Japon Usulü Izgara Somon
Umami Dengesi, Marinasyon Zarafeti ve Dışı Hafif Karamelize İç Kısmı Sulu Kalan En Güzel Lezzet Nasıl Kurulur
"Gerçek lezzet bazen baharatın çokluğunda değil, dengenin kusursuzluğunda saklıdır."
— Ersan Karavelioğlu
Japon Usulü Izgara Somon Nedir
Japon usulü ızgara somon, malzeme kalabalığına değil, dengeye, umamiye, doğru pişirme süresine ve balığın doğal karakterini bastırmayan zarif marinasyona dayanır. Bu tarifte amaç, somonu ağır soslarla örtmek değil; onun yağlı, yumuşak ve derin lezzetini soya sosu, mirin, az şeker, zencefil ve bazen miso gibi Japon mutfağının imza notalarıyla parlatmaktır.
Bu Tarifin Diğer Izgara Somonlardan Farkı Nedir
Bu usulde fark yaratan şey, lezzetin iki kutup arasında kurulmasıdır:
Yani burada amaç çok baskın baharat değil; ince ayarlı bir parlaklık kurmaktır.
Japon Usulü Izgara Somon İçin Hangi Malzemeler Gerekir
Temel ve en dengeli tarif için şu malzemeler yeterlidir:
Mirin ve Sake Şart mıdır
Hayır, şart değildir; ama tarifin Japon dokusunu güçlendirir. Eğer elinde yoksa şöyle yaklaşabilirsin:
Yani orijinale en çok yaklaştıran ikili mirin ve sake'dir; fakat evde bunlar olmadan da oldukça güzel sonuç alınabilir.
En Güzel Marinasyon Nasıl Hazırlanır
Bir kasede:
soya sosunu,
mirini,
sakeyi,
şekeri,
rendelenmiş zencefili
ve çok az sarımsağı karıştır.
Şeker tamamen eriyene kadar karıştırdıktan sonra somonları içine al. Burada püf nokta şudur: Marinasyon çok uzun tutulursa balığın dokusu aşırı yumuşayabilir ve tuz baskın hale gelebilir. Bu yüzden 20 ila 40 dakika çoğu zaman yeterlidir.
Somonun Derili mi Derisiz mi Kullanılması Daha İyidir
Derili somon, ızgara için genellikle daha avantajlıdır. Çünkü:
Eğer deri çıtırlaştırılabilirse lezzet daha da yükselir. Ama derisiz fileto ile de yapılabilir; bu durumda pişirme süresine daha çok dikkat etmek gerekir.
Somon Izgaraya Girmeden Önce Nasıl Hazırlanmalıdır
Marinasyondan çıkan somonun yüzeyi hafifçe silkelenmeli ya da fazla sosu akıtılmalıdır. Çünkü üzerinde çok fazla sıvı kalırsa:
Ama tamamen kurutmak da gerekmez. Yüzeyde ince bir parlak tabaka kalması idealdir.
Japon Usulü Izgara Somon Tavada da Yapılabilir mi
Evet, hem de çok güzel olur. Eğer dış mekân ızgarası yoksa:
veya
çok iyi sonuç verir. Hatta bazı durumlarda tava, sosun kontrollü karamelize olması açısından daha kolaydır. Önemli olan yüksek ateşle yakmak değil; orta-yüksek ısıda dikkatli pişirmek ve son anda sosu parlatmaktır.
Somon Nasıl Izgara Edilir
En güzel yöntem şöyledir:
Önceden ısıtılmış tavaya veya ızgaraya somonu önce deri tarafı aşağı gelecek şekilde koy. İlk birkaç dakika dokunma. Böylece yüzey sabitlenir. Ardından diğer tarafını çevir. Sonlara doğru ayırdığın marinasyondan çok az sürerek hafif parlaklık ver. Her yüzü kontrollü pişir; amaç kuru değil, sulu ve parlak bir iç yapı elde etmektir.
Pişirme Süresi Ne Kadar Olmalıdır
Filetonun kalınlığına göre değişse de genel olarak:
ince fileto için 3 + 2 dakika
orta kalınlık için 4 + 3 dakika
kalın parça için 5 + 4 dakika
yeterli olabilir.
Ama burada dakika kadar önemli olan şey şudur: Somonun içi tamamen taş gibi olmamalı. Japon usulü yaklaşımda hafif sulu, yumuşak ve ipeksi merkez çok değerlidir.

