Kıyamet Suresi 39. Ayette “Ondan Erkek Ve Dişi Olarak İki Eş Yarattı” İfadesi Ne Anlama Gelir
“İnsanlığın erkek ve dişi olarak yaratılması, üstünlük yarışının değil; hayatın devamını sağlayan farklılık, tamamlayıcılık ve ortak insanlık değerinin bir göstergesidir.”
Ersan Karavelioğlu
“Ondan erkek ve dişi olmak üzere iki eş yarattı.”
Kıyamet Suresi 39. Ayet
“Ondan Erkek Ve Dişi Olarak İki Eş Yarattı” İfadesi Ne Anlama Gelir
Bu ayet, insanın yaratılış sürecinin yalnızca tek bir bireyin oluşmasıyla sınırlı olmadığını; insan neslinin erkek ve dişi olarak iki temel cinsiyet üzerinden devam ettirildiğini bildirir.
Bir önceki ayette insanın nutfeden başlayarak yaratılıp şekillendirildiği anlatılmıştı. Bu ayette ise yaratılışın devamında insan neslinin:
olarak meydana getirildiği belirtilir.
Ayetin temel mesajı, insanın biyolojik varlığının, neslin devamının ve toplumsal hayatın belirli bir yaratılış düzeni içinde gerçekleştiğini göstermektir.
Ayette Geçen “Zevceyn” Kelimesi Ne Anlama Gelir
Ayette geçen “zevceyn” kelimesi, iki eş veya birbirini tamamlayan iki tür anlamına gelir.
Burada bu iki taraf:
Erkek ve dişi
olarak açıklanmıştır.
“Zevc” kelimesi Arapçada bir çiftin iki unsurundan her biri için kullanılabilir.
Bu nedenle ayet yalnızca evlilikten söz etmez. İnsanlığın biyolojik olarak iki cinsiyet üzerinden çoğalmasına dikkat çeker.
Erkek Ve Dişinin Yaratılması Neden Önemlidir
İnsan neslinin devam edebilmesi için üreme sistemi erkek ve dişi biyolojik özelliklerin birleşmesine dayanır.
Bu düzen sayesinde:
Ayet, insanın kendi varlığını yalnızca bireysel bir olay olarak görmemesini sağlar.
Her insan kendisinden önceki nesillerin devamıdır ve kendisinden sonraki nesillerin oluşmasına katkıda bulunabilecek bir zincirin parçasıdır.
Erkek Ve Kadın Arasında Değer Üstünlüğü Var mıdır
Ayet erkek ve dişinin farklı yaratıldığını bildirir; fakat birinin insanlık değeri bakımından diğerinden üstün olduğunu söylemez.
İnsan değeri:
Cinsiyetle,
servetle,
soy ile,
bedensel güçle
belirlenmez.
İnsanın gerçek değeri iman, ahlak, sorumluluk, adalet ve yaptığı iyiliklerle ilgilidir.
Erkek olmak üstünlük, kadın olmak eksiklik değildir.
Her ikisi de Allah’ın yarattığı, onur ve sorumluluk taşıyan insandır.
Biyolojik Farklılık Eşitsizlik Anlamına Gelir mi
Hayır. Farklı olmak, daha değerli veya daha değersiz olmak anlamına gelmez.
Erkek ve kadın arasında bazı biyolojik farklılıklar bulunabilir.
Örneğin:
bakımından farklılıklar vardır.
Ancak bu farklılıklar insanlık değerini belirlemez.
İnsanların farklı yeteneklere sahip olması nasıl birini diğerinden mutlak üstün yapmıyorsa cinsiyet farklılığı da böyle bir üstünlük ölçüsü değildir.
Ayet Kadın Ve Erkeğin Birbirini Tamamladığını mı Gösterir
İnsan neslinin devamı bakımından erkek ve dişi biyolojik olarak birbirini tamamlayan iki unsurdur.
Üreme tek bir tarafla gerçekleşmez.
Bu gerçek, insanın bağımsızlığının da sınırlı olduğunu gösterir.
İnsanlığın devamı:
üzerinden gerçekleşir.
Fakat “tamamlayıcılık” kavramı, bir cinsiyetin tek başına eksik veya değersiz olduğu anlamında kullanılmamalıdır.
Her insan birey olarak tam bir insanlık onuruna sahiptir.
Ayet Evliliğin Yaratılıştaki Yerine İşaret Eder mi
Ayet doğrudan evlilik hukukunu anlatmaz. Ancak erkek ve dişinin yaratılması, Kur’an’ın başka ayetlerinde aile ve eşlik kavramıyla ilişkilendirilir.
Evlilik:
için önemli bir kurumdur.
Ancak Kıyamet Suresi 39. ayetin asıl amacı, insanın yaratılışındaki ilahi kudreti ve yeniden dirilişin mümkün olduğunu göstermektir.
Bu nedenle ayet yalnızca evlilik üzerine indirgenmemelidir.
Erkek Ve Dişinin Oluşumu Biyolojik Olarak Nasıl Belirlenir
İnsanlarda biyolojik cinsiyetin oluşumunda genetik yapı önemli rol oynar.
Döllenme sırasında anne ve babadan gelen kromozomların birleşmesiyle embriyonun genetik yapısı belirlenir.
Genellikle:
XX kromozom yapısı dişi,
XY kromozom yapısı erkek
gelişimiyle ilişkilidir.
Bunun yanında embriyonik gelişim, hormonlar ve farklı biyolojik süreçler de cinsel gelişimde rol oynar.
Ayet bu süreçlerin ayrıntılı bilimsel açıklamasını vermek yerine, sonuçta erkek ve dişi olarak yaratılışa dikkat çeker.
Ayetin Bilimsel Amacı Var mıdır
Kur’an’ın burada temel amacı genetik veya embriyoloji dersi vermek değildir.
Ayet insanı:
çağırır.
Bilim insanın biyolojik gelişimini ayrıntılı biçimde açıklar.
Kur’an ise bu yaratılışın insan için taşıdığı anlam ve sorumluluğu öne çıkarır.
Bu iki alan birbirinden farklı sorulara cevap verir.
Erkek Ve Kadın Aynı Kaynaktan mı Yaratılmıştır
Ayetin bağlamı her iki cinsiyetin de aynı temel yaratılış sürecinden geldiğini gösterir.
Erkek de kadın da:
Bir nutfeden başlayan,
embriyonik aşamalardan geçen,
bedeni şekillendirilen,
doğumla dünyaya gelen
insandır.
Dolayısıyla bir cinsiyetin yaratılış maddesi bakımından diğerinden daha üstün veya daha “değerli” olduğu söylenemez.
İnsanlığın ortak kökeni, eşit insanlık onurunun önemli bir hatırlatıcısıdır.

Ayet Cinsiyet Üzerinden Kibri Nasıl Sorgular
Bazı toplumlarda erkeklik veya kadınlık bir üstünlük aracı hâline getirilebilir.
Bir kişi:
“Ben erkeğim, bu yüzden daha üstünüm.”
veya
“Benim cinsiyetim diğerinden daha değerlidir.”
gibi bir yaklaşım geliştirebilir.
Ayet ise her iki cinsiyetin de aynı yaratıcı tarafından ve aynı genel biyolojik süreç içinde yaratıldığını hatırlatır.
İnsanın yaratılışı kibir sebebi değil, şükür ve sorumluluk sebebidir.

Kadın Ve Erkeğin Hakları Konusunda Bu Ayetten Ne Öğrenilebilir
Ayet doğrudan hukuki hakların ayrıntısını açıklamaz. Ancak erkek ve kadının aynı yaratılış düzeninin iki insan unsuru olduğunu gösterir.
Buradan şu temel ilke düşünülebilir:
Toplumsal rollerin ve sorumlulukların yorumlanması ayrı bir konudur; fakat insan onuru bakımından erkek ve kadın değersizleştirilemez.

İnsanların Biyolojik Cinsiyet Gelişiminde Farklılıklar Olabilir mi
Evet. İnsan biyolojisi her bireyde tamamen aynı biçimde gerçekleşmeyebilir.
Nadir durumlarda:
Kromozom yapısı,
hormonal gelişim,
üreme organlarının gelişimi
tipik erkek veya dişi örüntülerinden farklı gelişebilir.
Bu biyolojik durumlar insanın değerini azaltmaz.
Ayetin genel yaratılış düzeninden söz etmesi, biyolojide görülen nadir gelişim farklılıklarının varlığını inkâr etmek zorunda değildir.
Her insan onur, merhamet ve adaletle değerlendirilmelidir.

Erkek Ve Kadın Birbirinin Rakibi midir
Hayır. İnsan hayatının sağlıklı biçimde sürmesi için erkek ve kadını sürekli üstünlük yarışına sokmak doğru değildir.
Toplum:
ile güçlenir.
Bir tarafın değerini yükseltmek için diğerini küçültmek gerekmez.
Kadının değerini savunmak erkeği değersizleştirmeyi, erkeğin değerini savunmak da kadını küçümsemeyi gerektirmez.
İnsanlık ortak bir onur üzerinde yükselir.

