Meryem Suresi 21. Ayette “Bu Benim İçin Kolaydır; Onu İnsanlar İçin Bir Ayet ve Katımızdan Bir Rahmet Kılacağız” İfadesi Ne Anlama Gelir 
⠀
Meryem Suresi 21. Ayetin Anlamı Nedir
Meryem Suresi'nin 21. ayeti, Hz. Meryem'in bir önceki ayette sorduğu “Bana hiçbir erkek dokunmamışken nasıl oğlum olabilir?” sorusuna verilen cevaptır. Meryem normal insanî sebepleri düşünmüş ve müjdelenen doğumun nasıl gerçekleşeceğini sormuştu. Şimdi Allah'ın elçisi Cebrâil, bu olağanüstü olayın Allah'ın kudretiyle gerçekleşeceğini açıklamaktadır.Ayetin anlamı genel olarak şöyledir:
Bu ayette Hz. İsa'nın doğumuyla ilgili üç büyük hakikat birlikte verilmektedir: Allah için bu yaratılışın kolay olması, İsa'nın insanlar için bir ayet kılınması ve Allah katından bir rahmet olması.
Son cümle ise bunun rastlantı olmadığını açıkça ortaya koyar: Bu, Allah’ın takdir ettiği ve gerçekleşmesine hükmettiği bir iştir.
“Öyledir” İfadesi Meryem’in Sorusuna Nasıl Bir Cevaptır
Cebrâil'in cevabı, Meryem'in anlattığı şartları reddetmemektedir.Meryem:
“Bana hiçbir erkek dokunmadı.”
demiştir.
Cevap:
“Öyledir.”
yani söylediğin doğrudur; durum gerçekten anlattığın gibidir.
Bu nokta son derece önemlidir. Allah'ın mucizesi gerçekleşirken Meryem'in iffeti veya biyolojik gerçeklik inkâr edilmemektedir.
Mucizenin anlamı zaten burada ortaya çıkar.
Normal sebep yoktur.
Ama yaratılış gerçekleşecektir.
Dolayısıyla ayet:
“Sen aslında yanılıyorsun.”
dememektedir.
Tam tersine:
“Şartlar söylediğin gibidir; buna rağmen Allah bunu yaratacaktır.”
demektedir.
Mucize, gerçeği inkâr etmek değil; Allah’ın yaratmasının alışılmış sebeplerle sınırlı olmadığını göstermektir.
“Rabbin Buyurdu ki Bu Benim İçin Kolaydır” İfadesi Ne Anlama Gelir
Bu ifade Allah'ın yaratma kudretinin insanın güç ve imkân ölçüleriyle değerlendirilemeyeceğini göstermektedir.İnsan bir şey yapmak için:
zamana,
enerjiye,
malzemeye,
bilgiye,
belirli şartlara
ihtiyaç duyar.
Bazı işler insana kolay, bazıları çok zor gelir.
Allah ise yaratılmışların ihtiyaçlarına mahkûm değildir.
Bu nedenle Hz. İsa'nın babasız yaratılması insanın alıştığı düzene göre olağanüstü olsa da Allah'ın kudreti açısından imkânsız değildir.
Ayet bize şu temel ayrımı öğretir:
İnsan için olağanüstü olan, Allah için güç yetmezlik sebebi değildir.
Allah İçin Bir Şeyin “Kolay” Olması İnsanlardaki Kolaylık Gibi midir
Hayır.İnsan:
“Bu iş kolay.”
dediğinde genellikle az enerji harcayacağını veya az zorluk yaşayacağını anlatır.
Allah için böyle bir yorgunluk ve güç kaybı düşünülemez.
Dolayısıyla:
“Bu benim için kolaydır.”
ifadesini Allah'ın bir işi diğerinden daha fazla enerji harcayarak gerçekleştirmesi gibi anlamamak gerekir.
Ayet insanın anlayacağı bir dille Allah'ın kudretinin önünde bu olayın engel olmadığını anlatmaktadır.
Bir insan için bir çocuk yaratmak ile bir evren yaratmak arasında güç bakımından büyük farklar düşünülebilir.
Allah'ın kudreti ise bu tür yaratılmışlık sınırlarına tabi değildir.
