Kediler Neden 9 Canlıdır Diyorlar
"Bazı inanışlar gerçeği birebir anlatmaz; ama insanın hayranlığını sembole dönüştürür. Kedinin 9 canlı sayılması da biraz böyledir."
— Ersan Karavelioğlu
“Kedilerin 9 canı vardır” sözü gerçekten ne demektir
Bu söz gerçek anlamda biyolojik bir bilgi değildir. Yani kedilerin gerçekten 9 ayrı hayatı yoktur. Bu ifade, insanların kedilerin şaşırtıcı dayanıklılığına, yüksekten düşüp bazen kurtulabilmesine, çok çevik hareket etmesine ve tehlikeli durumlarda hayatta kalma becerisine hayran kalmasıyla ortaya çıkmış mecazlı bir inanıştır.
Peki neden özellikle “9” sayısı söylenir
Burada kültürel sembolizm devreye girer. Birçok toplumda 9 sayısı tamamlanmışlık, gizem, çokluk ya da olağanüstülük hissi taşıyan özel bir sayı olarak görülmüştür. Bu yüzden insanlar “çok dayanıklı” demek yerine bunu daha etkileyici bir biçimde “9 canlı” şeklinde söylemiş olabilir.
Yani sayı burada matematiksel değil, abartılı hayranlık anlatımıdır.
Kediler neden gerçekten çok dayanıklıymış gibi görünür
Çünkü kediler fiziksel olarak gerçekten çok özel özelliklere sahiptir:
- çok esnek omurga yapıları vardır
- güçlü denge yetenekleri bulunur
- hızlı refleksleri vardır
- düşerken bedenlerini çevirebilme becerileri dikkat çeker
- hafif ve çevik yapıları sayesinde bazı kazalardan şaşırtıcı biçimde kurtulabilirler
İnsanlar da bu özellikleri görünce “Bu hayvan sanki tekrar tekrar hayata dönüyor” hissine kapılmıştır.
Yüksekten düşen kedilerin bazen kurtulması bu inanışı güçlendirmiş olabilir mi
Evet, büyük ihtimalle en güçlü nedenlerden biri budur. Kediler bazen yüksekten düşseler bile bedenlerini havada döndürüp ayakları üzerine inmeye çalışırlar. Bu da onlara insanlar gözünde olağanüstü bir canlı hissi vermiştir.
Ama burada çok önemli bir gerçek var:
Her kedi her düşüşten kurtulmaz.
Kediler ciddi şekilde yaralanabilir, iç hasar alabilir ve ölebilir. Bu yüzden “9 canlı” sözü yüzünden kedilerin düşmeye dayanıklı olduğu sanılmamalıdır.
Bu inanış sadece bizim kültürümüzde mi var
Hayır, birçok kültürde benzer düşünceler vardır. Özellikle İngilizce dünyada “A cat has nine lives” sözü çok yaygındır. Bazı başka kültürlerde ise sayı değişebilir; örneğin bazı yerlerde kedinin 7 canlı olduğu da söylenir. Demek ki burada ana fikir sayıdan çok, kedinin “kolay kolay yenilmeyen” bir varlık olarak algılanmasıdır.
İnsanlar kediyi hep biraz gizemli, biraz dayanıklı, biraz da olağanüstü görmüştür.
Kedilerin gizemli görünmesi de bu sözü etkilemiş olabilir mi
Kesinlikle evet. Kediler tarih boyunca yalnızca ev hayvanı değil; aynı zamanda sessiz, bağımsız, gececi, gizemli ve bazen mistik canlılar gibi görülmüştür. Özellikle karanlıkta parlayan gözleri, sessiz yürüyüşleri ve ani hareketleri insanların hayal gücünü etkilemiştir.
Bu yüzden “9 canlı” sözü yalnız fiziksel dayanıklılıktan değil, kedinin yarattığı gizem duygusundan da beslenmiş olabilir.
Bilimsel olarak doğru cümle nasıl kurulmalı
Bilimsel ve doğru cümle şu olur:
Kedilerin 9 canı yoktur; ancak çeviklikleri, denge yetenekleri ve bazı tehlikeli durumlardan kurtulabilmeleri nedeniyle insanlar arasında böyle mecazi bir inanış doğmuştur.
Bu cümle hem halk inanışını küçümsemez hem de gerçeği net biçimde koyar.
Son Söz
Kedilerin 9 canlı sayılması bize aslında ne anlatır
Aslında bu söz kediler hakkında biyolojik bir gerçek söylemekten çok, insanların onlar karşısındaki şaşkınlığını, hayranlığını ve gözlem gücünü anlatır. İnsan, defalarca zor durumdan çıkan kediyi görünce buna sıradan bir açıklama yettirememiş ve onu efsaneye dönüştürmüştür.
Yani “kedilerin 9 canı vardır” sözü, gerçekte şunu fısıldar:
Bu hayvan, sandığından daha çevik, daha dayanıklı ve daha hayranlık uyandırıcıdır.
"Bazen insanlar bir canlıyı tam anlatamadığında, gerçeğin etrafına efsane örer. Kedinin 9 canlı oluşu da biraz, hayranlığın masala dönüşmüş hâlidir."
— Ersan Karavelioğlu
Son düzenleme: