Nebe Suresi 24. Ayette “Orada Ne Bir Serinlik Tadarlar Ne De İçilecek Bir Şey” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Cehennemde Rahatlamanın Bulunmaması Nasıl Anlaşılmalıdır 
Nebe Suresinin 23. ayetinde azgınların cehennemde “çağlar boyunca” kalacakları bildirildikten sonra 24. ayette onların oradaki durumunu anlatan çok çarpıcı bir ifade gelir:
“Orada ne bir serinlik tadarlar ne de içilecek bir şey.”
Bu ayet cehennem azabını yalnızca ateşle anlatmaz. İnsan bedeninin en temel rahatlama yollarından ikisinin de ortadan kalktığını gösterir:
serinlik ve su.
Dünyada aşırı sıcak karşısında insan gölgeye geçer, serinler, su içer ve rahatlar.
Cehennem tasvirinde ise bu doğal kaçış yollarının bulunmadığı anlatılır.
Dolayısıyla ayetin merkezindeki fikir yalnızca sıcaklık değil, rahatlamanın kesilmesidir.
“Orada Ne Bir Serinlik Tadarlar” Ne Anlama Gelir
Ayette geçen “berd” kelimesi serinlik ve soğukluk anlamına gelir.
Cehennem ateşinin içerisinde bulunanlar için insanın doğal olarak bekleyeceği şey:
bir anlık serinliktir.
Fakat ayet bunun bulunmadığını bildirir.
Yani azap içerisinde:
serin bir rüzgâr,
gölge,
ferahlık,
rahatlatıcı bir serinlikyoktur.
Bu, azabın kesintisizliğini anlatan güçlü bir ifadedir.
“Ne De İçilecek Bir Şey” Ne Demektir
İnsan aşırı sıcakta ilk olarak su arar.
Susuzluk bedenin en güçlü ihtiyaçlarından biridir.
Ayet ise cehennem ortamında rahatlatıcı bir içeceğin bulunmadığını bildirir.
Bir sonraki ayet, bunun daha da ağır yönünü açıklayacaktır:
serin su yerine kaynar ve son derece kötü bir içecek.
Dolayısıyla burada insanın en temel ihtiyacının bile karşılıksız kaldığı bir azap sahnesi vardır.
Neden Özellikle Serinlik Ve İçecek Birlikte Anlatılmıştır
Çünkü ikisi de sıcaklığın doğal karşıtıdır.
Aşırı sıcakta insan:
serin bir yere geçer,
gölge arar,
su içer.
Beden böylece sıcaklık yükünü azaltmaya çalışır.
Kur’an bu iki doğal kurtuluş yolunu birlikte ortadan kaldırarak cehennem tasvirinin ağırlığını artırır:
Ne çevre rahatlatır ne de içilen bir şey.
“Tatmak” Kelimesi Neden Kullanılmıştır
Ayetin anlatımında “tatmak” fiilinin kullanılması önemlidir.
İnsan bir şeyi tatmak için çok büyük miktarda almak zorunda değildir.
Bir damla bile tadılabilir.
Fakat ayet:
“Bir parça bile serinlik bulamazlar.”
anlamını kuvvetlendirir.
Yani mesele büyük bir rahatlığın bulunmaması değildir.
En küçük rahatlama kırıntısı bile yoktur.
Cehennem Tasvirlerinde Neden Bedensel İhtiyaçlar Kullanılır
Çünkü insan acıyı bedeni üzerinden çok güçlü biçimde anlayabilir.
Susuzluk,
yanma,
sıcaklık,
soğuk,
açlık
insanın doğrudan deneyimleyebildiği şeylerdir.
Kur’an bilinmeyen ahiret gerçekliğini anlatırken insanın tanıdığı fiziksel deneyimlerden yararlanır.
Böylece soyut bir “ceza” fikri, insan zihninde canlı ve ciddi hâle gelir.
Susuzluk Neden Bu Kadar Büyük Bir Azaptır
İnsan vücudu suya bağımlıdır.
Su:
kan dolaşımı,
vücut sıcaklığının düzenlenmesi,
hücresel faaliyetler,
beyin işlevleriiçin gereklidir.