Ayet Anne Ve Babalık Sorumluluğunu da Düşündürür mü
Evet. Erkek ve dişi olarak yaratılış, neslin devamını ve dolayısıyla anne-babalık sorumluluğunu da düşündürür.
Çocuk dünyaya getirmek yalnızca biyolojik bir olay değildir.
Anne ve baba:
sorumluluğu taşır.
Bir çocuğun dünyaya gelmesine vesile olmak, onun maddi ve manevi ihtiyaçlarını önemsemeyi de gerektirir.

Ayet Günümüz Toplumuna Ne Söyler
Günümüzde cinsiyet konusu bazen ağır kutuplaşmalar ve karşılıklı düşmanlık üzerinden tartışılabilir.
Kadın ve erkek birbirinin rakibi gibi sunulabilir.
Ayet ise insanlığın ortak yaratılışını hatırlatır.
Modern insana şu soruyu yöneltir:
“Seni de karşındakini de aynı yaratıcı yaratmışken farklılığını neden üstünlük ve aşağılama aracına dönüştürüyorsun?”
Farklılık çatışma zorunluluğu doğurmaz.
Adalet ve karşılıklı saygı farklı insanların birlikte yaşayabilmesinin temelidir.

Bu Ayet Yeniden Diriliş Delilini Nasıl Güçlendirir
- ayette insanın nutfeden başladığı, 38. ayette gelişip şekillendirildiği, 39. ayette ise erkek veya dişi olarak yaratıldığı anlatılır.
Bu ayetler birlikte bir yaratılış zinciri oluşturur.
Mesaj şudur:
İnsanın biyolojik başlangıcını yaratan,
onu geliştiren,
şekillendiren
ve cinsiyet özelliklerini meydana getiren Allah,
ölümden sonra onu yeniden yaratmaya da kadirdir.
Kıyamet Suresi’nin sonunda yaratılış delili, yeniden dirilişin mümkünlüğünü destekleyen güçlü bir argümana dönüşür.

Ayetin En Derin Mesajı Nedir
Ayetin en derin mesajı, insanın kendi varlığının bile kendi kontrolünde başlamadığını hatırlatarak onu yaratıcı kudret karşısında düşünmeye çağırmasıdır.
İnsan:
Cinsiyetini kendisi seçmedi.
Bedenini kendisi oluşturmadı.
Genetik yapısını kendisi hazırlamadı.
Hayatını kendisi başlatmadı.
Bütün bunlar ona verilmiştir.
O hâlde insan kendisini mutlak bağımsız ve başıboş bir varlık olarak görmemelidir.
Kendisine verilen hayatın nasıl kullanılacağı ise onun ahlaki sorumluluğudur.

Sonuç: “Ondan Erkek Ve Dişi Olarak İki Eş Yarattı” İfadesi İnsana Ne Öğretir
Kıyamet Suresi’nin otuz dokuzuncu ayeti, insanın yaratılış sürecinin erkek ve dişi olarak iki temel biyolojik cinsiyet üzerinden devam ettirildiğini bildirir.
Bu ayet:
İnsan neslinin devamını,
yaratılıştaki düzeni,
erkek ve kadının ortak insanlık kökenini,
Allah’ın yaratma kudretini
ve yeniden dirilişin mümkünlüğünü
düşündürür.
Erkek ve kadın farklı biyolojik özelliklere sahip olabilir; fakat bu farklılık insanlık değerinde üstünlük oluşturmaz.
Her ikisi de:
Allah’ın yarattığı,
akıl ve irade taşıyan,
ahlaki sorumluluğu bulunan,
iyilik ve kötülük arasında seçim yapan
insandır.
İnsan cinsiyetiyle kibirlenmemeli, diğerini küçümsememeli ve yaratılıştaki farklılığı düşmanlık sebebine dönüştürmemelidir.
Erkek ve kadın aynı insanlık hikâyesinin iki temel biyolojik yönüdür. Farklılıklarının amacı üstünlük yarışı değil; hayatın devamını, karşılıklı sorumluluğu ve yaratılışın çeşitliliğini göstermektir.
“İnsan erkek veya kadın oluşunu kendisi seçmemiştir; fakat karşısındaki insana adaletle mi, kibirle mi davranacağını seçebilir. Yaratılış bize farklılığı verir; karakter ise bu farklılığı nasıl taşıdığımızla şekillenir.”
Ersan Karavelioğlu