🧠 Beyin Hasarı ve Tedavisi ❓ Beyindeki Zedelenme Nasıl Oluşur, Hangi Belirtiler Acildir ve İyileşme Süreci Nasıl Yönetilir ❓

Beyin Hasarı ve Tedavisi Beyindeki Zedelenme Nasıl Oluşur, Hangi Belirtiler Acildir ve İyileşme Süreci Nasıl Yönetilir ​

"Beyin yalnızca düşüncenin merkezi değildir; hafızanın, hareketin, kişiliğin ve insanın iç ritminin en hassas mimarisidir. Bu yüzden onda oluşan hasar, bedeni olduğu kadar hayatın anlam örgüsünü de sarsabilir."
— Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

Beyin Hasarı Nedir ​

Beyin hasarı, beynin yapısının veya işlevinin travma, kanama, inme, oksijensiz kalma, enfeksiyon, tümör, toksik maruziyet ya da başka bir nörolojik olay nedeniyle bozulmasıdır. Tıbbi açıdan bunun tek bir biçimi yoktur; hafif sarsıntıdan yaşamı tehdit eden ağır hasara kadar geniş bir yelpazede görülebilir. Özellikle travmatik beyin hasarı (TBI), başa veya vücuda gelen darbe, sarsıntı ya da kafa içine nüfuz eden cisim sonrası gelişebilir.

Beyin Hasarı Her Zaman Darbe Sonucu mu Olur ​

Hayır. Beyin hasarı yalnızca kafaya darbe almakla sınırlı değildir. Travmatik beyin hasarı önemli bir gruptur; ancak beyin dokusu inme, beyin kanaması, uzun süre oksijensiz kalma, bazı enfeksiyonlar, metabolik bozukluklar veya tümör gibi nedenlerle de zarar görebilir. İnmede hızlı tedavinin beyin dokusunu koruyabildiği özellikle vurgulanır; bu da “beyin hasarı” kavramının travmanın ötesine geçtiğini gösterir.

Beyin Hasarının En Sık Görülen Belirtileri Nelerdir ​

Belirtiler hasarın yerine ve şiddetine göre değişir. Hafif olgularda baş ağrısı, baş dönmesi, dikkat dağınıklığı, mide bulantısı, ışığa hassasiyet ve kısa süreli kafa karışıklığı görülebilir. Daha ağır olgularda bilinç bulanıklığı, uzun süren bayılma, nöbet, konuşma bozulması, kusma, kol-bacak güçsüzlüğü, denge kaybı, davranış değişikliği ve hafıza sorunları ortaya çıkabilir. Sarsıntı ve travmatik beyin hasarı kaynaklarında bu belirtilerin günler-haftalar sürebileceği, ağır hasarda ise kalıcı sorunlar veya ölüm gelişebileceği belirtilir.

Hangi Durumlar Acil Müdahale Gerektirir ​

Şu durumlarda beklemek doğru değildir: bilinç kaybı, giderek artan uyku hali, tekrarlayan kusma, şiddetli veya kötüleşen baş ağrısı, nöbet, konuşma bozukluğu, vücudun bir tarafında güçsüzlük, dengesizlik, kişilikte ani değişim veya travma sonrası yeni gelişen nörolojik belirtiler. İnmede de belirtileri fark eder etmez hızlı müdahalenin beyin hasarını azaltabildiği açıkça belirtilir. Travmatik olgularda da yeni, kalıcı veya kötüleşen belirtiler tıbbi değerlendirme gerektirir.

Beyin Hasarı Nasıl Sınıflandırılır ​

En pratik ayırım hafif, orta ve ağır şeklindedir. Hafif travmatik beyin hasarı çoğu zaman sarsıntı tablosuyla seyreder ve beyin hücrelerinde geçici işlev bozukluğu oluşturabilir. Daha ağır hasarlarda ise beyin dokusunda ezilme, yırtılma, kanama ve yapısal hasar gelişebilir. Bu ayırım tedavi planını ve iyileşme beklentisini doğrudan etkiler.