Şiddetli susuzluk insanın dikkatini başka hiçbir şeye veremeyecek kadar baskın hâle gelebilir.
Bu nedenle cehennem tasvirlerinde susuzluğun kullanılması son derece güçlüdür.
Serinlik Neden Bir Nimet Olarak Düşünülmelidir
İnsan rahatlık içinde bulunduğu şeylerin değerini çoğu zaman fark etmez.
Yaz sıcağında:
bir gölge,
bir esinti,
soğuk bir bardak su
son derece büyük bir rahatlık verebilir.
Fakat bunlar sürekli erişilebilir olduğunda insan onları sıradan görür.
Nebe Suresi bu tasvirle aslında dünyadaki küçük rahatlıkların bile nimet olduğunu düşündürür.
Ayet Cehennemin Sürekli Fiziksel İşkence Olduğunu mu Söyler
Ayet fiziksel azap boyutunu açık biçimde tasvir eder.
Ancak Kur’an’ın cehennem anlatısı yalnızca bedensel acıdan ibaret değildir.
Pişmanlık,
çaresizlik,
geri dönüş imkânının olmaması,
hakikatin artık inkâr edilememesi
de azabın önemli boyutlarıdır.
Dolayısıyla cehennem hem fiziksel hem psikolojik hem de varoluşsal bir sonuç olarak tasvir edilir.
“Rahatlamanın Olmaması” Neden Azabın Bir Parçasıdır
İnsan çoğu acıya, sonunda biteceğini düşünerek dayanabilir.
Bir ağrı sırasında:
“Birazdan geçecek.”
demek bile rahatlatıcı olabilir.
Fakat sürekli ve kesintisiz azap fikri farklıdır.
Cehennemde serinlik ve rahatlatıcı içeceğin bulunmaması:
azabın içinde ara verilmemesini
anlatır.
Böylece zamanın kendisi bile ağırlaşır.
Bu Ayet Dünyadaki Su Nimetini Nasıl Fark Ettirir
İnsan musluğu açar ve su akar.
Çoğu zaman bunun üzerinde düşünmez.
Fakat temiz içme suyu bütün insanlar için her zaman kolay erişilebilir değildir.
Bir bardak serin su:
insanın susuzluğunu giderir,
bedenini rahatlatır,
hayatını sürdürebilmesini sağlar.
Nebe 24 bu basit görünen nimetin değerini tersinden gösterir:
Suyun gerçek kıymeti bazen yokluğunda anlaşılır.
Cehennemde Hiç İçecek Yok mudur
- ayette rahatlatıcı bir içecek bulunmadığı bildirilir.
- ayet ise istisna olarak:
“Ancak kaynar su ve irin…”
gibi son derece ağır bir içecek tasviri getirir.
Yani mesele hiç sıvı bulunmaması değildir.
Mesele:
susuzluğu gideren, ferahlatan ve rahatlatan bir içeceğin bulunmamasıdır.
Sunulan şey bile azabın parçasıdır.
Kur’an Neden Azabı Bu Kadar Ayrıntılı Anlatır
Çünkü ahlaki sonuçların ciddiyetini göstermek ister.
Eğer cehennem yalnızca:
“Hoş olmayan bir yer.”
şeklinde anlatılsaydı mesajın ağırlığı büyük ölçüde kaybolurdu.
Kur’an:
ateş,
susuzluk,
kaynar içecek,
pişmanlık
gibi güçlü tasvirlerle insanı sarsar.
Amaç insanın henüz dünya hayatındayken davranışlarını sorgulamasıdır.
Böyle Sert Tasvirler Allah’ın Merhametiyle Çelişir mi
İslam düşüncesinde rahmet ve adalet birlikte ele alınır.
Allah’ın merhametinden söz edildiği gibi insanın yaptığı ağır kötülüklerin sonuçlarından da söz edilir.
Buradaki temel soru şudur:
Merhamet kötülüğün sonuçsuz kalması anlamına gelir mi?
Kur’an’ın cevabı hayırdır.
Rahmet tövbe ve bağışlanma kapısını açar.
Adalet ise zulmün ve bilinçli kötülüğün önemsiz olmadığını söyler.