En Büyük Hata Nedir
En büyük hata, somonu fazla pişirmektir. Fazla pişen somon:
Bu tarifin ruhu, balığın doğal yağını korumaktır. Somon ne kadar iyi olursa olsun, fazla ısı her şeyi sıradanlaştırır.

Miso ile Yapılan Versiyon Nasıldır
Daha derin ve restoransı bir tat istersen marinasyona 1 tatlı kaşığı beyaz miso ekleyebilirsin. Bu durumda lezzet:
hale gelir. Ancak miso tuzlu olduğu için soya sosu biraz azaltılabilir. Aksi halde tat gereğinden fazla yoğun olabilir.

Zencefil ve Sarımsak Ne Kadar Kullanılmalıdır
Bu tarifte zencefil daha belirgin, sarımsak ise daha geride olmalıdır. Çünkü Japon usulü balık tariflerinde amaç, sarımsağın her şeyi bastırması değildir.
En güzel denge genelde şöyledir:
Yani baharat değil, nüans öne çıkar.

Yanına Ne Gider
Japon usulü ızgara somonun yanına en çok şunlar yakışır:
Bu tabakta en doğru yaklaşım, ana karakterin somonda kalmasını sağlamaktır. Yan ürünler desteklemeli, gölgelememelidir.

Üzeri Nasıl Süslenirse Daha Şık Olur
Serviste şu küçük dokunuşlar çok fark yaratır:
Ama burada da ölçü önemlidir. Fazla süs, bu tarifin zarif sadeliğini bozar.

Fırında Yapılır mı
Evet, yapılabilir. Fırın versiyonu için önceden ısıtılmış 200 derece civarında fırında yaklaşık 10-14 dakika pişirme çoğu zaman yeterlidir. Son 1-2 dakikada üst ısı açılarak hafif karamelizasyon sağlanabilir.
Fırın yöntemi daha risksizdir;
tava/ızgara yöntemi ise daha karakterli ve daha aromatik sonuç verir.

Bu Tarifin Faydaları Nelerdir
Dengeli şekilde hazırlandığında Japon usulü ızgara somon şu yönlerden çok kıymetlidir:
Yani bu tarif yalnızca lezzet değil, aynı zamanda temiz ve dengeli bir ana yemek hissi verir.

Restoran Gibi Sonuç İçin En Gizli Püf Nedir
En büyük püf, son anda tavaya veya ızgaraya biraz marinasyon sürüp onu yakmadan parlatmak ve ardından balığı birkaç dakika dinlendirmektir. Böylece:
Yani gerçek fark, sadece pişirmede değil; pişirme sonrasındaki kısa sabırda da saklıdır.

Son Söz
Japon Usulü Lezzet, Sessiz Ama Kusursuz Dengedir
Japon usulü ızgara somon, yüksek sesli bir yemek değildir. Onun gücü gösterişte değil; ölçüde, temizlikte, sadelikte ve doğru dengede yatar. Bir lokmada önce hafif tuzlu-tatlı yüzey gelir, sonra somonun yumuşak yağı açılır, en sonda ise damakta zarif bir ızgara izi kalır. İşte bu yüzden iyi yapılmış bir Japon usulü somon, insanı doyurmaktan fazlasını yapar; damağa düzen hissi verir.
"Lezzetin en olgun hâli, malzemenin bağırmadığı; birbirini zarafetle tamamladığı andır."
— Ersan Karavelioğlu
Son düzenleme: