Deprem, Savaş Ve Doğal Afetler Kader midir 
İlahi Takdir, Sebepler Düzeni, İnsan Sorumluluğu, Musibet Ve İmtihan Arasındaki Denge Nasıl Anlaşılmalıdır
Bu Soru Neden Çok Sarsıcıdır
Çünkü deprem, savaş, sel, yangın, salgın ve büyük yıkımlar karşısında insan sadece korkmaz; aynı zamanda anlam arar. Şunu sorar:
"Bu Neden Oldu
""Bu Kader Mi
""Eğer Kaderse, İnsanların Sorumluluğu Nerede
""Eğer İnsanlar Sorumluysa, Allah'ın Takdiri Nasıl Düşünülmeli
"İşte bu yüzden afet ve savaş başlığı, kader meselesinin en acı ve en zor alanlarından biridir. Çünkü burada teori ile gözyaşı birbirine değmektedir.
En Kısa Cevap Nedir
En kısa ve dengeli cevap şudur:
- Evet, deprem, savaş ve doğal afetler Allah'ın bilgisi ve takdiri dışında değildir; bu yönüyle kader alanına girer.
- Fakat bu, sebeplerin, insan hatalarının, ihmalin, zulmün ve sorumluluğun yok olduğu anlamına gelmez.
- Yani kader, insan sorumluluğunu silen bir mazeret değildir.
Bu denge anlaşılmadan konu ya kör isyana ya da düşüncesiz kaderciliğe dönüşür.
Kader Demek Ne Demektir
Kader, olan her şeyin Allah'ın ilmi ve kuşatması dışında olmadığını kabul etmektir. Yani evrende hiçbir olay Allah'tan bağımsız, başıboş ve kontrolsüz değildir. Fakat bu kabul, olayların sebepsiz olduğu veya insanların hiçbir pay taşımadığı anlamına gelmez.
Dolayısıyla:
- Allah Bilir
- Allah Kuşatır
- Allah İzin Vermeden Hiçbir Şey Olmaz
- Ama Allah Bu Dünyayı Sebepler Düzeniyle Yaratmıştır
- İnsan Da Bu Sebepler Düzeni İçinde Sorumluluk Taşır
Deprem Kaderse, Fay Hattı Ve Bilim Neden Var
Çünkü kader ile sebep birbirine zıt değildir. Allah dilerse olayları sebepsiz de yaratabilirdi; ama bu dünya büyük ölçüde sebep-sonuç düzeni üzerine kurulmuştur. Deprem de yeryüzünün fiziksel yapısı, fay hatları, jeolojik hareketlilik ve doğal süreçler içinde meydana gelir.
Bu da şunu gösterir:
- Doğal Sebep Varsa Kader Yok Demek Yanlıştır
Kader Varsa Sebep Yok Demek De Yanlıştır
Bilim, Kaderin Karşıtı Değil; Dünyadaki İşleyişin Okunuşudur- İlahi Takdir, Sebepler Düzenini Dışlamaz
Depremde Yıkılan Bina Neden Ayrı Bir Sorumluluk Alanıdır
Çünkü depremin kendisi doğal bir olay olabilir; ama binanın dayanıksız yapılması, denetimsizlik, ihmal, açgözlülük, rüşvet, mühendislik kusuru ve tedbirsizlik insanın sorumluluk alanına girer. Burada "kader" deyip bütün insan ihmalini örtmek büyük bir haksızlıktır.
Yani:
- Deprem Olması Başka
Binanın Çürüklüğü Başka
Afetin Gelmesi Başka
İnsanın Buna Karşı Gaflet Ve İhmal Üretmesi Başkadır.
İslam'da kader, ihmali aklamak için kullanılamaz.
Savaşlar Da Kader midir
Evet, Allah'ın ilmi ve takdiri dışında değildir; ama savaşların içinde insan iradesi, zulüm, hırs, sömürü, kibir, siyasi hesap ve kan dökücülük gibi çok ağır ahlaki tercihler vardır. Yani savaş kader alanına girer; fakat savaşı çıkaran zalimler de tamamen sorumsuz hale gelmez.
Bu çok önemlidir:
- Bir Şeyin Kaderde Olması
- Onu Yapanın Masum Olduğu Anlamına Gelmez
Çünkü Allah, kulların yaptıklarını bilerek yaratır; ama onları yaptıkları zulüm yüzünden sorumlu da tutar.
