Duyguları hemen çözme veya bastırma isteği
Bilgi fazlalığı ama anlam azlığı
Belirsizliğe dayanamama


Modern insan çoğu zaman şunu yapar:


Dinlemek yerine değerlendirir.
Anlamak yerine sınıflandırır.
Beklemek yerine hızlandırır.
Hakikati duymak yerine kendi beklentisini dayatır.


Bion'un bu kavramı modern çağ için çok kıymetlidir. Çünkü bize şunu hatırlatır:


Gerçek dinleme, hızın değil, ruhsal açıklığın işidir.

---

İnsan Kendi İç Dünyasını Böyle Dinleyebilir Mi ​

Evet, insan kendi iç dünyasını da hafıza ve arzudan daha özgür biçimde dinlemeyi öğrenebilir. Bu, kişinin kendine eski etiketlerle, acımasız yargılarla ve katı beklentilerle yaklaşmak yerine, o anda içinde neyin belirdiğini merak etmesidir.


İnsan kendini çoğu zaman hafızayla dinler:


“Ben zaten hep böyleyim.”
“Ben yine başaramadım.”
“Benim bu huyum hiç değişmez.”


Ya da arzuyla dinler:


“Böyle hissetmemeliyim.”
“Hemen düzelmeliyim.”
“Güçlü olmalıyım.”
“Bu duyguyu yaşamamalıyım.”


Bioncu bir iç dinleme ise şöyle sorar:


“Şu anda içimde ne belirmek istiyor ”
“Bu duygu ne anlatıyor olabilir ”
“Kendimi eski yargılarla mı kapatıyorum ”
“Kendimden ne beklediğim, içimdeki hakikati duymamı engelliyor mu ”


Bu iç dinleme, insanın kendine karşı daha kapsayıcı olmasını sağlar.


Kişi kendini böyle dinledikçe, iç dünyası bir mahkeme olmaktan çıkıp anlamın belirdiği bir alana dönüşür.

---

Hafıza Ve Arzudan Arınmış Dinleme Nasıl Geliştirilebilir ​

Bu dinleme biçimi kolay gelişmez. Çünkü insan zihni doğal olarak geçmişe ve beklentiye tutunur. Bioncu dinleme, bilinçli bir iç disiplin, sabır, alçakgönüllülük ve belirsizliğe tahammül gerektirir.


Bu kapasite zamanla güçlenebilir.


Geliştirmek için şu iç pratikler önemlidir:


Hemen yorum yapmadan beklemek
“Bunu zaten biliyorum” düşüncesini askıya almak
Karşıdakini eski kalıplarla sabitlememek
Kendi beklentisini fark etmek
Sessizliği hemen doldurmamak
Bedensel ve duygusal atmosferi dinlemek
Bilinmeyene tahammül etmek
Sezgiyi kesinlik değil, olasılık olarak kullanmak


Kişi kendine şu soruları sorabilir:


“Şu an gerçekten dinliyor muyum, yoksa cevap mı hazırlıyorum ”
“Karşımdakini geçmişteki haliyle mi duyuyorum ”
“Benim istediğim sonuç, onun hakikatini duymamı engelliyor mu ”
“Bu belirsizlikte biraz daha kalabilir miyim ”


Bu sorular, dinlemeyi yüzeyden derine taşır.


Gerçek dinleme, öğrenilen bir ruhsal sanattır.

---

Bu Dinleme Ruhsal Büyümeyi Nasıl Sağlar ​

Hafıza ve arzudan arınmış dinleme ruhsal büyümeyi sağlar çünkü insanı hazır kalıpların dışına çıkarır. Hem terapist hem hasta için yeni anlamların doğmasına alan açar. Kişi artık yalnızca geçmişin tekrarını yaşamaz; geçmişin bugünde nasıl belirdiğini ve nasıl dönüşebileceğini fark eder.


Bu dinleme biçimi, ruhsal büyümeyi şu yollarla destekler:


Yeni anlamların doğmasına izin verir.
Kişiyi eski etiketlerden özgürleştirir.
Bilinmeyen duyguların belirmesini sağlar.
Terapötik ilişkiyi canlı tutar.
Hakikati zorla üretmek yerine ortaya çıkmasına alan açar.
Düşünülmemiş olanın düşünülmesine yardım eder.
İnsanlar arası teması daha sahici hale getirir.



Ruhsal büyüme, bazen yeni bilgi edinmekle değil; eski bildiklerimizi bir süre askıya alıp hakikatin yeni biçimde belirmesine izin vermekle başlar.


Bion'un dinleme anlayışı, insanın hem başkasına hem kendisine karşı daha açık, daha sabırlı ve daha sahici olmasını sağlar.

---

Son Söz İnsan Bilme Arzusunu Susturduğunda Hakikat Kendi Sesiyle Belirmeye Başlar​

Wilfred Bion'a göre hafıza ve arzudan arınmış dinleme, psikanalizin en derin terapötik tutumlarından biridir. Bu tutum, terapistin hiçbir şey bilmemesi ya da hastanın iyileşmesini istememesi anlamına gelmez. Daha çok, terapistin bildiklerine ve istediklerine öyle sıkı tutunmaması gerektiğini anlatır. Çünkü ruhsal hakikat çoğu zaman hazır bilginin ya da iyi niyetli beklentinin içinde değil; bilinmeyenin yavaşça belirdiği canlı karşılaşma alanında ortaya çıkar.


Hafıza hastayı geçmişe sabitleyebilir. Arzu hastayı terapistin beklentisine doğru itebilir. Fakat Bioncu dinleme, hastanın o anda getirdiği ruhsal gerçekliğe açık kalır. Sessizliği duyar, rüyayı kapatmaz, bedensel atmosferi önemser, karşıaktarımda beliren duyguyu düşünür, aceleci yorumdan kaçınır ve hakikatin kendi zamanında doğmasına izin verir.


Bu dinleme biçimi yalnızca terapi için değil, insan ilişkileri için de büyük bir derstir. Çünkü çoğu zaman sevdiklerimizi bile gerçekten dinlemeyiz; onları eski bilgilerimizle, beklentilerimizle, korkularımızla ve isteklerimizle duyarız. Bion bize daha derin bir dinleme önerir: Karşımızdakini bildiğimizi sanmadan, onun şu anda beliren hakikatine alan açmak.


İnsan kendini de böyle dinleyebilir. “Ben zaten böyleyim” demeden, “böyle hissetmemeliyim” diye kendini bastırmadan, içinde beliren duyguyu merakla karşılayabilir. Böylece iç dünya eski yargıların hapishanesi olmaktan çıkıp yeni anlamların doğduğu bir alana dönüşür.


Gerçek dinleme, bilginin gururunu ve arzunun aceleciliğini yavaşlatır. O zaman ruhsal hakikat, zorla çıkarılmış bir cevap gibi değil; kendi zamanında doğan derin bir anlam gibi belirmeye başlar.

“Bir insanı gerçekten dinlemek, onu geçmişin kalıplarından ve kendi beklentilerimizin gölgesinden kurtarıp o anda doğan hakikatine saygıyla yaklaşmaktır.”

• Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...