

Kıyı Kanunu’nda Yapı Yasağına Aykırılıkların Cezai Sonuçları
İdari İşlemler, Yıkım Kararları ve Yargısal Süreçler
“Kıyıya kaçak dikilen her duvar, hem hukuka hem denizin özgürlüğüne çekilmiş bir gölgedir.”
— Ersan Karavelioğlu
Yapı Yasağı Neden Vardır
Kıyılarda yapı yasağı,
kamu yararı, ekolojik koruma ve serbest erişim adına uygulanır
Bu yasağın ihlali, ciddi yaptırımlara yol açar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyıların Kamu Malı Statüsü
️
Kıyılar, özel mülkiyete konu edilemez.
Bu nedenle yapılan her izinsiz yapı doğrudan hukuka aykırıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kaçak Yapı Kavramı
Kıyı kenar çizgisi içinde,
plan–proje–izin olmaksızın yapılan her yapı,
kaçak yapı sayılır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
İdarenin Derhal Müdahale Yetkisi
️
Belediye, valilik veya bakanlık
kaçak yapıya anında müdahale edebilir:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Mühürleme İşlemi Nedir
İzinsiz yapılar tespit edildiği anda
işyeri veya yapı mühürlenir.
Bu işlem, ilk idari yaptırımdır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Yıkım Kararı Verilmesi
️
Kaçak yapı,
hem Kıyı Kanunu’na hem imar mevzuatına aykırı olduğu için
yıkım kararı zorunludur
Takdir yetkisi yoktur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Encümen Kararı Süreci
Belediye Encümeni veya İl Encümeni,
yıkım kararını resmileştiren organdır.
Karar kesinleştiğinde uygulama başlar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Para Cezaları ve İdari Yaptırımlar
️
Kaçak yapı sahiplerine:
uygulanır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyı İşgali Suçu
Şezlong, iskele, platform, çit, oda, restoran gibi yapılar
kıyı işgali sayılır
Bu durumda hem ceza hem yıkım uygulanır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Turizm Tesislerinin Aykırılıkları
️
Otellerin kıyıyı kapatması, giriş ücreti istemesi,
özel alan oluşturması hâlinde;
uygulanabilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Dolgu–Kurutma İhlalleri
İzinsiz dolgu ve kurutma işlemleri,
en ağır yaptırımlara tabidir
Alan eski hâline getirilir ve ağır ceza uygulanır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Ceza Mahkemesi Boyutu
️
Bazı kaçak yapı fiilleri,
Türk Ceza Kanunu kapsamında suç oluşturur:
gibi.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Yargı Yoluna Başvuru
Kaçak yapı sahipleri,
yıkım ve para cezasına karşı idare mahkemesine başvurabilir.
Ancak erişim hakkı ve kamu yararı nedeniyle başarı oranı düşüktür
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Yürütmeyi Durdurma Talepleri
️
Mahkemeler, kıyı ihlallerinde
yürütmeyi durdurma kararlarına çok ihtiyatlı yaklaşır,
çünkü kıyı kamunun ortak alanıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Danıştay İçtihatları
Danıştay birçok kararında:
ilkelerini yerleştirmiştir
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Yargıtay Kararları
️
Yargıtay, kıyı işgallerinin
“kamu malına zarar verme” niteliği taşıdığını vurgular.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

İdarenin Geriye Dönük Uygulama Yetkisi
Kaçak yapı eski tarihte yapılmış olsa bile,
kıyıda bulunması nedeniyle
her zaman yıkılabilir
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Uygulamada Sık Karşılaşılan Sorunlar
️
Bu sorunlar denetimle çözüme kavuşturulur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Toplumun Denetim Gücü
Her vatandaş, kıyı ihlallerini bildirme hakkına sahiptir.
Kıyı; toplumsal sahiplenme ile korunur
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Son Söz
Kıyıdaki Kaçak Yapılar, Özgürlüğe Çekilmiş Gölgedir
Kıyı Kanunu’nun cezai hükümleri,
denizin özgürlüğünü korumak için vardır
Her yıkım kararı,
doğanın yeniden nefes almasıdır.
Her ceza, toplumun ortak hakkının savunulmasıdır.
Kıyıya izinsiz dikilen bir duvar,
yalnızca hukuka değil;
gelecek nesillerin ışığına da engel olur.
“Denizin kıyısına değil, insanın vicdanına duvar örülmemelidir.”
— Ersan Karavelioğlu