Allah yaratırken yorulmaz, tükenmez ve kudreti azalmaz.
Hz. İsa’nın Babasız Yaratılması Allah’ın Kudreti Hakkında Ne Öğretir
Hz. İsa'nın babasız yaratılması, Allah'ın yaratma kudretinin insanın alıştığı biyolojik sebep düzenine mahkûm olmadığını göstermektedir.Normal insan hayatında çocuk anne ve babadan dünyaya gelir.
Hz. İsa'nın yaratılışı ise bu alışılmış düzenin dışında gerçekleşmiştir.
Bu, normal biyolojik düzeni değersizleştirmez.
Normal düzen de Allah'ın yaratmasıdır.
Mucize ise Allah'ın o düzene bağımlı olmadığını gösterir.
Kur’an'ın genel anlatımında Âdem'in yaratılışı da bunun başka bir örneğidir. Âdem'in ne annesi ne babası vardır.
Bu nedenle babasız yaratılıştan:
“İsa ilah olmalıdır.”
sonucu değil,
“Allah dilediğini dilediği şekilde yaratmaya kadirdir.”
sonucu çıkar.
“Onu İnsanlar İçin Bir Ayet Kılacağız” İfadesindeki “Ayet” Ne Demektir
“Ayet” kelimesi Kur’an'da işaret, delil, ibret ve Allah'ın kudretini gösteren belirti anlamlarında kullanılabilir.Hz. İsa'nın insanlar için bir ayet olması, onun mucizevi doğumunun ve peygamberliğinin insanlara Allah'ın kudretini hatırlatan büyük bir işaret olması anlamına gelir.
Buradaki “ayet” kelimesi yalnız Kur’an ayeti anlamında kullanılmamaktadır.
Hz. İsa'nın yaratılışı bizzat ilahî kudrete işaret eden bir olaydır.
İnsan ona baktığında:
“Bu nasıl oldu?”
diye düşünür.
Kur’an cevabı Allah'a yöneltir.
İşaretin görevi kendisinde durdurmak değil, işaret ettiği hakikate götürmektir.
Bu yüzden Hz. İsa ayettir; Allah değildir.
Hz. İsa’nın “Ayet” Olması Onun İlah Olduğu Anlamına Gelir mi
Hayır.Tam tersine “ayet” olmak, onun Allah'ın kudretine işaret eden yaratılmış bir delil olduğunu gösterir.
Bir işaret, işaret ettiği şeyin kendisi değildir.
Güneş Allah'ın ayetlerinden biridir ama Allah değildir.
Gece ve gündüz Allah'ın ayetlerindendir ama ilah değildir.
İnsan yaratılışı Allah'ın ayetlerindendir ama insan Rab değildir.
Hz. İsa da olağanüstü yaratılışıyla Allah'ın büyük ayetlerinden biridir.
Bu nedenle İslam'ın Hz. İsa anlayışı çok nettir:
İsa Mesih büyük bir peygamberdir, mucizedir ve Allah’ın ayetidir; fakat Allah değildir.
Onu küçültmek de, ilahlaştırmak da Kur’an'ın çizdiği ölçüyü aşmaktır.
“Katımızdan Bir Rahmet” İfadesi Ne Anlama Gelir
Hz. İsa'nın Allah katından bir rahmet olarak nitelendirilmesi, onun peygamberliğinin insanlara hidayet, öğüt ve ilahî mesaj taşıyan büyük bir nimet oluşuna işaret eder.Rahmet yalnız dünyada rahatlık vermek anlamına gelmez.
Bir peygamberin gönderilmesi başlı başına rahmettir.
Çünkü insanlara:
Allah'ı,
kulluğu,
ahlakı,
hesabı,
doğru yolu
hatırlatır.
Hz. İsa da İsrailoğullarına gönderilmiş büyük bir peygamber olarak insanları Allah'a kulluğa çağırmıştır.
Dolayısıyla onun rahmet oluşu kendisinin bağımsız rahmet kaynağı veya ilah olduğu anlamına gelmez.
Rahmetin sahibi Allah'tır.
İsa ise Allah’ın rahmetinin insanlara ulaşmasına vesile olan peygamberdir.
Hz. İsa İnsanlığa Nasıl Bir Rahmet Olmuştur
Peygamberlerin en büyük rahmetlerinden biri insanlara hakikati göstermeleridir.Hz. İsa da Allah'ın izniyle insanları tevhid, kulluk ve güzel ahlaka çağırmıştır.
Onun peygamberliği insanlara:
dünyanın her şey olmadığını,
Allah'a karşı sorumluluğu,
merhameti,
manevi temizliği
hatırlatan büyük bir ilahî nimettir.
Fakat Hz. İsa'nın rahmet oluşunu:
“O hâlde bütün insanlar otomatik olarak kurtulmuştur.”
şeklinde anlamak doğru değildir.
Peygamber rahmeti getirir.
İnsan ise hakikate karşı tavrından sorumludur.
Rahmet kapının açılmasıdır; kulun sorumluluğu o kapıdan doğru biçimde yürümeye çalışmaktır.
Mucize Neden İnsanların İman Etmesini Zorunlu Hâle Getirmez
Bir mucize büyük bir işaret olabilir; fakat insanın kalbini zorla iman ettiren mekanik bir sistem değildir.Tarihte peygamberlerin mucizelerini gören herkes iman etmemiştir.
Çünkü insan yalnız bilgiyle değil, iradesi, kibri, çıkarları ve kalbinin yönüyle de karar verir.
Bir insan çok güçlü delil karşısında bile:
“Bunu kabul etmek istemiyorum.”
diyebilir.
Bu nedenle Hz. İsa'nın mucizevi doğumu insanlar için büyük bir ayettir, fakat insanın iradesini ortadan kaldırmaz.
Delil yolu gösterir; insanın kalbi ise o yola karşı tavır alır.
Bu, iman ile özgür sorumluluk arasındaki önemli dengelerden biridir.
Hz. İsa’nın Doğumu Bilime Karşı Bir Delil Olarak Kullanılmalı mıdır
Hayır.Mucizeye iman etmek bilim düşmanlığı değildir.
Bilim, normal yaratılış düzeninde gözlenebilir süreçleri inceler. Doğumun biyolojisini araştırır, genetiği inceler ve insan bedeninin işleyişini anlamaya çalışır.
Bunlar değerlidir.
Hz. İsa'nın babasız doğumu ise Kur’an'ın özel bir mucize olarak anlattığı olaydır.
Bu nedenle:
“Bilim yanlıştır çünkü Hz. İsa babasız doğmuştur.”
demek doğru değildir.
Aynı şekilde:
“Normal biyoloji böyle işlemez, o hâlde Allah mucize yaratamaz.”
demek de Allah'ın kudretini normal süreçlerle sınırlamak olur.
Denge şudur:
Bilim normal düzeni araştırır; mucize ise Allah’ın o düzene mahkûm olmadığını gösterir.
Hz. İsa’nın Doğumuna Bilimsel Bir Mekanizma Uydurmak Gerekir mi
Hayır.Kur’an bize:
“Bu olay şu kromozomal yöntemle gerçekleşti.”
veya:
“Şu özel biyolojik mekanizma kullanıldı.”
dememektedir.
Bu nedenle modern bilimsel kavramları ayete zorla yerleştirerek:
“Kesin böyle oldu.”
demek doğru değildir.
Bir insan çeşitli ihtimaller üzerine düşünebilir; fakat bunları vahyin kesin açıklaması hâline getiremez.
Müminin:
“Allah bunun nasıl gerçekleştiğinin bütün biyolojik ayrıntısını bize bildirmedi.”
demesi yeterlidir.
Bu bir bilgi eksikliği itirafıdır ama iman eksikliği değildir.
Bilmediğimiz yerde ‘bilmiyorum’ diyebilmek, hakikate saygının bir parçasıdır.
“Bu Hükme Bağlanmış Bir İştir” İfadesi Ne Anlama Gelir
Ayetin sonunda geçen ifade, Hz. İsa'nın yaratılışının Allah tarafından takdir edilmiş, hükme bağlanmış ve gerçekleşmesi belirlenmiş bir iş olduğunu anlatmaktadır.Yani bu olay:
tesadüf değildir,
sonradan ortaya çıkmış plansız bir gelişme değildir,
Allah'ın bilgisi dışında gerçekleşmemektedir.
