Nebe Suresi 34. Ayette “Dolu Dolu Kadehler Vardır” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Cennetteki İçecekler Dünya İçkilerinden Nasıl Ayrılır 
Nebe Suresinin 31. ayetinden itibaren cennet tasviri başlamıştı.
Önce:
kurtuluş,
bahçeler,
üzüm bağları,
uyumlu eşleranlatıldı.
- ayette ise cennetteki nimetlerden bir başkası zikredilir:
“Dolu dolu kadehler…”
Ayetin Arapçasındaki ifade:
“Ve ke’sen dihâkâ.”
şeklindedir.
Buradaki “ke’s”, içecekle dolu kadeh; “dihâk” ise dolu, taşacak derecede doldurulmuş veya peş peşe sunulan bolluk içindeki kadehler anlamında açıklanmıştır.
Fakat burada önemli bir mesele ortaya çıkar:
Kur’an dünyada sarhoş edici içkileri yasaklarken neden cennette kadehlerden ve içeceklerden söz etmektedir?
Bu sorunun cevabı, dünya içkisi ile cennet içeceği arasındaki temel farkta saklıdır.
“Dolu Dolu Kadehler” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayette geçen:
“Ke’sen dihâkâ”
ifadesi genel olarak:
“Dopdolu kadehler”
şeklinde çevrilir.
Buradaki görüntü kıtlık değil bolluktur.
İnsan:
bir içecek isteyip bulamamaktadır değil,
aksine kendisine eksiksiz ve bol biçimde ikram edilmektedir.
Bu nedenle ifade cennetin:
bolluk,
ikram, huzuratmosferini tamamlar.
“Ke’s” Kelimesi Sadece Kadeh mi Demektir
Arapçada “ke’s” genellikle içinde içecek bulunan kadeh için kullanılır.
Boş kap değil, içeceğiyle birlikte kadeh anlamı öne çıkar.
Dolayısıyla ayette yalnızca bir kap anlatılmamaktadır.
Asıl vurgu:
sunulan içeceğin bolluğudur.
“Dihâkâ” Kelimesi Ne Anlama Gelir
Dihâk kelimesi klasik açıklamalarda:
tam dolu,
taşacak kadar doldurulmuş,
ardı ardına sunulan
şeklinde yorumlanmıştır.
Kelimenin verdiği temel çağrışım eksiklik bulunmamasıdır.
Dünyada insan:
“Biter mi?”
diye düşünebilir.
Cennet tasvirinde ise eksilme ve yoksunluk fikri ortadan kaldırılır.
Cennetteki Kadehlerde Ne İçilecektir
Kur’an’ın farklı ayetlerinde cennet içecekleri çeşitli ifadelerle anlatılır.
Bazı yerlerde:
şarap,
pınarlar,
temiz içecekler,
çeşitli karışımlar
zikredilir.
Ancak bunların dünya içkilerinin zararlı özelliklerine sahip olmadığı özellikle vurgulanır.
Dolayısıyla aynı kelimeler kullanılsa bile iki tecrübe aynı değildir.
Kur’an Dünyada İçkiyi Yasaklarken Cennette Neden İçkiden Söz Eder
Çünkü dünyadaki yasağın nedeni yalnızca içeceğin adı değildir.
Sarhoş edici içkinin:
aklı bozması,
kontrol kaybına yol açması,
kavga ve saldırganlığı artırabilmesi,
bedene zarar verebilmesi,
ilişkileri bozabilmesigibi sonuçları vardır.
Kur’an’ın cennet tasvirindeki içecekte ise bu zararların bulunmadığı anlatılır.
Dolayısıyla:
aynı isim çağrışımı ≠ aynı özellikler.
Cennet İçeceği Sarhoş Eder mi
Kur’an’ın başka cennet tasvirlerinde bu içeceklerin:
baş ağrısı vermediği,
aklı gidermediği,
sarhoşluk oluşturan zararlar meydana getirmediği
anlatılır.
