Meryem Suresi 68. Ayette “Rabbine Andolsun ki Onları da Şeytanları da Mutlaka Toplayacağız; Sonra Onları Cehennemin Çevresinde Diz Üstü Hazır Bulunduracağız” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Meryem Suresi 68. Ayetin Anlamı Nedir
Meryem Suresi'nin 68. ayeti, önceki ayetlerde öldükten sonra yeniden dirilme konusunda şüphe ve inkâr taşıyan insana verilen güçlü cevabın devamıdır.Ayetin genel anlamı şöyledir:
Ayetin merkezinde üç güçlü mesaj vardır: hesabın kesinliği, insan ile şeytanların toplanması ve Allah karşısındaki tam güçsüzlüğün ortaya çıkması.
Burada kullanılan dil son derece kuvvetlidir. Mesele bir ihtimal olarak değil, kesin olarak gerçekleşecek bir ilahî hüküm olarak sunulmaktadır.
“Rabbine Andolsun” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayet:“Rabbine andolsun…”
şeklinde son derece güçlü bir yemin ifadesiyle başlamaktadır.
Kur’an'da Allah'ın yeminle bildirdiği ifadeler, anlatılan hakikatin kesinliğine ve önemine dikkat çeker.
Burada muhatap Hz. Muhammed'dir.
Anlam şudur:
Öldükten sonra yeniden dirilme, toplanma ve hesap kesinlikle gerçekleşecektir.
İnsan inanmayabilir.
Alay edebilir.
İmkânsız görebilir.
Ama insanın inanıp inanmaması gerçeğin kendisini değiştirmez.
Hakikat, insanların ona inanma oranına göre var olmaz.
Allah'ın vaadi ve hükmü insanın kabulünden bağımsızdır.
Allah Neden Bu Ayette Böylesine Güçlü Bir Kesinlik Dili Kullanıyor
Çünkü önceki ayetlerde insanın yeniden dirilişi küçümseyen tavrı gündeme gelmişti.Meryem 66'da insan:
“Öldüğüm zaman gerçekten diri olarak çıkarılacak mıyım?”
anlamındaki itirazıyla karşımıza çıkmıştı.
- ayette ona kendi yaratılışı hatırlatılmıştı:
Allah onu yarattı.
İlk yaratmayı gerçekleştiren Allah için yeniden yaratmak imkânsız değildir.
- ayet artık tartışmayı daha ileri taşır:
Bu nedenle ayet yalnız teorik bir ahiret bilgisi vermiyor.
İnsanın hayatına şu soruyu getiriyor:
“Bir gün gerçekten Allah’ın huzurunda toplanacağıma inanıyorsam bugün nasıl yaşamalıyım?”
“Onları Mutlaka Toplayacağız” İfadesi Ne Anlama Gelir
Buradaki toplama, insanların mahşerde Allah'ın hükmü için bir araya getirilmelerini ifade etmektedir.Dünya hayatında insanlar birbirinden çok farklı şartlarda yaşar.
Biri güçlüdür.
Biri zayıftır.
Biri zengindir.
Biri fakirdir.
Biri yönetir.
Biri yönetilir.
Fakat ahiret günü bütün dünyevî ayrıcalıkların üstünde başka bir gerçek vardır:
Herkes Allah’ın hükmüne tabidir.
İnsan dünyada bazı hesaplardan kaçabilir.
Bir mahkemeden kurtulabilir.
İnsanları kandırabilir.
Suçunu saklayabilir.
Ama Allah'ın huzurundaki toplanmadan kaçış yoktur.
Dünya hesabından kaçmak mümkün olabilir; ilahî hesaptan kaçmak mümkün değildir.
Ayette Neden “Şeytanlar” da İnsanlarla Birlikte Anılmaktadır
Ayet insanların yanında şeytanların da toplanacağını bildirmektedir.Bu, kötülüğün dünyadaki görünmez yönünü hatırlatan önemli bir ifadedir.
Şeytan insanı:
vesveseyle,
aldatmayla,
günahı güzel göstererek,
kibri besleyerek
kötülüğe çağırabilir.
Fakat burada önemli bir denge vardır:
Şeytanın çağırması insanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Şeytan insanı zorunlu olarak günaha sokan bağımsız bir ilahî güç değildir.
İnsan seçim yapar.
Bu nedenle:
“Şeytan yaptırdı.”
demek insanın bütün sorumluluğunu ortadan kaldıran bir savunma değildir.
Şeytan çağırabilir; insanın iradesi ve sorumluluğu devam eder.
Şeytan İnsan Üzerinde Zorlayıcı Bir Güce Sahip midir
İslam anlayışında şeytan insanı kötülüğe çağırabilir, vesvese verebilir ve günahı cazip gösterebilir.Fakat insanı iradesiz bir kuklaya dönüştürdüğünü söylemek doğru değildir.
Eğer insanın hiçbir seçme imkânı bulunmasaydı sorumluluk ve hesap da anlamını kaybederdi.
İnsan:
yanlış arzulara,
çevre baskısına,
şeytanî vesveseye
maruz kalabilir.
Ama bunların karşısında direnme imkânı da vardır.
Dua eder.
Allah'a sığınır.
Ortamını değiştirir.
Günaha götüren sebeplerden uzaklaşır.
Şeytanın varlığı insanın sorumluluğunu kaldırmaz; insanın mücadele alanını gösterir.
Bu nedenle kötülüğün bütün suçunu görünmez bir varlığa yüklemek doğru değildir.
Şeytanın Vesvesesi ile İnsanın Kendi Arzusu Aynı Şey midir
Bunları her durumda kesin çizgilerle ayırmak kolay değildir.İnsanın kendi nefsi ve arzuları vardır.
Çevresel etkiler vardır.
Alışkanlıklar vardır.
Şeytanî vesvese vardır.
Bunların her birini insan günlük hayatında:
“Bu kesin şeytandandır, şu kesin nefsimdendir.”
diye teşhis etmek zorunda değildir.
Asıl önemli olan şudur:
Düşünce veya arzu Allah’ın ölçüsüne aykırıysa ona teslim olmamak.
İnsan bazen kötülüğün kaynağını analiz etmekle o kadar uğraşır ki asıl sorumluluğunu kaçırabilir.
Daha faydalı soru şudur:
“Bu düşüncenin peşinden gidersem doğru mu yapmış olurum?”
Mümin kötülüğün kaynağından önce kendi cevabından sorumludur.
İnsan Şeytanı Günahlarına Bahane Olarak Kullanabilir mi
Hayır.Şeytanın varlığı gerçektir fakat insanın sorumluluğunu iptal etmez.
Bir insan:
“Ben aslında masumum, şeytan yaptırdı.”
diyerek bütün hayatını açıklayamaz.
Çünkü insanın önünde aynı zamanda:
akıl,
vicdan,
vahiy,
uyarı,
tevbe imkânı
vardır.
İnsan yanlış yaptığında sorumluluğu kabul etmek yerine sürekli dışarıya yüklerse kendisini düzeltmesi zorlaşır.
Tevbenin ilk adımlarından biri, insanın kendi yanlışındaki payını kabul edebilmesidir.
“Ben yaptım.”
diyebilmek bazen:
“Bana yaptırıldı.”
demekten çok daha iyileştiricidir.
“Sonra Onları Cehennemin Çevresinde Hazır Bulunduracağız” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayet, toplanmanın ardından insanların cehennemin çevresine getirileceğini bildirmektedir.Burada son derece ağır bir hesap sahnesi vardır.
İnsan dünyada cehennem hakkında konuşabilir.
İnanmayabilir.
Şaka yapabilir.
Uzak bir ihtimal gibi görebilir.
Ahirette ise artık mesele teori olmaktan çıkacaktır.
İnsan gerçeğin karşısında bulunacaktır.
Ayetin amacı bu sahneyi merak konusu yapmak değil, insanı bugünkü hayatında uyarmaktır.
“Cehennemin tam olarak hangi tarafında?”
“Mesafe ne kadar?”
gibi fiziksel ayrıntılar ayetin ana mesajı değildir.
Ana mesaj şudur:
İnsan yaptığı tercihlerin nihai sonucuyla yüzleşecektir.
“Diz Üstü” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayette geçen ifade, insanların dizleri üzerine çökmüş veya diz üstü durumda bulunmalarını anlatmaktadır.Bu görüntü:
güçsüzlük,
çaresizlik,
hesabın ağırlığı
gibi anlamları düşündürür.
Dünyada insan kibirli olabilir.
“Kim bana ne yapabilir?”
diyebilir.
Gücüne güvenebilir.
Servetine dayanabilir.
İnsanları küçük görebilir.
Ahiret günü ise bütün dünyevî güçlerin sınırı ortaya çıkacaktır.
Dünyada gururla dikilen insan, Allah’ın hükmü karşısında kendi acziyetini görecektir.
Ancak buradaki diz üstü hâli fiziksel engellilik veya hastalıklarla ilişkilendirmek doğru değildir. Ayetin konusu mahşerdeki hesap sahnesidir, dünyadaki insanların beden durumları değil.
Diz Üstü Olmak Secde Etmekle Aynı Şey midir
Hayır.Buradaki ifade ile ibadet amacıyla yapılan secdeyi aynı şey olarak değerlendirmek doğru değildir.
Secde, müminin Allah'a gönüllü kulluğunun en güçlü göstergelerinden biridir.
Meryem 68'de anlatılan diz üstü hâl ise mahşerdeki acizlik ve hesap karşısındaki durumla ilgilidir.
Bu ikisi arasında büyük fark vardır.
Dünyada insan Allah'a kendi iradesiyle secde eder.
Ahirette ise artık gerçeğin karşısında kaçış imkânı kalmaz.
Bu açıdan insan için büyük ders şudur:
Bugün Allah’a gönüllü olarak boyun eğmek, yarın hakikatin karşısında çaresizce boyun eğmekten çok farklıdır.
Kulluk dünyada iradeyle yaşanır.
Ayet İnsan Kibrine Nasıl Bir Cevap Vermektedir
İnsan dünya hayatında kendisini olduğundan daha büyük görebilir.Bir makam edinir.
Binlerce insan onu tanır.
Serveti artar.
Sözünün geçtiği bir çevre oluşur.
Sonra farkında olmadan:
“Ben güçlüyüm.”
duygusu:
“Ben dokunulmazım.”
duygusuna dönüşebilir.
Meryem 68 bu yanılsamayı parçalar.
Ne kadar güçlü olursan ol bir gün Allah'ın huzurunda toplanacaksın.
Orada:
servetin,
takipçi sayın,
unvanın,
çevren
seni Allah'ın hükmünden kurtaramaz.
Makam insanı Allah karşısında büyütmez; yalnız sorumluluğunu büyütebilir.
Bu nedenle güç kibir değil, daha fazla hesap bilinci üretmelidir.
Ahirette Toplanacağımıza İnanmak Günlük Hayatımızı Nasıl Değiştirmelidir
Ahiret inancı yalnız gelecekte olacak bir olaya inanmak değildir.Bugünkü davranışlarımızı değiştirmesi gereken bir bilinçtir.
Eğer gerçekten hesap gününe inanıyorsam:
kimsenin görmediği yerde de dürüst olmaya çalışırım.
Kul hakkını küçümsemem.
Paramın nasıl kazanıldığına dikkat ederim.
İnsanlara yaptığım haksızlığın kaybolmadığını bilirim.
Sözlerimi önemserim.
Ahirete inanmak, bugünkü hayatı daha sorumlu yaşamaktır.
Bir insan dilinde sürekli:
“Ahiret var.”
deyip davranışlarında hiçbir hesap bilinci taşımıyorsa kendi inancının hayatındaki etkisini sorgulayabilir.
Gerçek iman zamanla karaktere dokunmalıdır.
Bu Ayet Günah İşleyen Herkesin Kesin Cehennemlik Olduğu Anlamına Gelir mi
Hayır.Kur’an'ın bütünlüğünü göz önünde bulundurmak gerekir.
İnsan günah işleyebilir.
Tevbe edebilir.
Allah'a dönebilir.
Salih amel işleyebilir.
Nitekim birkaç ayet önce Meryem 60'da tevbe eden, iman eden ve salih amel işleyenler için cennet kapısının açık olduğu bildirilmişti.
Bu nedenle Meryem 68'i:
“Bir kez günah işleyen herkes kesin cehennemliktir.”
şeklinde okumak doğru değildir.
Ayet bağlamında özellikle yeniden dirilişi inkâr eden ve hakikate karşı direnç gösterenler üzerinde güçlü bir uyarı vardır.
Kur’an’ın tehdidi insanı tevbeden uzaklaştırmak için değil, tevbenin neden gerekli olduğunu göstermek içindir.
Nihai hüküm Allah'a aittir.