Allah'ın ilminde ve takdirinde yer alan bir olaydır.
Bu ifade Meryem'in yaşadığı şaşkınlığın karşısına ilahî takdirin kesinliğini koymaktadır.
Meryem henüz:
“Nasıl?”
diye sormaktadır.
Allah ise bu olayın gerçekleşmesini takdir etmiştir.
Kul olayın nasılını henüz bilmese de Allah onun bütün hakikatini bilir.
Allah’ın Bir Şeye Hükmetmesi İnsanın İradesini Ortadan Kaldırır mı
Bu ayetin doğrudan konusu Hz. İsa'nın mucizevi yaratılışıdır. Buradan bütün kader ve özgür irade meselesini tek cümleyle çözmeye çalışmak doğru olmaz.Ancak temel olarak Allah'ın bilgisi ve takdiri ile insanın sorumluluğu birbirini zorunlu olarak ortadan kaldırmaz.
Allah ne olacağını bilir.
İnsan ise kendi iradesiyle yaptığı tercihlerden sorumludur.
Meryem'in kıssasında onun seçmediği olağanüstü bir ilahî takdir vardır. Ancak Meryem'in bu süreçteki:
imanı,
sabır göstermesi,
Allah'a yönelişi
ve tavrı
onun kulluğunun bir parçasıdır.
İnsan her olayı seçmez; fakat karşılaştığı olaylara nasıl cevap vereceği konusunda sorumluluk taşıyabilir.
Allah’ın Kudretine İnanmak Her İstediğimizin Gerçekleşeceği Anlamına Gelir mi
Hayır.Bu ayetin en yanlış kullanılabileceği noktalardan biri budur.
Allah:
“Bu benim için kolaydır.”
buyurmuştur.
Bu, Allah'ın kudretinin sınırsız olduğunu gösterir.
Fakat:
“Allah yapabilir.”
ile:
“Allah benim istediğimi mutlaka yapacaktır.”
aynı şey değildir.
Meryem'e burada özel vahiy ile açık bir ilahî müjde verilmiştir.
Bizim her kişisel arzumuz için böyle bir vahiy yoktur.
Bu nedenle mümin:
“Allah her şeye kadirdir.”
der.
Dua eder.
Çalışır.
Umut eder.
Ama:
“İstediğim kesin olacak, çünkü Allah'ın gücü yeter.”
diye Allah adına garanti vermez.
Allah’ın kudretine inanmak ile Allah’ın sana belirli bir sonucu vaat ettiğini sanmak aynı şey değildir.
Bu Ayet Zor Durumlarda Ümit Etmeyi Nasıl Öğretir
Meryem 21 insana güçlü bir umut verir:Senin görmediğin imkânlar Allah için kapalı değildir.
Fakat bu umut, gerçek dışı kesinlik üretmez.
Bir insan ağır bir sorunla karşılaştığında:
“Ben çözüm göremiyorum.”
diyebilir.
Bu dürüsttür.
Ama:
“Allah'ın yaratabileceği hiçbir hayır kalmadı.”
demek farklıdır.
İnsan kendi bilgisinin sınırını bilmelidir.
Bazen beklemediği çözüm çıkar.
Bazen istediği sonuç gerçekleşmez ama başka bir hayır doğar.
Bazen de imtihan devam eder.
Bu nedenle İslamî umut:
“Mutlaka benim istediğim olacak.”
değil,
“Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyeceğim.”
şeklindedir.
Bu, çok daha sağlam bir tevekküldür.
Meryem Suresi 20–22. Ayetler Arasında Nasıl Bir Bağlantı Vardır
- ayette Meryem:
diye sormuştu. Bu soru insanın bildiği normal sebepler açısından son derece doğaldı.
- ayette cevap gelmektedir: Bu Allah için kolaydır; doğacak çocuk insanlar için bir ayet ve Allah katından bir rahmet olacaktır. Ayrıca bu gerçekleşmesi hükme bağlanmış bir iştir.
- ayette ise artık müjde olay aşamasına geçecektir: Meryem çocuğa gebe kalacak ve onunla uzak bir yere çekilecektir.
Kur’an böylece sözü olayla takip ettirir.
Allah’ın hükme bağladığı iş, vakti geldiğinde gerçekleşmeye başlar.
Meryem Suresi 21. Ayetin En Büyük Manevi Mesajı Nedir
Bu ayetin en büyük manevi mesajlarından biri şudur:Allah’ın kudretini kendi ihtimallerinin içine hapsetme; fakat Allah adına kendine verilmemiş garantiler de üretme.
Bu iki ölçü birlikte korunmalıdır.
Bir tarafta:
“Ben nasıl olacağını görmüyorum, o hâlde Allah da yapamaz.”
yanlışı vardır.
Diğer tarafta:
“Allah yapabilir, öyleyse benim istediğim kesin olacak.”
yanlışı vardır.
Kur’an ikisinin ortasında sağlam bir kulluk öğretir:
Allah her şeye kadirdir; neyi, ne zaman ve nasıl yaratacağını ise Allah bilir ve takdir eder.
Meryem'e özel müjde verilmiştir.
Bu nedenle onun için olay kesinleşmiştir.
Biz ise dua, gayret, sebepler ve tevekkülle yaşarız.
Meryem Suresi 21. Ayetin Sonuç Olarak Bize Anlattığı Nedir
Meryem Suresi'nin 21. ayeti, Hz. Meryem'in “Nasıl oğlum olabilir?” sorusuna yalnız bir cevap vermekle kalmaz; aynı zamanda Hz. İsa'nın neden olağanüstü biçimde yaratılacağını da açıklar. Allah için bu yaratılış kolaydır; doğacak çocuk insanlar için bir ayet ve Allah katından bir rahmet olacaktır. Üstelik bu olay Allah'ın ilminde ve takdirinde hükme bağlanmıştır.Bu ayetin ilk büyük dersi, insan imkânsızlığı ile ilahî kudret arasındaki farktır. İnsan önündeki şartlara bakarak ihtimal hesabı yapar. Bu gereklidir. Meryem de tam olarak bunu yapmıştır. Ortada bir erkekle ilişki yoktur; dolayısıyla normal şartlarda çocuk ihtimali de yoktur. Kur’an onun bu değerlendirmesini küçümsemez. Fakat Allah'ın cevabı, insanın bildiği sebeplerin Allah'ın yaratma kudretinin sınırı olmadığını gösterir.
Burada iman ile gerçekçilik arasında çok güzel bir denge vardır. Mümin gerçekleri inkâr etmez. Tıbbi durumu varsa doktorun söylediğini dinler. Ekonomik sorun varsa hesap yapar. Teknik problem varsa uzmanına sorar. Fakat bunların hiçbirini Allah'ın kudretinin kendisi olarak görmez. Sebep değerlidir; fakat sebep Rab değildir.
Bu nedenle Meryem 21'in mesajı günlük hayatta:
“Sebep önemli değil.”
değildir.
Daha doğru cümle şudur:
“Sebep önemlidir ama Allah sebebe mahkûm değildir.”
Bu ayrım insanı hem hurafeden hem materyalist bir mutlaklaştırmadan korur. Bir tarafta tedbirini bırakıp mucize beklemek yanlış olabilir; diğer tarafta yalnız görünen sebepleri mutlaklaştırıp Allah'ın kudretini yok saymak da doğru değildir.
Ayetin ikinci büyük boyutu Hz. İsa'nın “ayet” oluşudur. İşaretin amacı kendisini ilah hâline getirmek değildir. İşaret, insanı kendisinden daha büyük bir hakikate yöneltir. Hz. İsa'nın mucizevi yaratılışı da Allah'ın kudretine işaret etmektedir. Bu yüzden onun babasız doğumu İslam açısından ilahlığının değil, Allah'ın yaratma kudretinin delilidir.
Bu çok temel bir tevhid ölçüsüdür. Mucizeyi görünce mucizeye hayran olabilirsin; fakat orada durma. Mucizenin sahibini düşün. Hz. İsa ne kadar yüce bir peygamber olursa olsun yaratılmıştır. Meryem ne kadar seçkin olursa olsun kuldur. Cebrâil ne kadar büyük melek olursa olsun elçidir. Rablik yalnız Allah'a aittir.
