En‘âm Suresi 46. Ayette “De ki: Söyleyin Bana, Eğer Allah İşitmenizi ve Görmenizi Elinizden Alsa, Kalplerinizi de Mühürlese, Allah’tan Başka Hangi İlah Bunları Size Geri Verebilir? Bak, Ayetleri Nasıl Çeşitli Şekillerde Açıklıyoruz; Sonra Onlar Yine Yüz Çeviriyorlar” İfadesi Ne Anlama Gelir 
En‘âm Suresi 46. ayet, insanı son derece temel üç nimet üzerinden düşünmeye çağırır:
İşitme.
Görme.
Kalp ve idrak.
İnsan çoğu zaman sahip olduğu şeylerin değerini, onları kaybetme ihtimalini düşünene kadar fark etmez.
Ayet bu yüzden çok güçlü bir soru sorar:
Eğer Allah bunları senden alsa, bunları geri verebilecek başka hangi ilah vardır?
Bu soru aslında tevhidi soyut bir tartışmadan çıkarıp doğrudan insan bedenine ve bilincine getirir.
“Allah İşitmenizi Elinizden Alsa” Ne Anlama Gelir
İşitme insanın dünyayla ilişkisinin temel yollarından biridir.Sesleri duyarız.
Konuşmayı anlarız.
İnsanlarla iletişim kurarız.
Tehlikeyi fark ederiz.
Müziği işitiriz.
Ayet insana şunu düşündürür:
Bu yeteneğin mutlak sahibi sen misin?
Hayır.
Sahip olduğun şey aynı zamanda sana verilmiş bir nimettir.
“Görmenizi Elinizden Alsa” İfadesi Neden Bu Kadar Güçlüdür
Çünkü insan görmeyi doğal ve garanti kabul eder.Her sabah gözünü açar.
Çevresini görür.
Ve bunun ne kadar büyük bir nimet olduğunu çoğu zaman düşünmez.
Ayet, insanın alıştığı nimetleri yeniden fark etmesini sağlar.
Alışmak, nimetin değerini azaltmaz.
Bu Ayet Engelli İnsanları Değersiz mi Gösterir
Kesinlikle hayır.Ayet fiziksel yetileri birer nimet olarak zikreder.
Bu, bu yetilerden biri olmayan insanların daha değersiz olduğu anlamına gelmez.
İnsan onuru, bedensel kapasiteye göre ölçülmez.
Bir kişinin görmemesi veya işitmemesi onun insanlık değerini azaltmaz.
Ayetin amacı, sahip olunan nimetlerin kaynağını ve kırılganlığını düşündürmektir.
“Kalplerinizi Mühürlese” Ne Demektir
Kur’an’da “kalp” yalnızca duyguyu değil;anlama,
kavrama,
yönelme,
ahlaki değerlendirme
gibi anlamları da taşır.
Kalbin mühürlenmesi, insanın hakikate karşı giderek kapanması anlamına gelir.
Yani:
Göz görür.
Kulak duyar.
Ama iç dünya artık anlamaz.
İşte bu, fiziksel kayıptan daha ağır bir manevi kayıp olabilir.
Kalbin Mühürlenmesi Nasıl Gerçekleşir
Kur’an’ın genel anlatımında bu durum çoğu zaman insanın sürekli reddedişiyle ilişkilidir.İnsan tekrar tekrar yüz çevirir.
Uyarıyı küçümser.
Yanlışı savunur.
Gerçeğe kapalı kalır.
Sonunda bu tavır kalıcı bir iç hâle dönüşebilir.
Bu nedenle mühürlenme, çoğu yorumda ısrarlı tercihin sonucu olarak sertleşme şeklinde anlaşılır.
İşitme, Görme ve Kalp Neden Birlikte Anılıyor
Çünkü bilgiye ulaşmanın farklı katmanlarını temsil ederler.Kulak duyar.
Göz görür.
Kalp anlamlandırır.
Sadece görmek yetmez.
Sadece duymak yetmez.
İnsan gördüğünü ve duyduğunu anlamlandırabilmelidir.