Tedavi Her Hastada Aynı mı Uygulanır ​

Hayır. Tedavi, hasarın nedenine, şiddetine, görüntüleme bulgularına, bilinç durumuna, yaşa ve eşlik eden diğer sorunlara göre değişir. Bazı hafif beyin sarsıntılarında temel yaklaşım dinlenme, yakın izlem ve belirtilere göre destek tedavisidir. Daha ağır olgularda yoğun bakım, beyin basıncını kontrol etme, kanama veya cerrahi gereksinim, solunum desteği ve uzun süreli rehabilitasyon gerekebilir. NINDS ve Mayo Clinic kaynakları tedavinin kısa veya uzun vadeli olabileceğini, ağır olgularda cerrahiden rehabilitasyona uzanan geniş bir yelpaze bulunduğunu vurgular.

Hafif Beyin Hasarında İlk Tedavi Yaklaşımı Nedir ​

Hafif travmatik beyin hasarında genellikle temel yaklaşım dinlenme, belirtilerin dikkatle izlenmesi ve kötüleşme halinde yeniden değerlendirmedir. Mayo Clinic, hafif beyin travmalarında çoğu zaman baş ağrısı için destek tedavisi ve evde yakın takip önerir. Ancak “hafif” kelimesi yanıltıcı olabilir; çünkü belirtiler sürerse veya artarsa yeniden tıbbi değerlendirme gerekir. Özellikle travma şüphesi varsa gelişigüzel ilaç kullanmak yerine hekim önerisi önemlidir.

Ağır Beyin Hasarında Hastanede Neler Yapılır ​

Ağır olgularda öncelik, hastanın yaşamsal fonksiyonlarını korumak ve beyne ek zarar gelmesini önlemektir. Bu süreçte hava yolu-solunum-dolaşım desteği, beyin içi basınç yönetimi, kanama veya kırık değerlendirmesi, gerekirse nöroşirürjik girişim ve yakın nörolojik takip öne çıkar. Tedavi hedefi yalnızca hastayı hayatta tutmak değil; mümkün olduğunca ikincil beyin hasarını azaltmaktır.

Cerrahi Her Zaman Gerekir mi ​

Hayır. Cerrahi, her beyin hasarında standart değildir. Ancak beyinde kanama, basınç artışı, kafatası kırığına bağlı baskı, doku sıkışması veya yaşamı tehdit eden yapısal sorunlar varsa cerrahi gerekebilir. Buna karşılık birçok hafif ve orta olgu cerrahisiz, izlem ve rehabilitasyon temelli yönetilir.

Rehabilitasyon Neden Tedavinin Merkezindedir ​

Çünkü beyin hasarının tedavisi yalnızca akut dönemi atlatmak değildir; asıl mesele, sonrasında hareket, konuşma, denge, hafıza, dikkat, davranış ve günlük yaşam becerilerinin mümkün olduğunca geri kazanılmasıdır. NINDS, NICHD ve Mayo Clinic; bilişsel rehabilitasyon, fizik tedavi, konuşma terapisi ve günlük yaşam becerilerini yeniden öğretmeye yönelik yaklaşımların önemli olduğunu belirtir. Yani iyileşme çoğu zaman tek ilaçla değil, çok disiplinli rehabilitasyonla şekillenir.

Rehabilitasyonda Hangi Alanlar Çalışılır ​

Rehabilitasyon kişiye göre değişse de ana başlıklar genellikle şunlardır: fizik tedavi ile güç, denge ve hareket; uğraşı terapisi ile giyinme, yemek, banyo gibi günlük yaşam aktiviteleri; konuşma ve dil terapisi ile iletişim ve yutma; bilişsel rehabilitasyon ile dikkat, hafıza, planlama ve problem çözme becerileri. Bu disiplinlerin birlikte yürütülmesi, beynin yeniden örgütlenme kapasitesinden en iyi şekilde yararlanmayı amaçlar.

Beyin Hasarı Sonrası İyileşme Tam Olur mu ​

Bu sorunun tek cevabı yoktur. Hafif sarsıntıların çoğunda belirtiler günler veya haftalar içinde düzelebilir. Buna karşılık ağır beyin hasarında kalıcı fiziksel, bilişsel veya davranışsal sorunlar gelişebilir. Uzun dönem sonuçlar; hasarın büyüklüğüne, erken tedaviye, rehabilitasyona erişime ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. Mayo Clinic ve NINDS, ağır hasarın uzun süreli komplikasyonlar bırakabileceğini açıkça belirtir.

