İnsan Neden Bazen Kendi Hayatını Değil, Kendinden Beklenen Hayatı Yaşar 
İç Baskılar, Onay İhtiyacı ve Sahici Benlik Arasındaki Gerilim Nasıl Çözülür
Kendinden Beklenen Hayatı Yaşamak Ne Demektir
Kendinden beklenen hayatı yaşamak, insanın içinden gelen gerçek yönelişlere göre değil; aile beklentilerine, toplumsal ölçülere, çevrenin onay sistemine, alışılmış rollere ve bazen de çocukluktan beri içine yerleşmiş görünmez emir cümlelerine göre yaşamasıdır.
Ne İstediğini Değil, Senden Ne Beklendiğini Öncelemek
Kendi Sesini Değil, Dış Sesleri Takip Etmek
Hayatını İçtenlikten Çok Uyum Üzerine Kurmak
İçten İçe Yabancılaşırken Dışarıdan Düzenli GörünmekBu durumda insanın hayatı tamamen sahte olmayabilir; fakat çoğu zaman tam anlamıyla kendisine ait de değildir.
İnsan Neden Kendi Hayatı Yerine Beklenen Hayatı Yaşamaya Başlar
Çünkü insan sadece özgürlük arayan bir varlık değildir; aynı zamanda ait olmak, sevilmek, reddedilmemek, onay görmek ve güvende hissetmek isteyen bir varlıktır. Bazen sahici benliği yaşamak, bütün bunları riske atacakmış gibi görünür.
Sevilme İhtiyacı
Dışlanma Korkusu
Güvenli Alanı Kaybetme Endişesi
Ailenin Gözünden Düşme Kaygısı Yanlış Anlaşılma ve Yargılanma TedirginliğiBu yüzden insan bazen kendi yolunu terk ettiği için değil; ilişkilerini ve aidiyetini korumak istediği için beklenen yola yönelir.
Bu Süreç En Çok Ne Zaman Başlar
Çoğu zaman çocuklukta başlar. Çünkü insan ilk olarak aile içinde, sevginin ve kabulün hangi şartlarla verildiğini öğrenir. Eğer çocuk şu mesajlarla büyürse:
"Böyle olursan sevilirsin"
"Başarılı olursan değerlisin"
"Uslu olursan kabul edilirsin" "Kendi duygundan çok beklentilere uyarsan sorun çıkmaz"zamanla şu iç inancı geliştirebilir:
"Olduğum gibi değil, beklendiğim gibi olursam güvendeyim."
İşte bu inanç, yetişkinlikte birçok kararın temelinde sessizce yaşamaya devam eder.
Onay İhtiyacı Neden Bu Kadar Güçlüdür
Çünkü onay, insan ruhu için yalnızca alkış değildir; çoğu zaman var olma güvencesi gibi hissedilir. İnsan özellikle erken dönemlerinde sevgi ile onayı birbirine karıştırdıysa, ileride de başkalarının memnuniyetini kendi varlık değerinin şartı sanabilir.
Onay = Değerli Hissetmek Gibi Algılanabilir Memnun Etmek = Sevilmek Gibi Yaşanabilir Hayır Demek = Sevgiyi Kaybetmek Gibi Hissedilebilir Uyum Göstermek = Güvende Kalmak Gibi GörünebilirBöyle olunca kişi kendini değil, çevresinin rahat edeceği versiyonunu büyütmeye başlar.
Sahici Benlik Neden Geri Planda Kalır
Çünkü sahici benlik çoğu zaman sessizdir. O bağırmaz. Baskı kurmaz. Tehdit etmez. Ama dış dünyanın sesleri daha gürültülüdür:
"Şunu yapmalısın" "Bu yaşta böyle olunur" "İnsanlar ne der" "Bunu seçersen yazık olur" "Biz senden bunu bekliyorduk"Gerçek benlik ise daha çok şöyle fısıldar:
"Ben burada rahat hissetmiyorum" "Aslında bunu istemiyorum" "Benim yolum galiba başka"İnsan dış gürültüye çok maruz kaldığında, bu ince iç sesi duymakta zorlanır.
Beklenen Hayatı Yaşayan İnsan Bunu Her Zaman Fark Eder mi
Hayır. Hatta çoğu zaman etmez. Çünkü uzun süre tekrar edilen roller zamanla kişiliğin doğal parçası gibi hissedilir. İnsan kendi seçim yaptığını sanabilir; oysa seçimlerinin çoğu önceden belirlenmiş kalıpların içinden çıkıyordur.