Ayet böylece bilgi ile idrak arasındaki bağı gösterir.
İnsan Çok Şey Görüp Yine de Hakikati Kaçırabilir mi
Evet.Çünkü bilgi miktarı ile hikmet aynı şey değildir.
Bir insan çok okuyabilir.
Çok seyahat edebilir.
Çok şey görebilir.
Ama bunların hiçbirinden derin bir anlam çıkarmayabilir.
Bu yüzden gerçek mesele sadece:
“Ne gördün?”
değil,
“Gördüğünden ne anladın?”
sorusudur.
“Allah’tan Başka Hangi İlah Bunları Size Geri Verebilir?” Ne Anlama Gelir
Bu soru tevhidin merkezine gider.İnsanlara meydan okunur:
Eğer işitme, görme ve idrak gibi temel nimetler tamamen elinizden alınırsa, onları bağımsız biçimde geri verecek başka bir ilah gösterebilir misiniz?
Kur’an’ın cevabı açıktır:
Hayır.
Nihai kudret Allah’a aittir.
Bu Ayet Tıbbı ve Tedaviyi Gereksiz mi Görür
Hayır.Tıp, tedavi ve rehabilitasyon önemli sebeplerdir.
İnsan doktora gider.
Cihaz kullanır.
Ameliyat olur.
Tedavi arar.
Bunların hepsi meşru sebeplerdir.
Ancak sebeplerin varlığı, ilahî kudret anlayışını ortadan kaldırmaz.
Kur’an açısından sebep araçtır, mutlak kaynak değildir.
İnsan Sağlığını Neden Kalıcı Sanır
Çünkü alışır.Göz görür.
Kulak duyar.
Beden çalışır.
İnsan bunu yıllarca normal yaşar.
Sonra bir gün küçük bir sağlık problemi bile bütün bakışını değiştirebilir.
İşte ayetin gücü buradadır:
Kaybetmeden önce fark et.
Şükür Bu Ayette Nasıl Bir Anlam Kazanır
Şükür yalnız:“Teşekkür ederim.”
demek değildir.
Bir nimetin kaynağını bilmek ve onu doğru kullanmaktır.
Göz nimetse:
yanlışa bakmamak.
Kulak nimetse:
iftira ve kötülükle doldurmamak.
Akıl ve kalp nimetse:
hakikate karşı kapatmamak.
Yani gerçek şükür, nimeti doğru yönde kullanmaktır.
İnsan Nimetin Değerini Neden Genellikle Kaybedince Anlar
Çünkü sürekli sahip olunan şey görünmezleşir.Sağlık.
Aile.
Zaman.
Hareket.
Görme.
İşitme.
İnsan bunları doğal hakkı gibi görür.
Ama kayıp ihtimali ortaya çıkınca onların aslında ne kadar büyük olduğu anlaşılır.
Bu yüzden ayet bir tür farkındalık eğitimi verir.
“Bak, Ayetleri Nasıl Çeşitli Şekillerde Açıklıyoruz” Ne Demektir
Kur’an aynı temel hakikati farklı yöntemlerle anlatır.Bazen tarih üzerinden.
Bazen doğa üzerinden.
Bazen insan psikolojisi üzerinden.
Bazen kıyamet sahnesi üzerinden.
Bazen de insanın kendi bedeni üzerinden.
Ama hedef aynıdır:
İnsanı düşünmeye çağırmak.
Neden Aynı Mesaj Farklı Biçimlerde Tekrar Ediliyor
Çünkü insanlar farklı biçimlerde anlar.Bir kişiyi tarih etkiler.
Başkasını doğa.
Birini mantık.
Birini duygusal bir sahne.
Bu yüzden aynı hakikat farklı açılardan gösterilir.
Bu tekrar değildir.
Derinleştirmedir.
“Sonra Onlar Yine Yüz Çeviriyorlar” İfadesi Neden Üzücüdür
Çünkü mesele artık delilin azlığı değildir.Farklı açıklamalar yapılmıştır.
Farklı örnekler verilmiştir.