Bu Ayete Bakarak Belirli İnsanların Cehennemlik Olduğunu Söyleyebilir miyiz
Belirli çağdaş kişiler hakkında kolayca:“Bu kesin cehennemliktir.”
demek doğru değildir.
Çünkü Allah insan hakkında bizim bilmediğimiz şeyleri bilir.
Bir insana hakikat nasıl ulaştı?
Ne kadar anladı?
Kalbinde ne vardı?
Son anda tevbe etti mi?
Hangi şartlarda yaşadı?
Bunların tamamını insanlar bilemez.
Biz Kur’an'ın genel ölçülerini anlatırız:
İnkârın tehlikesini.
Kibrin tehlikesini.
Zulmün tehlikesini.
Tevbenin önemini.
Ama Allah'ın nihai mahkemesinin koltuğuna oturamayız.
Ahiret ayetlerini önce başkalarının üzerine değil, kendi hayatımıza tutmalıyız.
Bu Ayet İnsanlara Dünyada Ceza Verme Yetkisi Tanır mı
Hayır.Ayette anlatılan sahne Allah'ın ahiretteki hükmüdür.
Bu ayetten hareketle bir insanın:
“Ben Allah adına ceza vereceğim.”
demesi meşru değildir.
Ahiret hesabı Allah'a aittir.
Dünyadaki hukuk ve adalet ise kendi meşru kuralları, delilleri ve yetkili kurumları içinde yürütülür.
Bireysel intikam, linç veya din adına keyfî cezalandırma bu ayetin mesajı değildir.
Allah’ın ahiretteki hükmünü, insanların dünyada sınırsız ceza yetkisine çevirmek büyük bir yanlış olur.
Mümin ayeti okuduğunda başkasına saldırmak için değil, kendi hesabını düşünmek için ürpermelidir.
Meryem Suresi 67–69. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
- ayette insana çok temel bir gerçek hatırlatılmıştı:
Yani yeniden dirilişi imkânsız gören insana ilk yaratılışı gösterilmişti.
- ayette artık yeniden dirilişin ardından gelecek sahne bildirilmektedir: İnsanlar ve şeytanlar mutlaka toplanacak ve cehennemin çevresinde diz üstü hazır bulundurulacaktır.
- ayette ise bu toplulukların içerisinden Rahmân'a karşı isyanı en şiddetli olanların ayrılacağı bildirilecektir.
Bu sıralama bize şunu öğretir:
Allah’ın yaratmaya gücü yettiği gibi yeniden diriltmeye, toplamaya ve herkesi gerçek sorumluluğuyla değerlendirmeye de gücü yeter.
Meryem Suresi 68. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Meryem 68'in en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Hayat başıboş değildir ve hiçbir insan Allah’ın hesabından kaçamaz.
İnsan dünyada:
hesabı erteleyebilir,
gerçeği inkâr edebilir,
günahını saklayabilir,
gücüne güvenebilir.
Ama Allah'ın huzuruna çıkacağı gerçeğini ortadan kaldıramaz.
Bu korkunun amacı insanı ümitsizliğe sürüklemek değildir.
Tam tersine henüz fırsat varken hayatını düzeltmesini sağlamaktır.
Bugün:
tevbe edebilirsin.
Hakkı iade edebilirsin.
Namazına dönebilirsin.
Bir zulmü bırakabilirsin.
Yanlış alışkanlığını değiştirebilirsin.
Mahşer henüz gelmediyse, bugün hâlâ değişim zamanıdır.
Ayetin uyarısını kıymetli yapan şey de budur.
Meryem Suresi 68. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
Meryem Suresi'nin 68. ayeti, insanın en büyük yanılsamalarından birini ortadan kaldırmaktadır: Hesapsız yaşayabileceğini sanmak.İnsan bazen ölümün kendisine uzak olduğunu düşünür.
Ahireti çok ileride bir konu gibi görür.
Bugünkü işi, parası, planları ve sorunları ona daha gerçek gelir.
Fakat Kur’an insanın zaman algısını sarsar.
Bugün sana uzak görünen hesap, bir gün senin için dünyadan daha gerçek olacaktır.
Ölümden sonraki hayatın uzak görünmesi, onun gelmeyeceği anlamına gelmez.
Bu nedenle ayetin:
“Rabbine andolsun…”
diye başlaması çok önemlidir.
Allah insanın şüphesine karşı kesinlik bildiriyor.
Bu:
“Belki.”
değildir.