Alışılan Şey Doğal Sanılır
Tekrar Edilen Rol Kimlik Gibi Hissedilir Kişi Rahatsızdır Ama Nedenini Açıkça Göremez Dışarıdan Doğru Görünen Hayat, İçeride Boşluk ÜretebilirBu yüzden bazı insanlar hayatlarının ortasında ilk kez şu soruyla sarsılır:
"Ben bunu gerçekten istedim mi, yoksa sadece bana uygun görüldüğü için mi yaşadım
"
Kendinden Beklenen Hayatı Yaşamanın Belirtileri Nelerdir
Bunun bazı sessiz işaretleri vardır:
Başarıya rağmen iç boşluk hissetmek
Doğru yolda gibiyken içten içe isteksizlik yaşamak Sürekli rol yapıyormuş gibi hissetmek İnsanları memnun ederken kendini kaybetmek Kararlarının çoğunda "Ben ne istiyorum?" sorusunu hiç sormamış olmak
Hayatın sana ait olduğu hissinin zayıf olmasıBazen insanın sorunu başarısızlık değildir; başkalarının hayal ettiği başarıyı yaşamaktan yorulmasıdır.
İç Baskılar Nasıl Oluşur
İç baskılar çoğu zaman dış baskıların içe alınmış hâlidir. Yani seni artık kimse zorlamıyor olabilir; ama sen yine de kendini zorlarsın. Çünkü zamanla dış ses iç sese dönüşmüştür.
"Bunu yapmazsan kötü görünürsün" "Bunu seçersen bencil olursun"
"Herkesi memnun etmelisin" "Kendi isteğini öne koymak tehlikeli" "Yanlış yaparsan değerini kaybedersin"Bu durumda insanı artık çevre değil, çevrenin içselleşmiş yankısı yönetmeye başlar.
Aile Sevgisi ile Aile Beklentisi Neden Karışır
Çünkü birçok insan için sevgi çocuklukta koşulsuz değil, dolaylı biçimde deneyimlenmiştir. Açıkça söylenmese bile çocuk şunu hissedebilir:
"Böyle davranırsam daha çok kabul görüyorum" "Bunu yaparsam annem babam benden memnun oluyor" "İçimden gelen değil, onların istediği beni daha güvende tutuyor"Yetişkinlikte bu karışım şöyle devam eder:
"Onları üzmek istemiyorum" "Beni yanlış anlamalarını istemiyorum" "Kendi yolumu seçersem sevgilerini kaybeder miyim?"Aslında burada sevgi değil, çoğu zaman sevgiyi kaybetme korkusu kişiyi yönetir.
Toplumun Beklentileri Sahici Benliği Nasıl Bastırır
Toplum birçok görünmez ödül ve ceza sistemi kurar. Makbul sayılanı ödüllendirir, aykırı olanı yargılar, alışılmışın dışında olanı tehdit gibi gösterebilir.
Ne Zaman Evlenmen Gerektiği
Hangi İşin Saygın Görüldüğü
Nasıl Görünmenin Uygun Sayıldığı Hangi Fikirlerin "normal" kabul edildiği Ne kadar fedakâr olmanın ideal sayıldığıİnsan bunların ortasında bazen seçim yapmaz; sadece uyum sağlar. Uyum sağladıkça da dışarıda kabul görürken içeride uzaklaşabilir.
Neden Bazı İnsanlar Kendi Yolunu Seçmekten Suçluluk Duyar
Çünkü kendi yolunu seçmek, bazı insanlar için özgürlük değil; ihanet gibi hissedebilir. Özellikle çocukluktan beri başkalarının duygusunu taşıyarak büyüyen kişilerde bu çok güçlüdür.
"Kendimi seçersem onları kırarım" "Kendi isteğimi öne koyarsam bencil olurum" "Benim yüzümden üzülmelerine dayanamam" "Ben mutlu olursam sanki birini yarı yolda bırakmış olurum"Oysa çoğu zaman kişi ihaneti başkalarına değil, kendi özüne yapmaktadır. Ama bunu görmek kolay değildir.
Kendinden Beklenen Hayatı Yaşamak Başarı Getirse de Neden İç Huzur Getirmeyebilir
Çünkü başarı ile aidiyet aynı şey değildir. İnsan dışarıdan övgü alabilir, iyi bir yerde olabilir, herkes onu takdir edebilir; ama yaşadığı hayat iç dünyasıyla temas etmiyorsa başarı ruhu doyurmaz.
Takdir Vardır Ama İçten Sevinç Yoktur Düzen Vardır Ama Canlılık Eksiktir Görünen Büyüktür Ama İçeride Anlam Küçülür İnsan başardığı şeyle bağ kuramazsa kendini hâlâ eksik hissederBu yüzden insan bazen yanlış hayatı değil, kendine ait olmayan doğru hayatı yaşıyor olabilir.