Bu nedenle cennetteki içecek dünya sarhoşluğunun devamı olarak düşünülmemelidir.
Haz vardır.
Fakat aklın kaybolması yoktur.
Sarhoşluk Olmadan İçkinin Ne Anlamı Kalır
Bu soru dünya deneyimi üzerinden sorulur.
Cennet içeceğinin amacı dünyadaki alkollü içeceğin biyolojik etkisini kopyalamak değildir.
Asıl vurgu:
tat,
haz,
ikram,
ferahlık,
sohbet
üzerinedir.
Yani insan nimetten zevk alır fakat bunun karşılığında bilincini kaybetmez.
Dünya İçkisinin En Büyük Problemlerinden Biri Nedir
Dünya hayatındaki birçok hazda ortak bir özellik vardır:
Haz ile zarar birlikte gelebilir.
İnsan içki içer ve kısa süreli keyif yaşayabilir.
Ama ardından:
baş ağrısı,
mide rahatsızlığı,
kontrol kaybı,
bağımlılık,
pişmanlık
ortaya çıkabilir.
Cennet nimeti ise Kur’an tasvirinde zararsız haz fikrine yaklaşır.
Cennet Nimetlerinin Temel Özelliği Kusursuzluk mudur
Evet.
Dünyadaki nimetlerin hemen hepsinin bir sınırı vardır.
Çok yemek zarar verebilir.
Çok içmek zarar verebilir.
Güzellik geçicidir.
Servet kaybedilebilir.
Haz bağımlılığa dönüşebilir.
Cennet tasvirlerinde ise nimetlerden bu olumsuz sonuçlar çıkarılır.
Haz kalır, zarar gider.
Bu çok önemli bir ayrımdır.
Cehennemdeki İçecek İle Cennetteki İçecek Arasında Nasıl Bir Karşıtlık Vardır
Nebe Suresinin birkaç ayet önceki bölümünü hatırlarsak cehennemde:
kaynar su,
rahatlatmayan içecek,
azapvardı.
Şimdi ise cennette:
dolu kadehler, huzur, ikramvardır.
İçecek motifi iki tarafta da bulunur fakat anlamı tamamen tersine çevrilmiştir.
Cehennemde içecek:
azabın parçasıdır.
Cennette:
nimetin parçasıdır.
Neden Cennet Tasvirinde Sofra Ve İkram Dili Kullanılır
Yemek ve içmek yalnızca biyolojik ihtiyaç değildir.
İnsan kültürlerinde sofra:
dostluk, yakınlık,
kutlama,
misafirperverlikanlamı taşır.
Bu nedenle cennetteki kadeh tasviri yalnızca sıvı tüketimini değil, ikram ve huzur atmosferini de çağrıştırabilir.
Cennette İnsan Aç Ve Susuz mu Olacaktır
Cennet nimetlerini dünyadaki zorunlu biyolojik ihtiyaçlarla tamamen aynı düşünmek gerekmez.
Dünyada insan:
acıkmasa ölür,
susasa zarar görür.
Cennette ise yeme ve içme daha çok:
haz,
ikram,
zevk
boyutuyla anlatılır.
Yani insanın nimetlere ulaşması hayatta kalma zorunluluğundan kaynaklanmaz.
Cennette Fazla İçmek Zararlı Olmayacak mı
Dünya biyolojisinin sınırlarını ahirete aynen taşımak doğru değildir.
Dünyada aşırılık:
zehirlenmeye,
hastalığa,
bilinç kaybına
yol açabilir.
Cennet ise hastalık ve zarar gibi sonuçlardan arındırılmış bir varoluş olarak anlatılır.
Dolayısıyla “dolu kadehler” ifadesindeki bolluk zararlı aşırılık anlamına gelmez.
Cennet İçeceklerini Dünya’daki Belirli Bir İçecekle Özdeşleştirmek Doğru mudur
Hayır.
Kur’an’ın kullandığı kelimeler insanın anlayabileceği dünyadan gelir.
