Eğitimde Performans Neden Değer Sanılır
Sonuç Odaklılık, Kaygı ve İnsanî Ölçütler
“Performans görünürdür; değer derindir. Eğitim çoğu zaman derini ölçemez.”
— Ersan Karavelioğlu
Performans Nedir
Eğitimde Nasıl Tanımlanır

Performans, belirli bir sürede
ölçülebilir çıktı üretmektir.

Eğitimde not, derece ve sıralamayla görünür kılınır.

Görünür olan, değer sanılmaya başlar.
Değer Nedir
Performanstan Nasıl Ayrılır

Değer, insanın
niyeti, emeği ve anlamla kurduğu bağdır.

Ölçülmesi zordur.

Zor ölçülen, kolayca gözden kaçar.
Neden Karıştırılır

Performans ölçülebilir

Karşılaştırılabilir

Değer görünmez olduğu için performansın yerine geçer.
Okul Kültürü Performansı Nasıl Yüceltir

Dereceler

Sıralamalar

Hedef tabloları

İnsan değil, sonuç konuşur.
Sonuç Odaklılık Zihni Nasıl Şekillendirir

Süreç değersizleşir

Deneme cesareti azalır

Öğrenme değil
kanıtlama başlar.
Performans Baskısı Kaygıyı Nasıl Üretir

Yetişememe korkusu

Hata yapma endişesi

Zihin korunmaya geçer.
Performans Neden Güvenli Sanılır

Sayılar netlik verir

Belirsizliği azaltır

Ama bu netlik, insanı daraltır.
Hata Performans Kültüründe Nedir

Risk

Kayıp

Oysa öğrenmenin anahtarıdır.

Performans, hatayı dışlar.
Performansla Değerlendirilen Öğrenci Ne Yaşar

Kendini sonuçla tanımlar

Düşük performansta değer kaybı hisseder

Özsaygı kırılganlaşır.

Performans ile Yetenek Neden Eşitlenir

Hızlı ve doğru yapan “yetenekli” sanılır

Derin düşünenler görünmez olur

Zekâ tek tipe indirgenir.

Öğretmen Performansa Neden Yaslanır

Raporlama kolaylığı

Kurumsal beklentiler

Rehberlikten daha az risklidir.

Aileler Performansı Nasıl Pekiştirir

“Kaç aldın?”

“Ne öğrendin?”in önüne geçer

Sevgi sonuçla ilişkilendirilebilir.

Performans Değer Olunca Ne Kaybolur

Merak

İçsel yön

Öğrenme neşesi

İnsan yarışçıya dönüşür.

İnsanî Ölçütler Nedir

Çaba

Süreç

Niyet

Gelişim

Bunlar sayıdan çok
anlatı ister.

Performans Yerine Ne İzlenmeli

Süreç geri bildirimi

Bireysel ilerleme

Öğrenme ritmi

Anlam kurma

Performans Olmadan Disiplin Olur mu

Evet.

İçsel disiplin

Sorumluluk

İlke temelli duruş

Bunlar sonuçtan değil
bilinçten doğar.

Değer Odaklı Eğitim Ne Kazandırır

Dayanıklılık

Öz düzenleme

Anlamlı başarı

Kaygı azalır, derinlik artar.

Eğitim İnsanî Ölçütleri Benimsediğinde Ne Değişir

Öğrenci yarışmaz, gelişir

Hata öğrenmenin parçası olur

Başarı insanı ezmez

Son Söz
Performans Ölçer, Değer İnşa Eder

Performans sonucu gösterir; değer
insanı büyütür.

Sonuç odaklı eğitim hızlandırır ama yorar.

Eğitim, sayıları araç yapıp
insanı merkez aldığında iyileştirir.
“İnsanın değeri ürettiği sonuçta değil, yürüdüğü yoldadır.”
— Ersan Karavelioğlu