Tahrîm Suresi 2. Ayette Allah’ın Yeminlerin Çözülme Yolunu Belirlemesi Ve Müminlerin Mevlâsının Allah Olması Ne Anlama Gelir 
Tahrîm Suresi 2. Ayet Meali:
“Allah, yeminlerinizi çözmenin yolunu size meşru kılmıştır. Allah sizin Mevlânızdır. O hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.”
Tahrîm Suresi 2. ayet, bir önceki ayette anlatılan olayın ardından yeminlerin nasıl ele alınması gerektiğini açıklamaktadır.
Hz. Peygamber, eşlerinin hoşnutluğunu gözeterek Allah’ın kendisine helâl kıldığı bir şeyden uzak durmaya söz vermişti. Allah, bu davranışı düzeltmiş ve ardından yeminin çözülme yolunun bulunduğunu bildirmiştir.
Bu ayet son derece önemli bir denge kurmaktadır:
- Yemin hafife alınmaz,
- Fakat yanlış bir yemin insanı ömür boyu esir bırakmaz.
- Helâli haramlaştıran söz sürdürülmez,
- Gerektiğinde kefaretle çözülür.
- Kulun gerçek sahibi ve yardımcısı Allah’tır.
Ayetin sonunda Allah’ın:
- Her şeyi bilen,
- Hüküm ve hikmet sahibi
olduğu hatırlatılmaktadır.
Yemin Ne Anlama Gelir
Yemin, kişinin Allah’ın adını anarak bir sözüne, kararına veya iddiasına kuvvet kazandırmasıdır.
Bir insan:
- Bir şeyi yapacağına,
- Bir şeyi yapmayacağına,
- Bir sözün doğru olduğuna
dair yemin edebilir.
Yemin sıradan bir cümle değildir.
Çünkü kişi Allah’ın adını kendi sözüne şahit göstermektedir.
Bu nedenle bilinçli yemin büyük bir sorumluluk taşır.
Yeminlerin Çözülmesi Ne Demektir
Yeminin çözülmesi, kişinin yaptığı yemini yerine getirmenin yanlış, zararlı veya daha kötü bir sonuca yol açacağı anlaşılırsa onu sürdürmemesi ve gerekli kefareti ödemesidir.
Bu ifade:
- Yemini önemsiz saymak,
- Her sözden kolayca dönmek,
- Allah’ın adını dikkatsizce kullanmak
anlamına gelmez.
Amaç insanı yanlış bir sözün içinde tutmak değil, doğruya dönmesini sağlamaktır.
Allah Neden Yeminlerin Çözülmesine İzin Vermiştir
Çünkü insan geleceği eksiksiz bilemez.
Bir insan:
- Öfkeyle,
- Kıskançlıkla,
- Üzüntüyle,
- Baskı altında
- Veya yeterince düşünmeden
yemin edebilir.
Daha sonra bu yeminin:
- Bir haksızlığa,
- Aile bağlarının kopmasına,
- Helâlin terk edilmesine,
- Bir insanın mağdur olmasına
sebep olduğunu anlayabilir.
Allah kulunu yanlışın içinde kalmaya mecbur bırakmamıştır.
Her Yemin Bozulabilir Mi
Yeminler aynı hükümde değildir.
İslâmî kaynaklarda genel olarak:
- Düşünmeden ağızdan çıkan yeminler,
- Geleceğe yönelik bilinçli yeminler,
- Geçmiş veya mevcut bir olay hakkında bilerek yalan yere edilen yeminler
farklı biçimlerde değerlendirilir.
Geleceğe yönelik bilinçli bir yemin bozulduğunda kefaret gerekir.
Bilerek yalan yere yemin etmek ise çok ağır bir günahtır ve yalnızca maddî kefaretle hafife alınamaz; samimi tövbe ve hakların iadesi gerekir.
Yemin Kefareti Nedir
Yemin kefareti, bozulan yeminin sorumluluğunu telafi etmek için yerine getirilen dinî yükümlülüktür.
Mâide Suresi 89. ayete göre kefaret genel olarak:
- On yoksulu aileye yedirilen orta seviyede yiyecekle doyurmak,
- Veya onları giydirmek,
- Veya bir köleyi özgürlüğüne kavuşturmak
şeklindedir.
Bunlara güç yetiremeyen kişi ise:
- Üç gün oruç tutar.
Kefaret, yemini anlamsızlaştırmaz; sözün ciddiyetini korurken doğruya dönüş kapısını açar.
Üç Gün Oruç Tutmak İlk Seçenek Midir
Genel ayet düzenine göre oruç, önceki kefaret seçeneklerine maddî olarak güç yetiremeyen kişi içindir.
