Nâziât Suresi 6. Ayette “O Gün Sarsan Sarsacak” Buyrulması Ne Anlama Gelir Ve Burada Kastedilen Büyük Sarsıntı Kıyamet Midir 
Nâziât Suresi 6. Ayet Ne Söyler
Nâziât Suresi’nin 6. ayetinde:
“Yevme tercüfü’r-râcifeh.”
buyrulur.
Bu ifade genel olarak:
“O gün sarsan sarsacak.”
veya
“O gün büyük sarsıntı meydana gelecek.”
şeklinde anlamlandırılır.
Buradaki “o gün”, surenin bağlamında kıyamet gününe işaret eder.
Yani ilk beş ayetteki yeminlerin ardından asıl haber verilen büyük olay ortaya çıkar:
Kıyamet.
“Râcife” Kelimesi Ne Anlama Gelir
“Râcife” kelimesi;
şiddetle sarsan, titreten, yerinden oynatan
anlamlarıyla ilişkilidir.
Kelimenin kökünde güçlü bir titreşim ve kararsızlık vardır.
Bu nedenle ayette sıradan bir depremden daha büyük bir olay tasvir edilir.
Burada:
dünyanın mevcut düzenini bozan olağanüstü bir sarsıntı
düşüncesi öne çıkar.
Buradaki Sarsıntı Kıyamet Midir
En yaygın yorum budur.
Ayetin devamındaki 7. ayette:
“Onu başka bir sarsıntı takip eder.”
anlamındaki ifade gelir.
Bu nedenle birçok müfessir 6. ayetteki ilk sarsıntıyı kıyametin başlangıcı, 7. ayetteki ikinci olayı ise yeniden dirilişle bağlantılı ikinci büyük hadise olarak yorumlamıştır.
Dolayısıyla burada sıradan bir doğal afet değil, kozmik ölçekte bir son anlatılmaktadır.
Neden “Sarsan” Kelimesi Kullanılmıştır
Çünkü kıyamet yalnızca bir şeyin sona ermesi değildir.
Kur’an’ın tasvirlerinde:
dağların, göklerin, denizlerin, yıldızların ve yeryüzünün mevcut hâlinin bozulması
anlatılır.
İnsanın sağlam ve değişmez sandığı her şey hareket eder.
Bu yüzden “sarsıntı”, kıyametin en güçlü imgelerinden biridir.
İnsan güveni genellikle sağlam zemine bağlar.
Kıyamette ise:
zeminin kendisi güvenilir olmaktan çıkar.
Bu Sarsıntı Sadece Yeryüzünü Mü Etkileyecektir
Ayetin tek kelimesinden bütün fiziksel ayrıntıları çıkarmak mümkün değildir.
Fakat Kur’an’ın diğer kıyamet tasvirleriyle birlikte düşünüldüğünde kıyamet yalnızca yerel bir deprem olarak sunulmaz.
Bu olay:
dünyanın ve kozmik düzenin köklü biçimde değişmesiyle
ilişkilendirilir.
Dolayısıyla “sarsan” ifadesi, çok daha geniş bir evrensel değişimin başlangıcı olarak anlaşılır.
İlk Beş Ayetten Sonra Neden Birden Kıyamete Geçiliyor
Bu geçiş son derece anlamlıdır.
İlk beş ayette:
hareket eden, görev yapan ve işleri düzenleyen varlıklar
tasvir edilir.
Ardından:
“O gün sarsan sarsacak.”
denilir.
Sanki mesaj şudur:
Bugün düzenli biçimde işleyen sistem, Allah’ın emri geldiğinde yine O’nun iradesiyle başka bir aşamaya geçecektir.
Bugünkü düzenin var olması nasıl bir kudret göstergesiyse, onun sona ermesi de aynı kudretin içindedir.
Kıyamet Neden Sarsıntıyla Başlatılıyor
Çünkü sarsıntı insanın en temel güven duygusunu yok eder.
İnsan:
evine, toprağa, dağa, binaya, şehre
güvenir.
Bunların hepsi yerde durur.
Fakat yerin kendisi hareket ettiğinde insanın güvenebileceği fiziksel dayanak kalmaz.
Bu nedenle kıyamet sarsıntısı yalnızca fiziksel bir olay değil, insanın dünyaya duyduğu güvenin de çöküşüdür.
“O Gün” İfadesi Neden Bu Kadar Önemlidir
Kur’an’da kıyamet için sık sık:
“o gün”
ifadesi kullanılır.
Bu kullanım olayı uzak bir ihtimal gibi değil, kesin gerçekleşecek belirli bir gün gibi sunar.
Tarih verilmez.
Ama gerçekliği vurgulanır.
Bu da insanı şu soruya götürür:
Tarihini bilmediğim bir günün kesin olması, ona hazırlık açısından neyi değiştirir?
Kıyametin Ne Zaman Olacağı Bu Ayette Açıklanıyor Mu
Hayır.
Ayet kıyametin zamanını bildirmez.
Kur’an genelinde de kıyametin kesin tarihinin insanlar tarafından bilinmediği vurgulanır.
Dolayısıyla ayetin amacı:
“Ne zaman olacak?”
sorusunu cevaplamak değil,
“Olduğunda ne olacak ve sen buna hazır mısın?”
sorusunu öne çıkarmaktır.
Bu Ayet Bir Deprem Kehaneti Olarak Okunabilir Mi
Hayır.
Ayet belirli bir ülke, şehir veya tarihte gerçekleşecek deprem hakkında kehanet sunmaz.
Buradaki bağlam doğrudan kıyamet bağlamıdır.
Bu nedenle güncel depremleri doğrudan bu ayetin gerçekleşmesi olarak ilan etmek doğru değildir.
