İnsan Başkalarında En Çok Neyi Eleştiriyorsa Aslında Kendinden Neyi Gizliyordur 
Psikoloji, Yansıtma Ve Bilinçaltının Sessiz İtirafları
Hayatın en ilginç paradokslarından biri şudur: İnsan, bazen en çok rahatsız olduğu şeyleri dışarıda ararken aslında kendi iç dünyasının izlerini takip etmektedir. Bir kişiyi kibirli, bencil, yalancı, güvenilmez veya kıskanç olarak nitelendiren bir insanın sözleri her zaman doğru olmayabilir; fakat bu sözler çoğu zaman onun iç dünyası hakkında da önemli ipuçları verir.
Psikoloji bu durumu "yansıtma" olarak açıklar. Tasavvuf ise insanın dışarıda gördüğü kusurların bazen iç dünyadaki perdelerden kaynaklandığını söyler. Felsefe ise insanın kendisini tanımasının, başkalarını yargılamaktan çok daha zor olduğunu vurgular.
Peki gerçekten de insan başkalarında eleştirdiği şeylerle kendisini mi anlatmaktadır
İnsan Neden Sürekli Başkalarını Eleştirir
Eleştiri insan doğasının bir parçasıdır.
Her insan:
- Karşılaştırır,
- Değerlendirir,
- Yorum yapar,
- Hüküm verir.
Ancak bazı eleştiriler sıradan gözlemlerden ibaretken bazıları olağanüstü derecede yoğun duygular taşır.
İşte psikolojinin ilgilendiği nokta tam olarak budur.
Bir konu bizi normalden fazla rahatsız ediyorsa, bunun kaynağı yalnızca dışarıda olmayabilir.
Psikolojide Yansıtma Mekanizması Nedir
Yansıtma, kişinin kendi içinde kabul etmek istemediği özellikleri başkalarına yüklemesidir.
Bu süreç çoğu zaman bilinçsiz gerçekleşir.
İnsan:- Kendi öfkesini,
- Kendi kıskançlığını,
- Kendi korkularını,
- Kendi güvensizliklerini,
başkalarında görmeye başlayabilir.
Bu durum kötü niyet değil, insan zihninin savunma mekanizmalarından biridir.
İnsan Kendi Kusurlarını Neden Göremez
Çünkü insan egosu kendisini korumaya çalışır.
Ego için en zor şeylerden biri şudur:
"Ben de hata yapıyor olabilirim."Bu gerçekle yüzleşmek kolay değildir.
Bu nedenle zihin bazen kusuru dışarıya taşır ve onu başkalarında görmeye başlar.
En Çok Kızdığımız İnsanlar Neden Bize Benzeyebilir
Bu her zaman doğru değildir.
Ancak bazı durumlarda oldukça dikkat çekicidir.
Örneğin:
- Kontrolcü biri kontrolcü insanlara tahammül edemeyebilir.
- Kibirli biri kibirli insanlardan nefret edebilir.
- Kıskanç biri kıskançlığı herkeste görebilir.
Çünkü kişi aslında kendi içinde çözülmemiş bir yönle karşılaşmaktadır.
Her Eleştiri Bir İtiraf Mıdır
Hayır.
Bu çok önemli bir ayrımdır.
Bir insanın kötü bir davranışı eleştirmesi, o davranışın kendisinde bulunduğu anlamına gelmez.
Ancak:
Sürekli tekrar eden, Yoğun duygular içeren, Takıntılı hale gelen eleştiriler,kişinin iç dünyası hakkında ipuçları verebilir.
Bilinçaltı Kendini Nasıl Ele Verir
Bilinçaltı doğrudan konuşmaz.
Onun dili farklıdır.
Kendini şunlarla gösterir:- Tekrarlayan düşünceler,
- Takıntılı yargılar,
- Aşırı tepkiler,
- Sürekli suçlamalar,
- Bitmeyen şikâyetler.
Bu nedenle bazen bir insanın bilinçaltını anlamak için söylediklerinden çok, sürekli tekrar ettiklerine bakmak gerekir.
Tasavvufta Bu Konu Nasıl Açıklanır
Tasavvuf geleneğinde sıkça aktarılan bir düşünce vardır:
"Kişi karşısındakinde gördüğünü değil, kendisinde taşıdığını fark eder."Bu düşünce mutlak bir kural değildir.
Ancak insanın önce kendi nefsini sorgulaması gerektiğini öğütler.
Tasavvufun amacı başkalarını suçlamak değil, kişinin kendisini tanımasıdır.
Kıskançlık Eleştirileri Ne Anlama Gelebilir
Bazı insanlar çevresindeki herkesi kıskanç olmakla suçlar.
Bu durumun çeşitli sebepleri olabilir:
- Geçmiş deneyimler,
- Güvensizlik,
- Kırgınlık,
- Gerçekten yaşanmış olumsuzluklar.