Yani kişi imkânı bulunduğu hâlde doğrudan oruca yönelmemelidir.
Öncelikle:
- On yoksulu doyurma,
- Veya giydirme
seçeneklerinden birini yerine getirmesi gerekir.
Maddî gücü bulunmayan kişi üç gün oruç tutar.
Yanlış Bir Yemini Yerine Getirmek Daha Mı Doğrudur
Hayır.
Bir yemin:
- Akrabalık bağını koparmayı,
- Birine yardım etmemeyi,
- Eşe veya çocuğa zarar vermeyi,
- Helâl bir şeyi kendine yasaklamayı,
- Haksızlıkta ısrar etmeyi
gerektiriyorsa bu yemini sürdürmek doğru değildir.
İnsan daha hayırlı olanı yapmalı ve yemin kefaretini yerine getirmelidir.
Allah’a itaat, yanlış yemine bağlılıktan önce gelir.
Haram Bir Şeyi Yapmaya Yemin Eden Kişi Ne Yapmalıdır
Haram bir şeyi yapmaya yemin eden kişi o haramı işlememelidir.
Örneğin:
- Birine zarar vermeye,
- Kul hakkı yemeye,
- Akrabalık bağını kesmeye,
- İftira etmeye
yemin edilmişse bu söz yerine getirilemez.
Kişi:
- Yemini bozmalı,
- Kefaretini ödemeli,
- Böyle bir söz söylediği için tövbe etmelidir.
Yemin, haramı helâl hâle getirmez.
İyilik Yapmamaya Yemin Etmek Doğru Mudur
Hayır.
Bir insan öfkeyle:
- “Ona bir daha yardım etmeyeceğim.”
- “Akrabamla asla konuşmayacağım.”
- “Bu kişiyi hiçbir zaman affetmeyeceğim.”
diye yemin edebilir.
Fakat barışmak, yardım etmek ve ilişkiyi düzeltmek daha hayırlıysa yemin iyiliğe engel yapılmamalıdır.
Allah’ın adı, merhameti ve iyiliği durdurmanın aracı hâline getirilemez.
Yemin İle Adak Aynı Şey Midir
Hayır.
Yemin, kişinin bir şeyi yapacağına veya yapmayacağına Allah’ın adını anarak söz vermesidir.
Adak ise kişinin Allah için normalde kendisine farz olmayan bir ibadeti yerine getirmeyi üstlenmesidir.
Örneğin:
- “Vallahi bunu yapmayacağım.” bir yemindir.
- “Şu işim olursa Allah için üç gün oruç tutacağım.” bir adaktır.
Hükümleri ve sonuçları birbirinden farklıdır.
Boşanma Sözüyle Yapılan Yeminler Nasıl Değerlendirilmelidir
Bazı insanlar öfkeyle:
- “Bunu yaparsam boş olayım.”
- “Bir daha oraya gidersen seni boşarım.”
gibi son derece tehlikeli sözler söyleyebilir.
Bu tür ifadeler:
- Aileyi tehdit altında bırakır,
- Boşanmayı baskı aracına dönüştürür,
- Ciddi fıkhî ve hukukî sonuçlar doğurabilir.
Böyle bir durumda kulaktan dolma yorumlarla hareket edilmemeli; söylenen sözün tam şekli ve niyeti güvenilir bir din âlimiyle değerlendirilmelidir.
İnsan Neden Öfkeliyken Yemin Etmemelidir
Öfke sırasında insanın:
- Muhakemesi zayıflayabilir,
- Sözleri sertleşebilir,
- Sonradan pişman olacağı kararlar vermesi kolaylaşabilir.
Öfkeyle edilen yeminler:
- Aileleri parçalayabilir,
- Dostlukları bitirebilir,
- Kişiyi gereksiz yükümlülük altında bırakabilir.
Bu nedenle insan sakinleşmeden kesin sözler vermemeli ve Allah’ın adını öfkesinin aracı yapmamalıdır.
Yemin Bozulduğunda Sadece Kefaret Yeterli Midir
Her durumda değil.
Yemin bozulurken başka bir insanın hakkı ihlal edilmişse:
- Hak sahibinden özür dilenmeli,
- Maddî zarar giderilmeli,
- Emanet veya borç iade edilmeli,
- İtibar zedelenmişse telafi edilmeye çalışılmalıdır.
Kefaret Allah’a karşı yeminin sorumluluğuyla ilgilidir.
Kul hakkı ise ayrıca düzeltilmelidir.
“Allah Sizin Mevlânızdır” Ne Anlama Gelir
Mevlâ kelimesi:
- Sahip,
- Koruyucu,
- Yardımcı,
- Dost,
- İşleri yöneten
anlamlarını taşır.