Ayetin üçüncü büyük boyutu rahmettir. Hz. İsa yalnız olağanüstü doğan bir çocuk değildir; insanlara gönderilen bir peygamber olarak Allah'ın rahmetinin bir tezahürüdür. Hakikati anlatmak, insanları Allah'a çağırmak ve ahiret bilincini diri tutmak büyük rahmettir. Bu yüzden rahmet kavramını yalnız dünyevî rahatlıkla sınırlamamak gerekir.
Bazen insan:
“Allah bana rahmet etseydi hiç zorluk yaşamazdım.”
diye düşünebilir. Oysa rahmet bazen bir nimet, bazen doğru yolu gösteren bir uyarı, bazen de insanı büyük bir yanlıştan döndüren hakikat olabilir. Rahmet her zaman kolaylık biçiminde görünmek zorunda değildir.
Hz. İsa'nın gelişi rahmettir; fakat aynı zamanda insanlardan bir tavır bekleyen ilahî mesajdır. Peygamber insanı yalnız rahatlatmaz, gerektiğinde sarsar. Yanlış inançları düzeltir. Haksızlıkları eleştirir. İnsanı kendi nefsiyle yüzleştirir. Bu da rahmetin bir biçimidir.
Meryem 21'in:
“Bu hükme bağlanmış bir iştir.”
ifadesi ise insanın kontrol duygusunu yeniden düşünmesini sağlar. İnsan plan yapar, fakat hayatın tamamını kontrol etmez. Meryem birkaç ayet önce yalnızca mahrem bir yere çekilmişti. Şimdi hayatının bütün yönünü değiştirecek bir ilahî takdirle karşı karşıyadır.
Bu bize şunu öğretir: Hayatının bütün olaylarını seçemezsin. Hangi ailede doğacağını seçmedin. Bazı kayıpları seçmezsin. Bazı hastalıklar senin seçimin değildir. Bazı beklenmedik sorumluluklar kapına gelir. İnsan her şeyi seçmez; fakat başına gelen karşısında hangi ahlakı göstereceği önemli bir kulluk alanıdır.
Meryem'in büyüklüğü de burada ortaya çıkacaktır. O yaşayacağı olayın bütün zorluğunu daha bilmiyor. Toplumun ne söyleyeceğini henüz yaşamamış durumda. Fakat Allah'ın takdiri gerçekleşecektir ve Meryem bu ağır süreçte kulluğunu koruyacaktır.
Bu bize kader anlayışında önemli bir denge verir: Başına gelen her şeyi kontrol edemeyebilirsin ama her olay karşısında tamamen ahlaksız ve sorumsuz bir varlık hâline gelmek zorunda değilsin. İnsan sabır gösterebilir, yardım isteyebilir, doğru olanı yapmaya çalışabilir ve Allah'a sığınabilir.
Ayetin umut boyutu da çok güçlüdür. İnsan bazı dönemlerde önündeki bütün kapıları kapalı görebilir. İş bulamaz. Bir sorun çözülmez. Bir plan bozulur. Böyle bir durumda Meryem 21'in mesajı insana:
“Senin görememen, Allah’ın hiçbir yol yaratamayacağı anlamına gelmez.”
der.
Fakat burada yine çok önemli bir sınır vardır. Bu ayeti:
“Ben şu işi istiyorum, Allah kesin verecek.”
diye kişisel garantiye çevirmek doğru değildir. Meryem'in elinde açık ilahî müjde vardı. Bizim elimizde ise dua, meşru sebepler ve tevekkül vardır.
Bu ayrım, sahte umutla gerçek imanı birbirinden ayırır.
Allah’ın her şeye gücü yetmesi, senin her istediğinin sana vaat edildiği anlamına gelmez.
İnsan bunu anladığında dua etmeyi bırakmaz. Tam tersine duası daha olgun hâle gelir:
“Rabbim, bunu istiyorum. Benim için hayırlıysa nasip et. Değilse beni hayra yönelt.”