“Muhtemelen.”
değildir.
Toplanma gerçekleşecektir.
İnsan hayatını bu gerçeklikten tamamen bağımsız kurmamalıdır.
Çünkü dünya hayatının en büyük yanılgılarından biri, geçiciyi kalıcı sanmaktır.
İnsan gençken ölüm kendisine uzak görünür.
Sağlıklıyken hastalık ihtimalini düşünmez.
Güçlüyken güçsüzlüğü hesaba katmaz.
Ama hayat sürekli değişir.
Meryem 68'in mahşer görüntüsü bütün bu geçici güçlerin üstünde başka bir güç bulunduğunu gösterir.
Bugün ayağının altında sandığın dünya, yarın seni tutamayacaktır.
Malın burada kalacak.
Makamın burada kalacak.
İnsanların sana verdiği unvanlar burada kalacak.
Sen ise Rabbine döneceksin.
Ayetin şeytanları da bu sahneye dahil etmesi insan için ayrıca önemlidir.
Çünkü insan günahlarını sürekli dış sebeplere bağlamaya yatkın olabilir.
“Çevrem böyleydi.”
“Arkadaşım yüzünden oldu.”
“Şeytan kandırdı.”
Bunların etkisi olabilir.
Ama insanın sorumluluğu tamamen ortadan kalkmaz.
Şeytanın seni çağırmış olması, senin ona neden cevap verdiğin sorusunu ortadan kaldırmaz.
Bu sert ama gerekli bir muhasebedir.
İnsan değişmek istiyorsa önce kendi iradesinin payını görmelidir.
Sürekli dışarıyı suçlayan insan, kendi içindeki kapıyı düzeltmekte zorlanır.
Bu nedenle tevbe:
“Bana bunu yaptırdılar.”
cümlesinden önce bazen:
“Ben yanlış tercih ettim.”
diyebilmeyi gerektirir.
Bu sorumluluk duygusu insanı ezmek için değil, güçlendirmek içindir.
Çünkü eğer bütün seçimlerin dışarıdaki güçler tarafından belirleniyorsa değişme ihtimalin de kalmazdı.
Ama Kur’an insanı sorumlu kabul ettiği için aynı zamanda ona dönüş imkânı da verir.
Yanlış tercih yapabildiğin gibi doğru tercihe de yönelebilirsin.
İşte insanın ahlaki değeri burada ortaya çıkar.
Meryem 68'in cehennem çevresindeki diz üstü görüntüsü ise kibir konusunda çok güçlüdür.
Dünyada insan bazen küçük bir yetkiyle bile değişebilir.
Bir makama gelir.
Ses tonu değişir.
İnsanlara tepeden bakmaya başlar.
Para kazanır.
Eski arkadaşlarını küçümser.
Biraz tanınır.
Kendisini vazgeçilmez sanır.
Meryem 68 bütün bunların karşısına tek bir görüntü koyuyor:
Diz üstü insan.
Bu görüntü bize insanın gerçek ölçüsünü hatırlatır.
Sen ne kadar büyürsen büyü Allah'tan büyük değilsin.
Ne kadar güçlenirsen güçlen ölümden güçlü değilsin.
Ne kadar zenginleşirsen zenginleş ahiret hesabını satın alamazsın.
Kibir, insanın geçici gücünü kalıcı sanmasıdır.
Takva ise gücün varken bile kul olduğunu unutmamaktır.
Bu yüzden ayeti yalnız zalim yöneticilere veya büyük günahkârlara okumak kolaydır.
Ama ayetin aynasını kendimize de çevirmeliyiz.
Kendi küçük dünyamızda kime kibir gösteriyoruz?
Bir çalışanımıza mı?
Eşimize mi?
Çocuğumuza mı?
Maddi durumu bizden kötü olana mı?
Daha az eğitimli olana mı?
Meryem 68'in mahşer sahnesi bize şunu hatırlatır:
Bugün küçümsediğin insanla yarın aynı Rabbin huzurunda bulunacaksın.
Bu düşünce insanın dilini ve davranışını değiştirmelidir.
Ayet aynı zamanda günahın görünmez tarafına karşı da bizi uyarır.
Şeytan her zaman:
“Allah'ı inkâr et.”
diye gelmeyebilir.
Bazen daha küçük adımlarla yaklaşabilir:
“Bir kereden bir şey olmaz.”
“Sonra tevbe edersin.”