Allah’ın müminlerin Mevlâsı olması, onların gerçek sahibinin ve en güvenilir yardımcısının Allah olduğunu ifade eder.
İnsanlar değişebilir, desteklerini çekebilir veya yanılabilir.
Allah ise kulunu:
- Bilir,
- Gözetir,
- Doğruya yöneltir,
- Rahmetiyle destekler.
Allah’ın Mevlâ Olması İnsanın Sorumluluğunu Kaldırır Mı
Hayır.
Allah’a güvenmek:
- Tedbiri bırakmak,
- Hataları önemsememek,
- Sözlerin sorumluluğundan kaçmak
demek değildir.
Kul:
- Doğruyu araştırır,
- Yanlışını düzeltir,
- Kefaretini yerine getirir,
- Sonra Allah’a güvenir.
Tevekkül, sorumluluğun ardından gelir.
Allah’ın Her Şeyi Bilmesi Bu Ayette Neden Hatırlatılmıştır
Çünkü Allah:
- Yeminin hangi niyetle edildiğini,
- Kişinin gerçekten zorlanıp zorlanmadığını,
- Birini aldatmak isteyip istemediğini,
- Kalbindeki pişmanlığı
bilir.
İnsan dışarıdan doğru görünse bile kötü niyet taşıyabilir.
Allah’ın ilmi, sözün yalnızca dış biçimini değil, onun arkasındaki niyeti de kuşatır.
Allah’ın Hakîm Olması Ne Anlama Gelir
Hakîm, her hükmü yerli yerinde olan ve hiçbir işi anlamsız bulunmayan demektir.
Allah’ın yeminler konusunda:
- Sözü ciddiye alması,
- Fakat yanlış yeminden çıkış yolu göstermesi
O’nun hikmetini ortaya koyar.
Eğer hiçbir çözülme yolu bulunmasaydı insan ağır ve zararlı sözlerin esiri olabilirdi.
Eğer yemin tamamen önemsiz sayılsaydı verilen sözlerin değeri kalmazdı.
İlâhî hüküm bu iki uç arasında denge kurar.
Bu Ayet Günümüz İnsanına Ne Öğretir
Günümüzde insanlar:
- “Asla yapmam.”
- “Bir daha konuşmam.”
- “Ölsem de dönmem.”
- “Allah şahidim olsun.”
gibi ağır sözleri kolayca söyleyebilmektedir.
Ayet insana şunu öğretir:
- Allah’ın adını dikkatsiz kullanma.
- Öfkeyle geleceğini bağlama.
- Yanlış bir sözü gurur uğruna sürdürme.
- Daha hayırlı olanı gördüğünde doğruya dön.
- Sorumluluğunu kefaretle telafi et.
Yanlıştan dönmek zayıflık değil, ahlâkî olgunluktur.
Tahrîm Suresi 2. Ayetin Verdiği Büyük Mesaj Nedir
Tahrîm Suresi 2. ayet, Allah’ın müminlere yeminlerini meşru biçimde çözmenin yolunu gösterdiğini bildirmektedir.
Ayetin temel mesajı şudur:
İnsan verdiği sözü ciddiye almalı; fakat yanlış, zararlı veya Allah’ın hükmüne aykırı bir yemini gurur uğruna sürdürmemelidir.
İslâm:
- Sözlerin değersizleştirilmesini kabul etmez,
- Fakat insanı kendi yanlış sözünün esiri de yapmaz.
Kişi:
- Öfkeyle,
- Duygusal baskıyla,
- Birini memnun etmek amacıyla,
- Yeterince düşünmeden
yemin etmiş olabilir.
Daha sonra bu yeminin:
- Bir haksızlığa yol açtığını,
- Aile huzurunu bozduğunu,
- İyiliğe engel olduğunu,
- Allah’ın helâl kıldığını kendisine yasakladığını
fark ederse doğru olanı seçmelidir.
Bu durumda:
- Yemin bozulur,
- Kefaret yerine getirilir,
- Varsa kul hakkı telafi edilir,
- Allah’tan bağışlanma dilenir.
Ayetin sonunda Allah’ın müminlerin Mevlâsı olduğunun bildirilmesi büyük bir güven verir.
Kul yanlış bir karar verdiğinde yalnız bırakılmaz.
Allah:
- Doğru yolu gösterir,
- Yanlıştan çıkış kapısı açar,
- Kulun niyetini bilir,
- Hikmetli hükümleriyle hayatı dengeler.
Gerçek sadakat, insanın yanlışında inat etmesi değildir.
Gerçek sadakat:
- Allah’ın hükmüne dönmek,
- Daha hayırlı olanı yapmak,
- Hatasını telafi etmek
- Ve Allah’ı gerçek Mevlâ kabul etmektir.