Doğal depremler ile Kur’an’ın anlattığı nihai kıyamet sarsıntısını birbirinden ayırmak gerekir.
Kıyamet Sarsıntısının Psikolojik Anlamı Nedir
İnsanın zihni düzen üzerine kuruludur.
Sabah güneş doğar.
Toprak yerindedir.
Dağlar sabittir.
Gökyüzü bildiğimiz biçimdedir.
İnsan bütün bunları zamanla değişmez gerçekler gibi algılar.
Kıyamet anlatısı ise:
“Değişmez sandığınız düzen de geçicidir.”
der.
Bu insanın varoluş algısını kökünden sarsar.
Ayet İnsanın Güç Yanılsamasını Nasıl Kırar
İnsan teknoloji geliştirir.
Şehirler kurar.
Dev yapılar inşa eder.
Doğaya büyük ölçüde müdahale eder.
Bütün bunlar insana güçlü olduğu hissini verir.
Fakat kıyamet tasviri insana şunu hatırlatır:
İnsan, üzerinde yaşadığı dünyanın varlığını devam ettirecek mutlak güce sahip değildir.
Dünya insanın mülkü değil, insanın geçici yaşam alanıdır.
“Sarsan Sarsacak” İfadesinde Neden Bu Kadar Kesinlik Vardır
Kur’an’ın kıyamet dili çoğu zaman ihtimal dili değildir.
“Belki olur.”
şeklinde konuşmaz.
Ayet:
“Sarsacak.”
der.
Bu kesinlik, kıyameti İslâm inancının temel gerçeklerinden biri olarak sunar.
İnsan açısından bilinmeyen şey:
olup olmayacağı değil, ne zaman olacağıdır.
İlk Sarsıntı İle Sûra Üflenmesi Arasında Bağ Var Mıdır
Klasik yorumlarda bu bağlantı sıkça kurulmuştur.
İslâmî kıyamet anlatısında sûra üflenmesi, mevcut düzenin sona erişi ve daha sonra dirilişle ilişkilendirilir.
Nâziât 6 ve 7. ayetlerdeki iki büyük olay da bazı müfessirlerce sûra iki defa üflenmesiyle açıklanmıştır.
Bu yoruma göre:
ilk sarsıntı mevcut canlı düzeninin sonunu,
ikinci olay ise yeniden dirilişi
temsil eder.
Ayetin Felsefi Mesajı Nedir
Ayet çok temel bir gerçeği hatırlatır:
İnsanın kalıcı sandığı şeylerin çoğu kalıcı değildir.
Para değişir.
İktidar değişir.
Beden yaşlanır.
Şehirler yok olur.
Medeniyetler çöker.
Dünya bile Kur’an perspektifinde sonsuz değildir.
O hâlde insanın hayatını yalnızca geçici şeyler üzerine kurması ne kadar sağlamdır?
Ayet bu soruyu sessiz fakat sert biçimde insanın önüne bırakır.
Kıyamet Neden İnsan İçin Bu Kadar Büyük Bir Uyarıdır
Çünkü kıyamet yalnızca evrenin sonu değildir.
İnsan açısından aynı zamanda:
hesabın başlamasıdır.
Eğer sadece dünya yok olacak ve hiçbir şey olmayacak olsaydı kıyamet anlatısının ahlâkî boyutu çok daha farklı olurdu.
Fakat Kur’an’da kıyametin ardından:
diriliş, hesap ve karşılık
vardır.
Bu nedenle sarsıntı fiziksel olduğu kadar ahlâkî bir dönüm noktasıdır.
Bu Ayet İnsan Hayatına Nasıl Uygulanabilir
Ayetin amacı insanı sürekli korku içinde yaşatmak değildir.
Asıl amaç, geçici hayatın içinde neyin gerçekten önemli olduğunu düşündürmektir.
İnsan:
kin, hırs, kibir, mal, ün ve geçici üstünlükler
uğruna hayatını tüketebilir.
Ama bütün bunların bağlandığı dünya bile geçiciyse, asıl soru değişir:
İnsan neyi kalıcı sanarak yaşıyor?
İlk Altı Ayetin Oluşturduğu Büyük Tablo Nedir
İlk beş ayette:
çekip çıkaranlar,
çözüp ayıranlar,
yüzüp gidenler,
öne geçenler,
işleri düzenleyenler
vardır.
Altıncı ayette ise:
bütün sahne sarsılır.
Bu geçiş çok çarpıcıdır.
Önce:
düzen.
Sonra:
düzenin sona erişi.
Bu da insana bugünkü kozmik düzenin sonsuz olmadığını gösteren güçlü bir anlatım oluşturur.
Sonuç: “O Gün Sarsan Sarsacak” Ne Anlama Gelir
Nâziât Suresi 6. ayette geçen:
“Yevme tercüfü’r-râcifeh”
ifadesi, klasik ve bağlamsal yorumda kıyametin büyük sarsıntısına işaret eder.
Burada sıradan bir depremden değil:
mevcut dünya düzeninin sona ermeye başladığı olağanüstü kozmik hadiseden
söz edilir.
İnsan için ayetin en güçlü mesajı yalnızca:
“Dünya sarsılacak.”
değildir.
Daha derindeki mesaj şudur:
İnsanın değişmez sandığı hiçbir dünyevî yapı mutlak değildir.
Toprak bile hareket edecekse,
dağlar bile yerinde kalmayacaksa,
gökyüzünün düzeni bile değişecekse,
insanın sahip olduğu şeylerle sonsuzmuş gibi övünmesi ne kadar anlamlıdır?
Belki kıyamet düşüncesinin en sarsıcı tarafı da budur:
İnsan dünyada kendine sağlam bir yer ararken, Kur’an ona bu dünyanın kendisinin bile geçici olduğunu hatırlatır.
