

Kıyı Kanunu’nda İmar Planları
Kıyı Kenar Çizgisine Uygunluk, Plan Hiyerarşisi ve Denetim Mekanizmaları
“Kıyı planlaması, toprağın çizgisiyle denizin ritmi arasında kurulan en hassas dengedir.”
— Ersan Karavelioğlu
Kıyı Alanlarında İmar Planlarının Temel Mantığı
Kıyı alanları, kamu yararı – ekolojik denge – serbest erişim ilkeleriyle planlanır
Hiçbir imar hakkı bu ilkeleri aşamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyı Kenar Çizgisi İmar Planlarının Çekirdeğidir
️
Kıyı kenar çizgisi belirlenmeden hiçbir planlama yapılamaz
Planın tüm sınırları bu çizgiye göre oluşturulur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Plan Hiyerarşisi Nedir
Şu sıralama kıyı planlamasında bağlayıcıdır:
Her plan, kendisinden üstteki plana uygun olmak zorundadır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Üst Ölçekli Planların Kıyı Etkisi
️
1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli planlar,
kıyı kullanımının makro düzeydeki kurallarını belirler:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Nazım İmar Planı (1/5.000)
Bu plan, kıyının:
tanımlar
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Uygulama İmar Planı (1/1.000)
️
Bu plan, kıyıda:
yaratamayacak şekilde hazırlanır.
Kıyı Kanunu’na aykırı her plan yok hükmündedir
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyı Şeridi (100 Metre) Sınırı ve Planlama
İmar planları, kıyı kenar çizgisinden itibaren en az 100 metrelik koruma bandına göre tasarlanır.
Bu alanın kullanımı çok sınırlıdır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kıyıda Yapılaşma Yasağının Plan Başlangıcı
️
Uygulama planının ilk kuralı:
kıyıya sabit yapı girmeyecek
Yapı sınırı geriye çekilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Turizm Tesislerinin Planlama Kısıtları
Turizm tesislerinin tüm planları;
şekilde hazırlanmak zorundadır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Ekosistem Korumasının Planlardaki Yeri
️
Planlarda şu doğal yapılar korunur:
Bu yapılar dokunulmaz alanlardır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Kıyı Erişim Yollarının Planlanması
Planlar, kıyıya herkesin ulaşabileceği
erişim yollarını, geçitleri, patikaları içerir
Hiçbir plan kıyıyı kapatamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Dolgu ve Kurutmaya İlişkin Plan Hükümleri
️
Dolgu yapısı planlara işlenmeden uygulanamaz.
Planlarda ÇED raporu, bilimsel rapor ve bakanlık onayı şarttır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Kıyı Görsel Estetiği
Planlama İlkesi
Planlar, kıyı manzarasını kapatacak, gölge düşürecek
her türlü yapılaşmayı yasaklamak zorundadır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Özel Mülkiyetin Plan Üzerindeki Sınırları
️
Hiçbir plan, özel mülkiyet sahibine
kıyıyı kapatma veya kontrol etme hakkı veremez.
Kıyı toplumun ortak alanıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Belediye Planlarının Denetimi
Belediyeler kıyı planlarını hazırlasa da,
planların nihai denetimi bakanlığa aittir
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Bakanlık Onayı ve Merkezî Denetim
️
Tüm kıyı planları,
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından
inceleme–onay süreçlerinden geçer.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Planlara Aykırılığın Sonuçları
Usulsüz planlar için:
uygulanabilir
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Yargı Denetimi ve Plan İptalleri
️
Danıştay ve idare mahkemeleri,
kıyıya zarar veren tüm planları iptal ederek
kamu yararı ilkesini korur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Sürdürülebilir Kıyı Yönetimi
İmar planları sadece bugünü değil;
gelecek nesillerin hakkını da korumalıdır
Bu nedenle planlama felsefesi:
“Kıyı ebedidir, plan geçicidir.”
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Son Söz
Kıyı Planlaması, Özgürlüğün ve Doğal Dengenin Sessiz Mimarısıdır
Kıyı Kanunu’ndaki imar planları,
denizin özgürlüğüne, toprağın kimliğine,
toplumun ortak hakkına saygı duyan
hukuki–çevresel bir sanat eseridir
Her plan, kıyının geleceğine çizilen bir korunma imzasıdır.
“Bir kıyı planı, doğaya karşı değil; doğayla uyum içinde yazılan görünmez bir şiirdir.”
— Ersan Karavelioğlu