“Herkes yapıyor.”
“Sen bunu hak ettin.”
“Kimse görmüyor.”
Bu cümleler insanın sınırlarını aşındırabilir.
Büyük düşüşlerin bazıları küçük normalleştirmelerle başlayabilir.
Şeytanın en tehlikeli çağrılarından biri, yanlışın yanlış olduğunu unutturmaktır.
Bu yüzden insan günaha düştüğünde bile günahı günah olarak görmeye devam etmelidir.
Yanlış yaptın.
Tevbe et.
Ama:
“Artık bu normal.”
deme.
Çünkü vicdanın ölmesi, hatanın kendisinden daha büyük bir tehlikeye dönüşebilir.
Meryem 68'in bir başka önemli mesajı da şudur: Ahiret hesabı yalnız dış davranışların kaba toplamı değildir.
Allah insanın neyi bildiğini bilir.
Neye ulaşabildiğini bilir.
Niyetini bilir.
Şartlarını bilir.
Kimin ne ölçüde aldandığını ve kimin bilinçli biçimde hakikate direndiğini bilir.
Bu nedenle insanlar hakkında hızlı ahiret hükümleri vermek yanlıştır.
Biz bir insanın hayatının küçük bir bölümünü görebiliriz.
Allah tamamını bilir.
Biz bir davranışı görürüz.
Allah kalbin arka planını da bilir.
Bu nedenle Meryem 68 bize korku kadar tevazu da öğretir.
Hesabın sahibi sensen değil, Allah ise başkalarının son hükmünü dağıtmak sana düşmez.
Bu ilke dinî dil açısından çok önemlidir.
Mümin insanlara ahireti anlatabilir.
Cehennem uyarısını aktarabilir.
Tevbe çağrısı yapabilir.
Ama belirli insanlara karşı:
“Sen kesin cehennemliksin.”
gibi Allah adına nihai hüküm vermemelidir.
Çünkü insanın son hâlini bilmiyoruz.
Bugün inkâr eden yarın iman edebilir.
Bugün günah içinde olan yarın samimi biçimde tevbe edebilir.
Bugün kendini çok dindar gören biri ise ileride büyük bir imtihan yaşayabilir.
Son nefese kadar insanın hikâyesi devam eder.
Bu yüzden uyarı yaparken rahmet kapısını da açık tutmak gerekir.
Meryem 68 kişinin kendi hayatındaki gizli yanlışlar açısından da güçlüdür.
İnsanlar seni çok iyi biri olarak tanıyabilir.
Ama Allah kimsenin görmediği hayatını da bilir.
İnternet geçmişini.
Gizli konuşmalarını.
Para konusunda yaptıklarını.
İnsanların arkasından söylediklerini.
Kimsenin bilmediği iyiliklerini de bilir.
Bu hem korku hem tesellidir.
Gizli kötülük saklanmaz.
Ama gizli iyilik de kaybolmaz.
Belki kimse yaptığın yardımı bilmiyor.
Allah biliyor.
Belki herkes seni yanlış anladı.
Allah gerçeği biliyor.
Belki bir haramdan kimse görmeden vazgeçtin.
Allah biliyor.
Ahiret hesabı bu nedenle yalnız tehdit değil, tam adalet ümidi de taşır.
Meryem 68'in şeytanlarla birlikte toplanma görüntüsü arkadaş ve çevre seçiminin önemini de düşündürür.
İnsan çevresinden etkilenir.
Sürekli yanlışın normal kabul edildiği bir ortamda bulunuyorsa zamanla kendi hassasiyeti zayıflayabilir.
Bu nedenle:
“Kiminle vakit geçiriyorum?”
sorusu önemlidir.
Fakat çevre etkisini kader gibi görmek de yanlış olur.
Kötü çevrede yetişen insan iyi olabilir.
İyi ailede yetişen insan yanlış yol seçebilir.
Çevre etkiler; son kararı her zaman tek başına açıklamaz.
Bu yine insanın kişisel sorumluluğunu koruyan önemli bir dengedir.
Ayet özellikle gençlere de güçlü bir mesaj taşır.
Arkadaş grubu:
“Herkes yapıyor.”
diyebilir.
Fakat mahşerde:
“Herkes yapıyordu.”
cümlesi insanın kişisel sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz.
Kalabalık bir davranışı normalleştirebilir ama doğru hâle getirmez.