Fakat bazen de kişi kendi içindeki rekabet duygusunu fark etmiyor olabilir.
Sürekli Yalan Konuşan İnsanlar Neden Herkesten Şüphelenir
Psikologlar bu konuda ilginç gözlemler yapmıştır.
İnsan çoğu zaman kendi davranışlarını başkalarına da yakıştırma eğilimindedir.Bu nedenle:
- Aldatan kişi aldatılmaktan korkabilir.
- Yalan söyleyen kişi herkesten şüphelenebilir.
- Güven vermeyen kişi güven problemi yaşayabilir.
Aşırı Tepkiler Neye İşaret Edebilir
Bir olay karşısında verilen tepki bazen olayın kendisinden daha fazla şey anlatır.
Eğer bir kişi küçük bir davranış karşısında çok büyük öfke yaşıyorsa şu soru sorulabilir:
Bu öfkenin tamamı gerçekten bu olayla mı ilgili?Bazı tepkiler geçmiş deneyimlerin yankısı olabilir.
İnsan En Çok Neyi Gizlemeye Çalışır
Çoğu zaman:
- Korkularını,
- Eksikliklerini,
- Yetersizlik duygularını,
- Kırılgan taraflarını.
İnsan güçlü görünmek ister.
Fakat bastırılan yönler tamamen kaybolmaz.
Bir şekilde dışarı çıkmanın yolunu bulurlar.
Eleştiri Bazen Savunma Mekanizması Mıdır
Evet.
Bazı insanlar için eleştirmek bir korunma biçimidir.
Çünkü başkalarının kusurlarına odaklanmak, kendi kusurlarıyla yüzleşmekten daha kolaydır.Bu durum bilinçli yapılmaz.
Çoğu zaman kişi bunun farkında bile değildir.
Başkalarını Yargılamak Kendimizi Tanımamıza Yardımcı Olabilir Mi
Şaşırtıcı biçimde evet.
Bir insan kendisine şu soruyu sorabilir:
Beni en çok rahatsız eden davranışlar hangileri? Bu davranışlar neden beni bu kadar etkiliyor? Bu konuda kendi hayatımda çözülmemiş bir mesele olabilir mi?Bu sorular kişisel gelişimin kapısını açabilir.
Bilgelik Neden Kendini Sorgulamakla Başlar
Çünkü başkalarını anlamadan önce insanın kendisini anlaması gerekir.
Tarihin büyük düşünürleri:- Sokrates,
- Mevlânâ,
- Gazâlî,
- Jung,
farklı ifadeler kullansalar da aynı noktaya işaret etmişlerdir:
Kendini tanı.
Sosyal Medyada Bu Durum Daha Mı Görünür Hale Gelmiştir
Evet.
Sosyal medya insanlara düşüncelerini sürekli ifade etme fırsatı sunmaktadır.
Bu nedenle:
- Sürekli suçlamalar,
- Sürekli öfkeler,
- Sürekli yargılar,
kişilerin iç dünyaları hakkında daha fazla ipucu verebilir.
İnsan Kendisini Ne Zaman Daha Net Görmeye Başlar
Genellikle şu anlarda:
Sessiz kaldığında, Kendisiyle baş başa kaldığında, Savunmalarını bıraktığında, Dürüst olmaya cesaret ettiğinde.Çünkü insanın en zor yüzleşmesi, kendi iç dünyasıyla yaptığı yüzleşmedir.
Her Eleştiri İçsel Bir Soruna İşaret Eder Mi
Hayır.
Bu düşünceyi abartmak da doğru değildir.
Gerçekten yanlış olan davranışlar vardır ve bunları eleştirmek doğaldır.
Önemli olan eleştirinin:
- Sürekli olup olmadığı,
- Aşırı duygusal olup olmadığı,
- Takıntılı hale gelip gelmediğidir.
İnsan Başkalarına Baktığında Aslında Ne Görür
Bu sorunun kesin bir cevabı yoktur.
Fakat çoğu zaman insan:
Bir kısmıyla karşısındakini, Bir kısmıyla da kendisini görür.İnsan ilişkilerinin büyüleyici tarafı da budur.
Son Söz Başkalarını Yargılarken Aynaya Bakmayı Unutuyor Muyuz
Başkalarını eleştirmek kolaydır.
Zor olan, aynı dürüstlüğü kendimize gösterebilmektir.
Belki de insanın gerçek olgunluğu, kusursuz olduğunu düşünmeye başladığı anda değil; kendi kusurlarını görebildiği anda başlar.
Çünkü bazen en sert eleştirilerimiz, bilinçaltımızın bize gönderdiği sessiz mesajlar olabilir.
Ve bazen başkalarında gördüğümüz şeyler, aslında kendi iç dünyamızın gölgelerinden başka bir şey değildir.
