Sizce Ne Yapmalıyım 
Önce Korkuyu Değil, Durumu Kontrol Altına Alın
Böyle bir an yaşandığında insanın zihni hemen en kötü ihtimale koşar. Oysa ilk yapılması gereken şey paniği büyütmek değil, görüntüyü sakin biçimde gözlemlemektir.
Bir ekrana bakıp görüntüyü 3-5 tane görmek, bazen çok basit bir geçici yorgunluk belirtisi olabilir; bazen de göz, sinir sistemi ya da tansiyon gibi alanlardan gelen daha ciddi bir uyarı olabilir. Bu yüzden ne "kesin önemli değil" demek doğrudur, ne de anında felaket senaryosuna girmek.
İlk işiniz, korkunun hızını düşürmek olmalı.
Ekrana Bakmayı Hemen Bırakın
O an yapılacak en doğru hareketlerden biri, ekrana bakmayı zorla sürdürmemektir. Çünkü ekran ışığı, göz yorgunluğu veya odak bozulması varsa sorunu daha da belirgin hâle getirebilir.
Telefon, televizyon, monitör ya da tablet neye bakıyorsanız birkaç dakika tamamen uzaklaşın. Gözünüzü ekrana kilitleyip "acaba hâlâ bölünüyor mu" diye sürekli test etmek, hem gözü hem zihni daha fazla yorabilir.
Bazen en doğru teşhis, ilk anda bakmayı bırakmaktır.
Derin Nefes Alıp Ortamı Sakinleştirin
İnsan korktuğu anda beden de görüntüye eşlik eder. Kalp atışı hızlanır, kaslar gerilir, dikkat dağılır. Bu da durumu olduğundan daha büyük hissettirebilir.
Bulunduğunuz yerde:
- birkaç derin nefes alın,
- ışığı biraz yumuşatın,
- mümkünse oturun,
- başınızı ani şekilde çevirmeyin.
Çünkü bazen gözle ilgili bir belirti, panik yüzünden zihinde daha da çoğalır. Sakinlik, görüntüyü düzeltmese bile durumu daha net anlamanızı sağlar.
Gözlerinizi Dinlendirin Ve Uzağa Bakın
Ekrana yakın odaklanma çok uzadığında göz kasları yorulabilir. Özellikle uzun süre telefona, bilgisayara ya da küçük yazılara bakan kişilerde geçici odak bozulmaları yaşanabilir.
Bu yüzden kısa süreli olarak:
- pencereye,
- odanın uzak bir köşesine,
- mümkünse dışarıdaki bir noktaya
bakmak faydalı olabilir.
Yakına kilitlenen göz, bazen uzağa bakınca yeniden dengelenir. Bu yöntem her sorunu çözmez; ama ilk anda uygulanabilecek en basit ve en mantıklı adımlardan biridir.
Göz Kuruluğunu Da Ciddiye Alın
İnsan fark etmeden çok az göz kırpmaya başladığında, özellikle ekran karşısında göz yüzeyi kuruyabilir. Bu da bulanıklık, gölgelenme, çift görme benzeri yakınmalar yaratabilir.
Eğer o gün:
- uzun süre ekrana baktıysanız,
- uykusuz kaldıysanız,
- klima altında oturduysanız,
- gözlerinizde yanma veya batma varsa
sorun göz kuruluğuyla da ilgili olabilir.
Bu yüzden gözlerinizi birkaç dakika kapatmak, ortamı nemlendirmek ve dinlenmek düşündüğünüzden daha etkili olabilir.
Uykusuzluk Ve Aşırı Yorgunluğu Göz Ardı Etmeyin
Beden çok yorulduğunda, bazen ilk bozulan şeylerden biri odak ve görme kalitesi olur. Uykusuzluk, zihinsel bitkinlik ve aşırı stres; tek görüntüyü çoğalmış gibi algılamanıza sebep olabilir.
Özellikle son günlerde:
- az uyuduysanız,
- yoğun stres yaşadıysanız,
- uzun süre bilgisayar başında kaldıysanız,
- baş ağrısı ve halsizlik de eşlik ediyorsa
vücudunuz size "dur" diyor olabilir.
Bazen beden yüksek sesle değil, görüntüyü çoğaltarak konuşur.