Sahici Benlik ile Onay İhtiyacı Arasındaki Gerilim Nasıl Hissedilir
Bu gerilim çoğu zaman şöyle yaşanır:
İçimde başka bir istek var Ama bunu yaşarsam sevilmeyebilirim Bu yol bana daha yakın geliyor Ama çevrem bunu anlamayabilir Kendim olmak istiyorum Ama bunun bedelinden korkuyorumİşte bu ikilik insanı çok yorar. Çünkü kişi ne tamamen kendisi olabilir ne de oynadığı rolde gerçek huzur bulabilir. Ruh, iki ayrı yöne çekilir.
İnsan Kendi Hayatını Yaşamadığını Ne Zaman Daha Çok Fark Eder
Genellikle şu dönemlerde:
Yalnız kaldığında
Büyük bir kırılma yaşadığında Başarı elde edip yine de boşluk hissettiğinde Başkalarını memnun ederken kendine yabancılaştığını gördüğünde "Ben ne istiyorum?" sorusuna açık cevap veremediğindeBazen hayatın ortasında gelen sessiz bir yorgunluk, insanın ilk kez sahici sorular sormasına neden olur. Ve o zaman fark eder ki mesele sadece yorgunluk değil; kendine uzak yaşamanın birikmiş yüküdür.
Peki Bu Gerilim Nasıl Çözülür
İlk adım, hemen büyük kararlar almak değil; önce iç gerçeği dürüstçe görmektir.
Ben gerçekten ne istiyorum Bunu istememi engelleyen şey korku mu, sevgi mi Benim hayatımda konuşan ses kimin sesi Kimi kaybetmekten korktuğum için kendimi bastırıyorum Uyum sağlamakla yok olmak arasındaki çizgi nerede Gerilim çözülmeye, insan sahici ihtiyacını küçümsememeye başladığında çözülür. Çünkü bastırılan şey önce ciddiye alınmak ister.
Kendi Yolunu Seçmek Herkesi Karşına Almak mı Demektir
Hayır. Sahici olmak illa sert olmak demek değildir. İnsan hem saygılı hem net olabilir. Hem bağlarını koruyup hem sınır koyabilir. Hem sevgisini sürdürebilir hem kendi yoluna da yön verebilir.
Sahicilik = Kavga Çıkarmak Değildir Kendi Olmak = Herkesi Reddetmek Değildir Olgunluk, kopmadan ayrışabilmektir İnsan hem ait olup hem kaybolmamayı öğrenebilirMesele insanlardan kaçmak değil; onların beklentileri içinde erimemeyi öğrenmektir.
Onay İhtiyacı Tamamen Biter mi
Muhtemelen hayır. Çünkü insan ilişkisel bir varlıktır ve onay görmek zaman zaman herkes için değerlidir. Sorun onay istemek değil; onaysız kalınca kendi değerinin çöktüğünü sanmaktır.
Onay Güzel Bir Şeydir Ama Kimliğin Temeli Olmamalıdır Onay Gelmediğinde Kendi hakikatinden vazgeçiyorsan sorun başlar Olgun insan onayı sever, ama onun kölesi olmazGerçek güç, herkesin alkışladığı hayatı yaşamak değil; içinde huzur olan hayatı taşıyabilmektir.
Sahici Benliğe Yaklaşmak İçin Günlük Hayatta Ne Yapılabilir
Bunun için küçük ama gerçek adımlar gerekir:
Kendine ait olmayan cümleleri yazmak Yalnız kaldığında neye özlem duyduğunu fark etmek Bir kararda "Ben bunu gerçekten istiyor muyum?" diye sormak Hayır demeyi küçük alanlarda çalışmak
Dış sesleri biraz azaltmak Rahatladığın ve genişlediğin alanları izlemek Bir seçim yaparken sevgi mi, korku mu konuşuyor diye bakmakSahici benlik çoğu zaman büyük devrimlerle değil, küçük dürüstlüklerle geri gelir.
Son Söz İç Baskılar, Onay İhtiyacı ve Sahici Benlik Arasındaki Gerilim Nasıl Çözülür
İnsan bazen kendi hayatını değil, kendinden beklenen hayatı yaşar; çünkü ait olmak, sevilmek ve güvende kalmak ister. Bu çok insani bir durumdur. Ama insanın ruhu uzun süre kendi sesinden uzak yaşadığında sessizce yorulur. Dışarıdaki düzen içerdeki hakikati susturduğunda, görünürde başarı olsa bile içte eksiklik büyür.
Bu gerilim, insan şunu fark ettiğinde çözülmeye başlar:
Sevilmek için kendimden vazgeçmem gerekmemeli.
Bağlı olmak, kaybolmak demek değil.
Sahici olmak bencillik değil; ruhsal dürüstlüktür.
Belki de en büyük dönüşüm, insanın ilk kez şunu söyleyebilmesidir:
"Başkalarının benden beklediği kişi olmaktan önce, kendi içimde doğru gelen kişi olmayı öğrenmem gerekiyor."