Kalıcı Sorunlar Hangi Alanlarda Görülebilir ​

Bazı hastalarda şu alanlarda uzun dönem etkiler görülebilir: dikkat ve hafıza sorunları, planlama güçlüğü, sinirlilik, duygudurum değişiklikleri, yorgunluk, baş ağrısı, denge bozukluğu, konuşma güçlüğü, kas kuvvetsizliği ve sosyal uyum sorunları. Bu nedenle beyin hasarı yalnızca “hareket” değil, aynı zamanda kişilik, ilişki ve yaşam kalitesi meselesidir. Uzun dönem bakım ve rehabilitasyon gereksinimi bu yüzden önemlidir.

Aile ve Yakın Çevre Bu Süreçte Neden Çok Önemlidir ​

Çünkü iyileşme yalnızca hastane içinde olmaz. Beyin rehabilitasyonu kaynakları, aileyi tedavi ekibinin parçası olarak görür. Hastanın davranış değişikliklerini fark etmek, ilaç ve randevu takibini sürdürmek, iletişim biçimini uyarlamak ve uzun soluklu motivasyonu korumak çoğu zaman ailenin desteğiyle mümkün olur. Özellikle ağır hasarlarda bakım yükü ve sosyal uyum süreci profesyonel destekle birlikte aile desteğini de gerektirir.

Beyin Kendini Toparlayabilir mi ​

Bir ölçüde evet. Rehabilitasyon literatürü, iyileşmenin önemli kısmının nöroplastisite denilen yeniden örgütlenme kapasitesiyle ilişkili olduğunu anlatır. Bu, beynin hasardan sonra bazı işlevleri yeniden öğrenmesi veya farklı ağları daha etkili kullanması anlamına gelebilir. Ancak bu kapasite sınırsız değildir; en iyi sonuçlar genellikle erken tanı, doğru rehabilitasyon ve düzenli takip ile alınır.

Evde Nelere Dikkat Edilmelidir ​

Ev döneminde aşırı efor, ikinci bir kafa travması riski, ilaçların düzensiz kullanımı ve kötüleşen belirtilerin ihmal edilmesi tehlikelidir. Hafif travmada bile yeni veya artan belirtiler olursa tekrar sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Ağır hasar sonrası ise düşme önlemleri, uyku düzeni, terapi egzersizlerinin sürdürülmesi ve davranış değişikliklerinin kaydedilmesi önem taşır. Evde bakım planı mutlaka tedaviyi yürüten ekipten kişiye özel alınmalıdır.

Ne Zaman Nöroloji veya Acil Başvurusu Şarttır ​

Travma sonrası bilinç değişikliği, nöbet, tekrarlayan kusma, konuşma bozulması, güç kaybı, kötüleşen baş ağrısı, görme değişikliği, davranışta belirgin bozulma veya hastanın “aynı kişi gibi görünmemesi” halinde acil değerlendirme gerekir. İnme şüphesinde de zaman kritik olduğu için acil başvuru hayat kurtarıcıdır ve beyin hasarını azaltabilir.

Beyin Hasarında Tedavinin En Gerçekçi Hedefi Nedir ​

En gerçekçi hedef, hastanın güvenliğini sağlamak, ek hasarı önlemek, mümkün olan işlevleri geri kazandırmak ve yaşam kalitesini artırmaktır. Bazı hastalarda tam düzelme olurken, bazı hastalarda hedef “önceki haline birebir dönmekten” çok bağımsızlığı artırmak, semptomları yönetmek ve günlük yaşama uyumu güçlendirmektir. Resmî ve akademik kaynaklar da tedavi hedefini iyileşme + işlevsel toparlanma olarak tarif eder.

Son Söz Beyin Hasarında En Kritik Gerçek Nedir ​

Beyin hasarı korkutucudur; ama her beyin hasarı aynı değildir ve her hasta için tek bir yol yoktur. En kritik gerçek şudur: erken fark etmek, doğru değerlendirmek ve gecikmeden uygun tedaviyi başlatmak sonucu ciddi biçimde etkiler. Akut dönemde hayat kurtaran müdahale, sonraki dönemde ise sabırlı ve çok disiplinli rehabilitasyon belirleyicidir. Beyin yalnızca zarar gören bir organ değil, aynı zamanda belirli ölçüde yeniden öğrenebilen bir sistemdir; bu yüzden umut, gerçekçilik ve uzman takibi birlikte yürümelidir.