Tansiyon, Şeker Ve Genel Beden Dengesini Düşünün
Her görme bozukluğu yalnızca göz kaynaklı olmayabilir. Bazen tansiyon düşmesi, tansiyon yükselmesi, kan şekeri oynamaları ya da ani halsizlik gibi durumlar da görüntü algısını bozabilir.
Eğer bu durumla birlikte:
- baş dönmesi,
- sersemlik,
- mide bulantısı,
- terleme,
- boşluk hissi
yaşandıysa, konu sadece "göz yorgunluğu" olmayabilir.
Yani bazen insan ekranda çoğalma görmez; bedenindeki dengenin bozulmasını görür.
Tek Gözle Ayrı Ayrı Kontrol Yapın
Basit ama çok önemli bir kontrol vardır: bir gözünüzü kapatın, sonra diğerini kapatın ve görüntü her iki durumda nasıl değişiyor gözlemleyin.
Eğer görüntü:
- iki göz açıkken çoğalıyor,
- tek göz kapalıyken düzeliyorsa,
bu farklı bir duruma işaret edebilir.
Ama tek göz açıkken de bozulma sürüyorsa, bu da ayrı değerlendirilmelidir. Burada amaç teşhis koymak değil; doktora anlatırken daha net bilgi verebilmektir.
Baş Ağrısı Varsa Bunu Not Edin
Bazı görsel bozulmalar, migren veya migren benzeri nörolojik durumlarla da ilişkili olabilir. Özellikle gözde çoğalma hissine:
- zonklama,
- ışığa hassasiyet,
- mide bulantısı,
- başın bir tarafında ağrı
eşlik ediyorsa, bu ayrıntı önemlidir.
İnsan bazen gözüyle ilgili bir sorun yaşadığını sanır; ama hikâyenin merkezi başın içindeki başka bir dengedir. Bu nedenle eşlik eden belirtiler, asıl meselenin ne olduğunu anlamada çok değerlidir.
Olay Bir Kere Mi Oldu, Tekrar Mı Ediyor
Bu sorunun cevabı çok önemlidir. Çünkü bir kez olan geçici bir durumla, tekrar eden bir belirti aynı ağırlıkta değerlendirilmez.
Eğer bu olay:
- ilk kez olduysa,
- kısa sürdüyse,
- dinlenince geçtiyse,
bir tablo ortaya çıkar.
Ama:
- son günlerde tekrar ediyorsa,
- sık sık oluyorsa,
- her ekran kullanımında başlıyorsa,
- gittikçe artıyorsa
o zaman durum çok daha dikkatle ele alınmalıdır.
Bir belirtiyi ciddiye aldıran şey bazen şiddeti değil, tekrarıdır.
O Anda Araç Kullanmayın Ve Riskli İş Yapmayın
Görüntü çoğalması yaşarken araba kullanmak, merdiven çıkmak, kesici aletle çalışmak ya da dikkat isteyen işlere devam etmek doğru olmaz.
Çünkü sorun geçici de olsa, görme algısındaki bozulma güvenliği etkileyebilir. İnsan bazen "birazdan geçer" diyerek devam eder; ama esas risk tam da bu küçümseme anında başlar.
Önce güvenlik, sonra yorum.
Göz Doktoruna Gitmeyi Ertelemeyin
Eğer bu durum belirgin yaşandıysa, en doğru adımlardan biri göz doktoruna görünmektir. Çünkü göz hekimi:
- görme kusuru,
- göz kasları,
- kornea,
- göz kuruluğu,
- odak problemi,
- çift görme nedenleri
gibi başlıklarda doğrudan değerlendirme yapabilir.
Bazı insanlar "geçti, artık gerek yok" diye düşünür. Ama bazen geçen belirti, tekrar gelmeden önce son uyarısını vermiş olur.
Gerekirse Nöroloji De Düşünülmelidir
Eğer soruna eşlik eden baş ağrısı, baş dönmesi, yüz uyuşması, konuşma bozulması, dengesizlik veya farklı nörolojik belirtiler varsa, iş sadece gözde kalmayabilir. Bu durumda nörolojik değerlendirme de önemli olabilir.
Burada amaç korkutmak değil; alanı doğru okumaktır. Çünkü bazı belirtiler gözden başlar gibi görünür ama asıl kaynak sinir sistemi tarafında olabilir.
Şaşırmak normaldir; geciktirmek doğru değildir.