Çoğunluk vicdanın yerine geçmez.
Bu nedenle insan bazen yalnız kalmayı göze alarak doğruyu seçmek zorunda olabilir.
Bu kolay değildir.
Ama karakter tam da böyle anlarda ortaya çıkar.
Meryem 68 dünyadaki adalet mücadelemize de denge getirir.
Bir zalim cezasız kalabilir.
Bir suçlu güçlü bağlantıları nedeniyle kurtulabilir.
Bir mazlum hakkını alamadan ölebilir.
Bunlar insanda derin bir adaletsizlik duygusu oluşturabilir.
Ahiret inancı:
“Son hesap görülmedi.”
der.
Bu, dünyada adalet aramayı bırakmak değildir.
Tam tersine dünyada adalet için meşru yollarla çalışırken nihai hükmün Allah'ın elinde olduğunu bilmektir.
Dünya mahkemesinin eksik kaldığı yerde Allah’ın adaleti eksik kalmaz.
Bu, mazlum için büyük bir teselli, zalim için büyük bir uyarıdır.
Fakat ayeti okuyan kişi yalnız başkalarının zulmünü düşünmemelidir.
Kendi küçük zulümlerini de düşünmelidir.
Bir çalışanın hakkını geciktirdin mi?
Birinin emeğini kendine mal ettin mi?
Ailende gücünü kötü kullandın mı?
Bir insana haksızlık edip özür dilemedin mi?
Mahşer yalnız tarihin büyük zalimleri için değildir.
Her insan kendi hesabını taşıyacaktır.
Ayetin bizi asıl dönüştürmesi gereken yer burasıdır.
Meryem 68'in korkutucu sahnesi karşısında insanın:
“Peki ne yapmalıyım?”
diye sorması gerekir.
Cevap umutsuzluk değildir.
Henüz dünyadasın.
Demek ki:
tevbe vakti var.
Helalleşme vakti var.
Namaza dönme vakti var.
Borcu ödeme vakti var.
Haksızlığı bırakma vakti var.
Kalbini düzeltme vakti var.
Ahiret uyarısının değeri, ahiret gelmeden önce duyulmasındadır.
Mahşer başladığında pişmanlığın biçimi değişecektir.
Bugün ise pişmanlık hâlâ davranışa dönüşebilir.
Bu yüzden bu ayeti yalnız korkuyla değil, bir uyanış fırsatı olarak okumak gerekir.
Meryem Suresi'nin 68. ayeti bugün bize şu soruları sordurur: Gerçekten bir gün Allah’ın huzurunda toplanacağıma inanıyor muyum? Bu inanç gizli hayatımı değiştiriyor mu? Günahlarımın sorumluluğunu sürekli başkalarına veya şeytana mı yüklüyorum? Güç ve makam beni kibirli hâle getiriyor mu? Hesap günü gelmeden önce düzeltmem gereken hangi hakkı, alışkanlığı veya ilişkiyi hâlâ erteliyorum?
Bu sorular ayetin yalnız gelecekteki mahşer görüntüsünü anlatmadığını; ahiret, sorumluluk, şeytanın vesvesesi, insan iradesi, kibir, adalet, tevbe ve hesap bilinci hakkında son derece güçlü bir hayat ölçüsü sunduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak Meryem 68 bize şunu öğretmektedir: Allah insanların yeniden diriltileceğini ve mahşerde toplanacağını kesin bir yeminle bildirmektedir. Şeytanlar da bu sahnenin dışında kalmayacak, insanlar cehennemin çevresinde diz üstü hazır bulundurulacak ve dünyanın bütün geçici güçleri Allah’ın hükmü karşısındaki gerçek sınırına ulaşacaktır.
Şeytanı günahına bahane yapma.
Kalabalığı hakikatin ölçüsü sanma.
Makamına güvenip kibirlenme.
Gizli hayatını önemsiz görme.
Allah'ın adaletini başkalarına hüküm dağıtmak için kullanma.
Mahşer gelmeden tevbe et.
Ve şu büyük ölçüyü kalbinin merkezinde tut:
Bugün seçim yapabildiğin için özgürsün; yarın hesabın karşısında gerçeği değiştiremeyeceksin. Bu yüzden Meryem 68’in amacı seni çaresiz bırakmak değil, henüz seçme imkânın varken Allah’a dönmeye çağırmaktır.
⠀
Son Söz