Fakat bundan:
“Cennetteki içecek tam olarak dünyadaki şu marka veya şu kimyasal bileşimdir.”
gibi sonuçlar çıkarılamaz.
Ahiret metafizik bir gerçekliktir.
Kur’an bize nimeti tanıtır fakat onun bütün fiziksel ayrıntılarını açıklamaz.
Cennetteki Haz Neden Günah Sayılmaz
Çünkü İslam’da haz kendi başına kötü değildir.
Sorun:
zarar,
haksızlık,
bağımlılık,
aklın ortadan kalkması,
başkasının hakkının çiğnenmesi
gibi unsurlarla ilgilidir.
Cennette bunlar bulunmadığı için haz ile ahlaki kötülük arasında zorunlu bir bağ kalmaz.
Bu açıdan cennet temizlenmiş hazların dünyasıdır.
Bu Ayet İnsan Bedenini Küçümser mi Yoksa Değer mi Verir
Cennet tasvirlerinde yiyecek, içecek ve güzellik gibi bedensel nimetlerin bulunması, insan bedeninin tamamen değersiz görülmediğini gösterir.
İnsan yalnızca soyut bir zihin değildir.
Tat alır.
Görür.
Hisseder.
Sever.
Kur’an’ın ahiret tasvirinde bu yönler bütünüyle yok edilmez.
Aksine kusurlarından arındırılmış biçimde mutluluğa dâhil edilir.
32, 33 Ve 34. Ayetler Birlikte Nasıl Bir Tablo Oluşturur
- ayet:
Bahçeler ve üzüm bağları.- ayet:
uyumlu ve yaşıt eşler.- ayet:
dolu kadehler.Burada:
mekân,
ilişki,
ikram
bir araya gelir.
Yani cennet mutluluğu tek bir boyuta indirgenmez.
İnsanın çevresi güzeldir.
İlişkileri huzurludur.
Nimetleri boldur.
Bu, bütüncül bir mutluluk tablosudur.
Ayetin Bugünkü İnsana Verebileceği Felsefi Mesaj Nedir
Dünyadaki birçok hazın arkasında bir bedel vardır.
İnsan:
çok yer ve rahatsız olur,
çok içer ve kontrolünü kaybeder,
çok sahip olur ve kaybetmekten korkar.
Bu nedenle dünya hazları çoğu zaman kusurludur.
Cennet tasviri ise insana farklı bir mutluluk fikri sunar:
Haz var ama zarar yok.
Bolluk var ama kaybetme korkusu yok.
İkram var ama ardından pişmanlık yok.
Belki de gerçek kusursuzluk budur.
“Dolu Dolu Kadehler Vardır” Ayetinin En Derin Mesajı Nedir
İnsan dünyada mutluluğu çoğu zaman daha fazlasına sahip olmakla ölçer.
Daha fazla yiyecek.
Daha fazla içecek.
Daha fazla servet.
Daha fazla haz.
Fakat hayat bize başka bir gerçeği öğretir:
Bir şeyin fazla olması, onun iyi olduğu anlamına gelmez.
Gerçek nimet, insana verdiği mutluluğun ardından ne bıraktığıyla da ölçülür.
Eğer bir haz:
bedeni mahvediyor,
aklı ortadan kaldırıyor,
başkasına zarar veriyor,
ardından utanç ve pişmanlık bırakıyorsa,
o haz kusurludur.
Nebe Suresindeki cennet tasviri ise bu kusuru ortadan kaldırır.
Kadeh doludur.
Ama akıl kaybolmaz.
Haz vardır.
Ama zarar yoktur.
Bolluk vardır.
Ama taşkınlığın bedeli yoktur.
Bu nedenle ayetin derin anlamı yalnızca:
“Cennette içecek vardır.”
değildir.
Daha büyük mesaj şudur:
Cennette nimet ile acı birbirinden ayrılmıştır.
Dünyada insan çoğu zaman mutluluğun bedelini öder.
Cennet ise mutluluğun artık pişmanlık üretmediği bir varoluş olarak tasvir edilir.