İnsan kendi bedenine kadar yönlendirilmiştir.
Ama buna rağmen yüz çevirebilir.
Bu durum, insanın hakikatten uzaklaşmasının bazen bilgi değil irade problemi olduğunu gösterir.
En‘âm 45 ve 46 Birlikte Nasıl Okunmalıdır
En‘âm 45’te zulmeden toplumun sonu anlatılmıştı.En‘âm 46’da ise insan doğrudan kendi bedenine yöneltilir:
İşitmen, görmen ve idrakin bile sana ait mutlak mülk değildir.
Bu iki ayet birlikte insanın gücünü kırar:
Toplumlar kalıcı değildir.
Beden nimetleri de garanti değildir.
Demek ki insanın kibir için dayanağı çok zayıftır.
Bu Ayet Günümüz İnsanına Sağlık Hakkında Ne Öğretir
Şunu:Sağlığını sadece problem çıktığında fark etme.
İyi görüyorsan bunun değerini bil.
Duyabiliyorsan değerini bil.
Düşünebiliyorsan değerini bil.
Ama sağlık sorunları yaşayan insanları da küçümseme.
Çünkü nimet şükrü, başkasına karşı merhamet ve saygı üretmelidir.
Bu Ayetin Günümüz İnsanına En Büyük Mesajı Nedir
Belki de şu:Sahip olduğun temel şeyleri sıradan sanma.
Bir gün boyunca gördüğün yüzlerce şeyi düşün.
Duyduğun sesleri.
Anladığın kelimeleri.
Hatırladığın anıları.
Bütün bunlar gündelik olduğu için değersiz değildir.
Tam tersine hayatın en büyük nimetleri çoğu zaman en sıradan sandıklarımızdır.
En‘âm Suresi 46. Ayet Bize Bugün Ne Söylüyor
En‘âm Suresi 46. ayet, insanın sahiplik duygusunu çok derinden sarsar.“Benim gözlerim.”
deriz.
“Benim kulaklarım.”
deriz.
“Benim aklım.”
deriz.
Bu dil günlük hayatta doğaldır.
Ama ayet daha derin bir soru sorar:
Gerçekten mutlak anlamda senin mi?
Onları sen mi yarattın?
Nasıl çalıştıklarını sen mi belirledin?
Her sabah çalışmaya devam edeceklerini sen mi garanti ediyorsun?
Hayır.
İnsan birçok şeye sahiptir ama hiçbir şeye mutlak sahip değildir.
İşte bu farkındalık kibri azaltır.
Ama ayetin en derin kısmı belki de fiziksel görme ve işitme değildir.
Kalbin mühürlenmesi.
Çünkü insan gözünü kaybetmeden de göremeyebilir.
Kulağını kaybetmeden de duyamayabilir.
Dili varken hakikati söylemeyebilir.
Ve bilgiye sahipken anlamını kaybedebilir.
Bu yüzden manevi körlük, fiziksel körlükten tamamen farklı ve ahlaki bir meseledir.
Fiziksel engel insanın suçu değildir.
Ama hakikate karşı bilinçli biçimde kapanmak, insanın seçimleriyle ilişkili olabilir.
Ayetin sonunda Allah:
“Bak, ayetleri nasıl çeşitli biçimlerde açıklıyoruz.”
buyurur.
Bu da bize şunu gösterir:
Hakikat tek bir kapıdan gelmeyebilir.
Bir gün bir ayetten gelir.
Bir gün bir olaydan.
Bir gün bir kayıptan.
Bir gün bir çocuğun sorusundan.
Bir gün kendi bedeninden.
Önemli olan sadece mesajın gelmesi değil, senin hâlâ işitebiliyor olmandır.
Ve belki En‘âm 46’nın bugün için en güçlü cümlesi şudur:
İnsanın en büyük nimeti yalnız görebilmesi ve duyabilmesi değildir; gördüğünden ders çıkarabilecek, duyduğunu anlayabilecek ve hakikat karşısında kalbini açık tutabilecek durumda olmasıdır.