Cehennem Korkusu İnsanın Ahlakının Tek Nedeni Olmalı mıdır
Hayır.
İnsan yalnızca cezadan korktuğu için iyi davranıyorsa ahlaki gelişim eksik kalabilir.
Daha derin ahlak:
iyiliği sevmek,
adaleti benimsemek,
merhametli olmak,
başkasının hakkını gözetmek
üzerine kurulabilir.
Cehennem uyarısı ise insanın kötülüğün sonucunu hafife almamasını sağlar.
Yani korku tek motivasyon değildir, fakat ciddi bir uyarıdır.
İnsan Neden Dünyadaki Rahatlıkları Çok Çabuk Unutur
Çünkü sürekli sahip olunan şey sıradanlaşır.
Sağlıklı bir insan sağlığını düşünmez.
Suya erişen insan suyu düşünmez.
Serin bir odada bulunan insan dışarıdaki sıcağı unutabilir.
Fakat bunlardan biri ortadan kalktığında değerleri hemen anlaşılır.
Nebe Suresi insanı sahip olduğu nimetlerin değerini kaybetmeden önce fark etmeye çağırır.
23. Ve 24. Ayetler Birlikte Nasıl Bir Etki Oluşturur
- ayet:
“Çağlar boyunca kalacaklar.”- ayet:
“Ne serinlik tadacaklar ne rahatlatıcı bir içecek.”Birlikte düşünüldüğünde:
uzun süre + kesintisiz rahatsızlık
fikri ortaya çıkar.
Bu durum cehennem tasvirinin ağırlığını kat kat artırır.
Azap yalnızca şiddetli değil, aynı zamanda uzun ve rahatlamasız olarak sunulur.
Ayet İnsanların Dünyadaki Zulümlerini Düşündürür mü
Evet.
Tarih boyunca insanlar başka insanlara:
susuz bırakma,
aç bırakma,
işkence,
aşırı sıcak veya soğuğa maruz bırakma
gibi korkunç zulümler yapmıştır.
Bu nedenle cehennem tasvirindeki fiziksel acılar insana başkasına yaşattığı acının ahlaki ağırlığını da düşündürebilir.
Bir insanın susuzluğunu önemsemeyen kişi, susuzluğun gerçekte ne kadar ağır bir şey olduğunu unutmuş olabilir.
Ayetin Bugünkü İnsana Yönelttiği En Derin Soru Nedir
Belki de soru şudur:
“Sahip olduğun rahatlıkların değerini biliyor musun?”
Bir bardak su.
Bir gölge.
Bir serin rüzgâr.
Bir gece uykusu.
Bunlar küçük görülebilir.
Fakat hayatın kendisi küçük nimetlerin üzerine kuruludur.
Kur’an bazen nimetleri doğrudan över.
Bazen de onların yokluğunu anlatarak değerlerini gösterir.
Nebe 24 ikinci yolu kullanır.
“Ne Bir Serinlik Tadarlar Ne De İçilecek Bir Şey” Ayetinin En Derin Mesajı Nedir
İnsan dünya hayatında acıdan kaçmak için sürekli yollar bulur.
Sıcaktan kaçınca gölgeye geçer.
Susayınca su içer.
Yorulunca dinlenir.
Hasta olunca tedavi arar.
Bütün hayatımız aslında rahatsızlık ile rahatlama arasındaki geçişlerle doludur.
Nebe Suresi 24. ayet ise korkunç bir ihtimali insanın önüne koyar:
Ya rahatlamanın kendisi ortadan kalkarsa?
İşte cehennemin ağır taraflarından biri burada görünür.
Acı vardır.
Ama kaçış yoktur.
Susuzluk vardır.
Ama su rahatlatmaz.
Sıcaklık vardır.
Ama serinlik gelmez.
Bu nedenle ayetin mesajı yalnızca gelecekteki azabı anlatmak değildir.
Bugünkü insana da seslenir:
Elindeki nimetleri küçümseme.
Bir bardak suyun değerini bil.
Serinliğin değerini bil.
Rahatlığın değerini bil.
Ve bu hayatın sana sonsuza kadar verilmiş bir hak değil, geçici bir imkân olduğunu unutma.