"İyileşme bazen bir anda gelen mucize değil, küçük geri dönüşlerin sabırla birikmesidir. Beyin hasarında en büyük güç, zamanında müdahale ile vazgeçmeden sürdürülen onarım yolculuğunda saklıdır."
— Ersan Karavelioğlu

Genişletmek için tıkla ...

​

Ayrıca beyin hasarı sonrası rehabilitasyon süreci de oldukça önemlidir. Rehabilitasyon, beyin hasarı sonrası kaybedilen becerilerin geri kazanılması veya yeni beceriler edinilmesi için tasarlanmış bir programdır. Fiziksel rehabilitasyon, konuşma terapisi, bilişsel ve davranışsal terapi, mesleki terapi ve nörorehabilitasyon gibi farklı rehabilitasyon teknikleri kullanılabilir.

Rehabilitasyon sürecinin amacı, beyin hasarı sonrası bozulan fonksiyonları geri kazandırmak veya azaltmaktır. Rehabilitasyon programları hastanın ihtiyaçlarına ve seviyesine göre özelleştirilir. Bu programlar, hastanın fonksiyonel bağımsızlığını arttırmak, yaşam kalitesini yükseltmek ve topluma yeniden entegre olmasını sağlamak için tasarlanmıştır.

Beyin hasarı sonrası rehabilitasyon süreci zaman alıcı bir süreç olabilir. Ancak uzun vadeli hedefler belirlemek ve düzenli olarak takip etmek, sağlık uzmanlarının hastanın iyileşme sürecini izlemesine ve uygun tedavi yöntemlerini uygulamasına yardımcı olabilir.

Beyin hasarı sonrası rehabilitasyon, sadece hastanın fonksiyonel durumunu iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda hastanın psikolojik sağlığına da katkıda bulunur. Rehabilitasyon süreci sırasında hastalar kendilerine olan güvenlerini yeniden kazanırlar ve yaşam kaliteleri artar.

Sonuç olarak, beyin hasarı sonrası rehabilitasyon hastaların iyileşme sürecini hızlandırabilir, fonksiyonel bağımsızlığını arttırabilir, yaşam kalitesini yükseltebilir ve topluma yeniden entegrasyonunu sağlayabilir. Bu nedenle, beyin hasarı sonrası rehabilitasyon süreci hastalar için önemlidir ve profesyonel bir yaklaşım ile yürütülmelidir.

Beyin hasarı, beyin dokusunda meydana gelen hasar veya bozulma durumudur. Bu hasar, aniden veya zamanla, birçok farklı şekilde meydana gelebilir. Bunlar arasında beyin kanaması, beyin enfeksiyonu, kafa travması, tümörler, vasküler hastalıklar gibi durumlar yer alır.

Beyin hasarının belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bu belirtiler arasında baş ağrısı, bulantı, kusma, bilinç kaybı, odaklanma, konuşma, hareket, duyusal problemler, koordinasyon kaybı, hafıza kaybı ve davranış değişiklikleri yer alabilir.

Beyin hasarının tedavisi, hasarın nedenine ve şiddetine bağlıdır. İlk olarak, hastanın iyileşmesi için tıbbi destek sağlanmalıdır. Beyin hasarını tedavi etmek için ilaçlar ve cerrahi işlemler kullanılabilir. Ayrıca, rehabilitasyon programları beyin hasarı olan hastalar için önemlidir. Bu programlar, hastaların hareket, konuşma ve diğer becerilerini yeniden öğrenmelerine yardımcı olur.

Beyin hasarı olan insanlar, ayrıca beslenme ve egzersiz gibi sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri yapmalıdır. Beyin sağlığının korunması açısından düzenli bir uyku, stres yönetimi, düzenli bir beslenme planı gibi faktörler de önemlidir.

Sonuç olarak, beyin hasarı, yaşamı olumsuz etkileyebilecek ciddi bir durumdur. Ancak, uygun tedavi ve bakım ile, birçok beyin hasarı vakası tedavi edilebilir veya yönetilebilir. Tedavi sürecinde doktorunuzla iletişim halinde kalmak ve uygun tedavi yöntemlerini belirlemek için her zaman bilgi almalısınız.

Beyin hasarı, beyindeki dokuların hasar görmesi sonucu oluşan bir durumdur. Beyin hasarı, travma, enfeksiyon, tümör, damar hastalıkları, oksijensiz kalmadan kaynaklanabilir. Beyin hasarının belirtileri, kişiden kişiye değişebilir ve belirtiler hasarın büyüklüğüne, yeri ve türüne bağlıdır. Beyin hasarının belirtileri arasında konuşma bozukluğu, denge kaybı, düşük konsantrasyon düzeyi, hafıza kaybı, kas gücü kaybı, koordinasyon bozukluğu, baş ağrısı ve dengesizlik yer alır.

Beyin hasarının tedavisi, hasarın ciddiyetine ve tipine bağlıdır. Tedavi yöntemleri arasında rehabilitasyon, ilaç tedavisi, cerrahi müdahale, beslenme takviyeleri, beslenme düzenleri ve alternatif tıp yöntemleri yer alabilir.

Rehabilitasyon, hastaların günlük aktivitelerini yeniden öğrenmelerine yardımcı olabilir. Terapiler arasında fonksiyonel rehabilitasyon, psikoterapi, dil terapisi, fizyoterapi ve iş terapisi yer alır. İlaç tedavisi, hastalara beyin hasarı sonrası sinir hücreleri üzerinde etkili olan ilaçlar verilir. Cerrahi müdahale, hasara neden olan tümörler veya kan damarları gibi faktörlerin tedavisinde kullanılır. Beslenme takviyeleri ve düzenli beslenme, hastaların beyin hasarı sonrası beslenme ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olabilir. Alternatif tıp yöntemleri, hastaların sönük stresleri azaltmalarına yardımcı olabilir.

Beyin hasarı yaşayan hastaların tedavi süreci uzun ve zorlu bir süreçtir. İyi bir tedavi ve rehabilitasyon programı ile birçok hastanın kendilerini iyi hissettikleri ve tekrar normal bir hayata geri döndükleri bildirilmiştir.

Beyin hasarı, beyine gelen bir travma sonucunda ortaya çıkan bir durumdur. Beyin hasarı, genellikle kafa travması, felç, beyin kanaması veya tümör gibi faktörlerden kaynaklanır. Beyin hasarı, beyin dokusunda hasar ve bozukluklara neden olabilir ve çeşitli semptomlara yol açabilir.

Beyin hasarının tedavisi, hasarın nedenine, derecesine ve semptomlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Tedavi, iki temel hedefi içerir: hasarın ilerlemesini önlemek ve semptomların iyileştirilmesini sağlamak.

Hasarın ilerlemesini önlemek için, doktorlar genellikle hastaları izlemek ve düzenli tıbbi kontroller yapmak için yönlendirirler. Bazı durumlarda, beyin cerrahisi veya diğer müdahaleler gerekebilir.

Semptomların iyileştirilmesi için, tedavi genellikle rehabilitasyon programlarını içerir. Bu programlar, fizyoterapi, konuşma terapisi, iş terapisi ve bilişsel terapi gibi çeşitli terapi türlerini içerebilir. Ayrıca, ilaç tedavisi de semptomların kontrol edilmesine yardımcı olabilir.

Beyin hasarı tedavisi uzun vadeli bir süreç olabilir ve her birey için farklılık gösterebilir. Tedavi, bir ekip yaklaşımı gerektirir ve genellikle nörologlar, fizyoterapistler, konuşma terapistleri, psikologlar ve diğer sağlık uzmanlarını içerebilir.

Özetlemek gerekirse, beyin hasarının tedavisi, hasarın sebebine, derecesine ve semptomlara bağlı olarak değişiklik gösterir. Tedavi genellikle hasarın ilerlemesini önlemek ve semptomları iyileştirmek için bir dizi yöntem içerir ve uzun vadeli bir süreç olabilir.

Beyin hasarı, beyin dokusunda meydana gelen herhangi bir zararlanmanın sonucudur. Beyin hasarı, travmatik (kafa travması, kaza vb.) veya travmatik olmayan (inme, tümör, enfeksiyon vb.) nedenlerle meydana gelebilir. Beyin hasarı sonucu kişi davranışsal, bilişsel ve fiziksel işlevlerinde bozulmalar yaşayabilir.

Beyin hasarının tedavisi, hasarın nedenine, hasarın genişliğine ve hasarın etkilediği bölgelere bağlıdır. Tedavi genellikle multidisipliner bir yaklaşıma dayanır ve beyin hasarının etkilerini azaltmaya, komplikasyonları önlemeye ve kişinin fonksiyonel becerilerini geri kazanmasına yardımcı olmayı hedefler.

Tedavi yöntemleri şunları içerebilir:

1. İlk müdahale ve tıbbi değerlendirme: Beyin hasarı durumunda hızlı bir şekilde müdahale etmek hayati önem taşır. Kişiye hemen tıbbi yardım sağlanmalı ve beyin hasarının tipine ve şiddetine bağlı olarak uygun bir değerlendirme yapılmalıdır.

2. Rehabilitasyon: Beyin hasarı tedavisi uzun bir süreç olabilir. Rehabilitasyon süreci, fiziksel terapi, konuşma terapisi, iş terapisi, bilişsel rehabilitasyon, rehabilitasyon teknolojileri ve destekleyici terapi programlarını içerebilir. Bu tedaviler, kişinin hareket yeteneğini, iletişim becerilerini ve günlük yaşam aktivitelerini yeniden öğrenmesine yardımcı olabilir.

3. İlaç tedavisi: Beyin hasarının nedenine bağlı olarak, bazı ilaçlar semptomları hafifletebilir veya nöbetleri kontrol altına alabilir. İlaç tedavisi, bir nörolog veya beyin hasarı uzmanı tarafından düzenlenmelidir.

4. Cerrahi müdahale: Beyin hasarı durumunda bazen cerrahi müdahale gerekebilir. Örneğin, beyin tümörleri veya kan pıhtıları beyin hasarına neden olabilir ve bu durumda cerrahi operasyonlar yapılabilir.

5. Destekleyici tedaviler: Kişiye ve ailesine psikolojik ve sosyal destek tedavileri sağlanabilir. Beyin hasarı sonrası rehabilitasyon süreci sıkıntılı olabilir ve psikoterapi veya destek grupları kişinin duygusal iyilik halini destekleyebilir.

Beyin hasarı tedavisi, hasarın nedenine, hasarın şiddetine ve hasarın etkilerine bağlı olarak kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Tedavi, bir multidisipliner sağlık ekibi tarafından yönetilmelidir ve her bir bireyin ihtiyaçlarına ve hedeflerine göre kişiselleştirilmelidir.

Beyin hasarı, beyin dokusunda meydana gelen hasardan kaynaklanan bir durumdur. Beyin hasarı genellikle baş yaralanması, enfeksiyon, inme, tümör, hipoksi (oksijen yetersizliği) ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gibi faktörler nedeniyle meydana gelir.

Beyin hasarı olan kişilerde bir dizi semptom görülebilir, bunlar:

- Baş ağrısı
- Bulantı ve kusma
- Sersemlik
- Yorgunluk
- Yavaş düşünme ve konuşma
- Koordinasyon zorluğu
- Uyku bozukluğu
- Depresyon ve kaygı

Beyin hasarının tedavisi genellikle semptomların tedavi edilmesiyle başlar. İlaç tedavisi, fizik tedavi, konuşma terapisi, bilişsel terapi ve psikoterapi gibi çeşitli tedavi yöntemleri kullanılabilir.

Beyin hasarı olan kişilerin tedavisi, kişiselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Her bireyin durumu farklıdır ve tedavi planı da buna göre uyarlanmalıdır. Tedavi sürecinde, doktorlar, psikologlar, terapistler ve bakım verenler ile işbirliği yapmak önemlidir.

Sonuç olarak, beyin hasarı ciddi bir durumdur ve etkilenen hastaların düzenli olarak takip edilmesi ve uygun tedavi yöntemleri uygulanması gerekmektedir. Bu şekilde hastaların yaşam kalitesi artırılabilir ve kendi kendilerine bakım konusunda daha fazla yetenek kazanmaları sağlanabilir.