Olayı Yaşadığınız Şartları Hatırlayın
Böyle bir durumda en faydalı şeylerden biri, olayın şartlarını zihninizde toparlamaktır.
Şunları kendinize sorun:
- Kaç saat ekrana bakmıştım
- Uykusuz muydum
- Aç mıydım
- O sırada başım ağrıyor muydu
- Tek gözle mi, çift gözle mi oldu
- Ne kadar sürdü
Bu bilgiler, doktora anlatırken çok işe yarar. Çünkü bazen teşhisi kolaylaştıran şey cihaz değil, ayrıntıdır.
Her Şeyi Gizemle Açıklamaya Çalışmayın
İnsan böyle anlarda ister istemez ürperir. Özellikle görüntü çoğalması gibi şeyler yaşandığında, zihnin karanlık tarafı hemen devreye girer. Ama çoğu zaman meselenin çözümü gizemde değil, tıptadır.
Elbette yaşanan şey kişiye çok tuhaf gelebilir. Ama tuhaf hissettiren her belirti doğaüstü değildir. Bazen göz kuruluğu, bazen yorgunluk, bazen migren, bazen de başka fiziksel nedenler bu tabloyu oluşturabilir.
Korku hikâye kurar; dikkat çözüm arar.
Dinlenme Ve Su Tüketimi De Önemlidir
Bazen bedenin çok basit ihtiyaçları bile ihmal edilir. Uzun süre susuz kalmak, yorulmak, kötü beslenmek ya da havasız ortamda bulunmak, genel algıyı da etkileyebilir.
Bu yüzden ilk anda:
- su içmek,
- oturup biraz dinlenmek,
- gözleri kapatmak,
- bulunduğunuz ortamı sakinleştirmek
küçük ama faydalı adımlar olabilir.
Her çözüm ilaç değildir; ama her belirti de yalnızca dinlenmeyle açıklanmaz. Denge burada kurulmalıdır.
Bu Durum Sık Oluyorsa Kesinlikle Normal Sayılmamalıdır
Bir belirti ne kadar ilginç ya da ürkütücü olursa olsun, eğer tekrar ediyorsa artık "normaldir geçer" diye yorumlanmamalıdır.
Özellikle:
- son haftalarda birkaç kez olduysa,
- sabit ekrana bakınca sıklaşıyorsa,
- günlük hayatı etkiliyorsa,
- okuma veya odaklanmayı bozuyorsa
bu konu profesyonel değerlendirme gerektirir.
Bedeni hafife almak bazen cesaret değil, gecikmedir.
En Doğru Yol Haritası Nedir
Kısaca en doğru yol şudur:
- panik yapmamak,
- ekrandan uzaklaşmak,
- gözleri dinlendirmek,
- tek göz/çift göz farkını gözlemlemek,
- eşlik eden baş ağrısı ve halsizlik gibi belirtileri not etmek,
- olay tekrar ediyorsa göz doktoruna gitmek,
- gerekirse nöroloji değerlendirmesini düşünmek.
Bu yol hem sakin hem akıllı hem de güvenlidir.
İnsan bazen en doğru kararı, en korktuğu anda verir. Yeter ki korkuya değil, farkındalığa yaslansın.
Son Söz Bazen Çoğalan Şey Ekran Değil, Bedenin Verdiği Sessiz Uyarıdır
Bir ekrana bakarken görüntüyü 3-5 tane görmek küçük bir anormallik gibi durabilir; ama aslında bedenin "beni fark et" deme biçimlerinden biri olabilir. Bu durum basit yorgunluk ve göz kuruluğu gibi nedenlerden kaynaklanabileceği gibi, daha dikkatli yaklaşılması gereken göz veya sinir sistemi meselelerine de işaret edebilir. Bu yüzden yapılacak en doğru şey, ne gereksiz korkuya kapılmak ne de meseleyi küçümsemektir.
İnsan bazen dışarıdaki görüntünün bozulduğunu sanır; oysa asıl anlatılmak istenen, içeride bir dengenin sarsıldığıdır. Bu yüzden böyle bir durumda en kıymetli tavır şudur: sakin olmak, gözlem yapmak ve gerekiyorsa vakit kaybetmeden uzmana görünmek. Çünkü bazı işaretler bağırmaz; yalnızca kendini tekrar ederek ciddiyetini anlatır.
Son düzenleme:
