Eğitimde Ödül Neden Motive Eder Sanılır 
Dışsal Teşvik, Anlam ve İçsel Güdü
“Ödül hareketi başlatır; anlam yön verir. Yön yoksa hız dağılır.”
— Ersan Karavelioğlu
Ödül Nedir Eğitimde Nasıl Konumlanır
Ödül, istenen davranışı
dışsal bir teşvikle artırma aracıdır.
Eğitimde sıkça “motivasyon” yerine geçer.
Ancak başlatmak ile sürdürmek aynı şey değildir.
Neden Motive Ettiği Sanılır
Anında etki üretir
Görünür sonuç verir
Hızlı etki, derin nedenlerin önüne geçer.
Motivasyon Nedir
Motivasyon, eylemin
nedenini taşır.
Ödül nedeni dışarıya taşır.
İçsel neden zayıfladığında davranış da söner.
Okul Kültürü Ödülü Nasıl Merkeze Alır
Sertifikalar
Yıldızlar
Puanlar
Anlam değil,
kazanım vitrini konuşur.
Ödül Davranışı mı, Anlamı mı Güçlendirir
Davranışı güçlendirir.
Anlamı çoğu zaman
erteletir.
“Niye?” sorusu askıya alınır.
Ödül Olmazsa Ne Olur
İlgi düşer
Davranış durur
Çünkü motivasyon
ödüle bağlanmıştır.
Ödül ile Merak Neden Çatışır
Merak kendi başına yeterlidir.
Ödül, merakı
araçsallaştırır.
Merak yerine beklenti oluşur.
Ödül Rekabeti Nasıl Üretir
Kıyas
Sıralama
Öğrenme ortaklıktan yarışa döner.
Ödül Alan Öğrenci Ne Öğrenir
“Nasıl kazanırım?”
“Nasıl kaybetmem?”
“Neyi öğreniyorum?” sorusu geride kalır.
Ödül ile Değer Neden Karıştırılır
Ödül alan değerli sanılır.
Değer, sonuçtan değil
niyetten doğar.
Değer ölçülemez; ödül ölçülür.
Öğretmen Ödüle Neden Yaslanır
Yönetimi kolaylaştırır
Hızlı sonuç verir
Rehberlikten daha az emek ister.
Aileler Ödülü Nasıl Pekiştirir
“Şunu yap, bunu al”
İyi niyetlidir
Ama içsel güdüyü zayıflatır.
Ödül Ahlaki Davranışı Geliştirir mi
Hayır.
Ahlak, ödül yokken de doğruyu seçebilmektir.
Ödül varsa seçim değil
hesap vardır.
İçsel Güdü Nedir
Merak
Anlam
Kendini gerçekleştirme
Bunlar ödülle değil
alanla büyür.
Ödül İçsel Güdüyü Nasıl Aşındırır
Dış beklenti artar
İç neden zayıflar
Davranış bağımlı hâle gelir.
Ödülsüz Motivasyon Mümkün mü
Evet.
Anlam kurulduğunda
Özerklik tanındığında
Geri bildirim verildiğinde
Geri Bildirim Neden Ödülden Üstündür
Süreci gösterir
Gelişimi görünür kılar
Sonucu değil
yolu konuşur.
Eğitim Anlamı Merkeze Alırsa Ne Olur
Öğrenci devam eder
Öğrenme kalıcı olur
Motivasyon dışa değil
içe bağlanır
Son Söz Ödül Hareketi Başlatır, Anlam Yolu Sürdürür
Ödül hız verir; anlam yön kazandırır.
Yönsüz hız yorar.
Eğitim, teşviki azaltıp
anlamı büyüttüğünde içsel güdü uyanır.
“İnsan ödül için değil, anlam bulduğunda öğrenir.”
— Ersan Karavelioğlu