Böyle bir dua insanı Allah'a şart koşan değil, Allah'a güvenen kul yapar.
Meryem 21 aynı zamanda dinî düşüncede mucize avcılığına karşı da önemli bir ölçü sunar. Kur’an Hz. İsa'nın doğumunu açıkça mucizevi bir ayet olarak bildirir. Bunun üzerine yeni gizli kodlar, sayısal hesaplar veya bilimsel teoriler icat etmek gerekmez.
Ayetin mucizesi zaten yeterince büyüktür.
Allah’ın açıkça mucize dediği şeyi anlatmak için uydurma mucizelere ihtiyaç yoktur.
Bu, Kur’an'a saygının da bir parçasıdır. Ayeti yüceltmek için ona söylemediği şeyleri söyletmeye gerek yoktur. Gerçek, kendi gücüyle değerlidir.
Meryem 21'in insan ilişkilerine dokunan bir başka yönü, görünüşe bakarak son hükmü vermemektir. Meryem'in ileride çocuğuyla toplumun karşısına çıktığını gören insanlar dışarıdaki tabloyu değerlendireceklerdir. Fakat Allah'ın burada bize açıkladığı hakikat, görünüşün arkasındaki olayın tamamen farklı olduğunu göstermektedir.
Bu nedenle insan özellikle namus, ahlak ve özel hayat konularında zanla hareket etmekten son derece sakınmalıdır. Bir insanın itibarı birkaç cümleyle yıkılabilir. Sonradan gerçek ortaya çıksa bile yara kalabilir.
Meryem kıssasının ahlakından biri şudur:
Bilmediğin şeyi biliyormuş gibi konuşma.
Ayetin en güçlü tevhid mesajlarından biri de rahmetin, mucizenin ve yaratılışın kaynağının Allah olmasıdır. Cebrâil elçidir. Meryem annedir. İsa peygamberdir. Ama yaratılışın nihai faili Allah'tır.
Bu ölçü günlük hayatta da uygulanabilir. İnsan bazen kendisine büyük iyilik yapan kişiyi mutlaklaştırabilir. Oysa insan vesiledir. Buna karşılık vesileyi küçümsemek de doğru değildir. Doktora teşekkür et. Öğretmene teşekkür et. Sana yardım eden insana teşekkür et. Fakat bütün nimetlerin üstünde Allah’ın lütfunu gör.
Böylece insan hem vefalı hem muvahhid olur.
Meryem Suresi'nin 21. ayeti bugün bize şu soruları sordurur: Kendi gördüğüm ihtimalleri Allah'ın kudretinin sınırı mı sanıyorum? Allah'ın kudretini kendi arzularım için garanti belgesine mi dönüştürüyorum? Mucizeyi Yaratan'a mı yöneliyorum, yoksa yaratılmışı mı büyütüyorum? Kur’an'ın açıklamadığı ayrıntılarda kesin konuşuyor muyum?
Bu sorular ayetin yalnız Hz. İsa'nın mucizevi doğumunu açıklamadığını; Allah'ın kudreti, tevhid, mucize, rahmet, kader, umut, sebep ve insan bilgisinin sınırları hakkında çok kapsamlı bir hayat ölçüsü sunduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak Meryem 21 bize şunu öğretmektedir: Hz. İsa'nın babasız yaratılması Allah için güç değildir. O, insanlar için Allah'ın kudretini gösteren bir ayet ve Allah katından bir rahmet olacaktır. Bu olağanüstü yaratılış tesadüf değil, Allah'ın ilminde ve takdirinde hükme bağlanmış bir iştir.
Sebebi küçümseme ama Allah'ı sebeple sınırlama.
Mucizeye inan ama yaratılmışı ilahlaştırma.
Umut et ama Allah adına kendine verilmemiş garanti üretme.
Bilmediğin yerde kesin konuşma.
Ve şu büyük dengeyi koru:
Kul ihtimalleri hesaplar, Allah ise ihtimallerin de sebeplerin de Rabbidir. Allah’ın kudreti sınırsızdır; kulluk ise O’nun kudretine inanırken hükmünü ve hikmetini O’na bırakabilmektir.
⠀
Son Söz