"Madem Kader, O Hâlde Katilin Suçu Yok" Demek Neden Yanlıştır
Çünkü bu, kaderi şeytani bir mazerete dönüştürmektir. İnsan iradesiyle yaptığı zulmün hesabını verir. Allah onun ne yapacağını bilir; ama bu bilgi, katilin cinayetini sevap yapmaz. İslam'da kader, suçun ahlaki niteliğini ortadan kaldırmaz.
Yani:
- Allah Bilir Diye İnsan Masumlaşmaz
- Kader Bilgisi, Zulmü Helalleştirmez
- İnsanın İradesi Ve Hesabı Devam Eder
Doğal Afetler İlahi Ceza mıdır
Her afeti doğrudan "kesin ceza" diye okumak çok tehlikeli ve kaba bir yaklaşımdır. Çünkü bir musibetin ilahi hikmeti tek boyutlu olmayabilir. Aynı olay:
- birileri için imtihan,
- birileri için uyarı,
- birileri için sabır alanı,
- birileri için şehadet,
- birileri için rahmet kapısı,
- birileri için toplumun vicdanını sınayan bir sahne
olabilir.
Bu yüzden her felaketi kesin hükümle yorumlamak doğru değildir. Allah adına kolayca konuşmak büyük cürettir.
Afetler Mümin İçin Ne Anlama Gelebilir
Mümin için afetler sadece yıkım değil; aynı zamanda dünya hayatının kırılganlığını hatırlatan büyük ikazlardır. İnsana şunu öğretir:
- Güçlü Görünen Her Yapı Kırılabilir
- Dünya Kalıcı Değildir
İnsan Gerçekten Muhtaçtır
Sabır Ve Merhamet En Büyük Değerlerdendir- Tedbir De Tevekkül Kadar Gereklidir
Tedbir Almak Kader İnancına Aykırı mı
Hayır, tam tersine kader inancının gereğidir. Çünkü Allah, bu dünyayı sebepler düzeniyle yaratmıştır. Fay hattına bina yaparken mühendisliği ciddiye almak, savaşı önlemek için adalet düzeni kurmak, yangına karşı önlem almak, salgına karşı tıbbi tedbir geliştirmek kaderi inkâr değil; ilahi sünneti ciddiye almaktır.
Bu yüzden:
- Tedbir Tevekkülün Düşmanı Değildir
- İlim Kaderin Karşısında Değil Hizmetindedir
- Kader İnancı, Gaflet Üretmez; Sorumluluk Üretir
Musibet Karşısında "Neden Ben?" Demek Günah mı
Acının ilk anında insanın sarsılması, ağlaması, anlam araması ve zorlanması çok insani bir durumdur. Burada önemli olan, acının insanı Allah'a karşı düşmanlığa ve isyana sürüklememesidir. İnsan sarsılabilir; ama sonunda kalbini Allah'a yaslayabilirse bu acı kulluğun parçasına dönüşebilir.
Kader İle Sorumluluk Birlikte Nasıl Düşünülmelidir
İşte meselenin kalbi burasıdır. Denge şu şekilde kurulmalıdır:
- Olan Şey Allah'ın Bilgisi Dışında Değildir
- Ama Olan Şeyin İçindeki İnsan İhmali Ayrı Hesap Konusudur
- Doğal Olay Başka, İnsanın Zulmü Başka
- Musibet Başka, Musibet Karşısında Gösterilen Ahlak Başka
Bu denge kaybolursa insan ya her şeyi ilahlaştırır ya da her şeyi başıboş sanır.
Afet Sonrası Yardım Ve Dayanışma Neden Kader Konusunun Parçasıdır
Çünkü kaderi doğru anlayan insan pasifleşmez; yardıma koşar. Afet karşısında yapılacak şey "kader" deyip geri çekilmek değil; yarayı sarmak, açları doyurmak, evsizleri korumak, zalimi sorgulamak ve adaleti ayağa kaldırmaktır.
Gerçek kader bilinci:
- Merhameti Artırır
- Dayanışmayı Güçlendirir
- Tedbiri Öğretir
- İhmali Örten Değil, Hesap Sorabilen Bir Vicdan Üretir
Masumlar Neden Zarar Görüyor Sorusu Nasıl Karşılanmalıdır
Bu soru çok ağırdır ve her zaman tam açıklanmış gibi konuşmak doğru değildir. Çünkü bazı acılar karşısında insan önce susmayı öğrenmelidir. Ama İslam şunu öğretir: dünya son durak değildir. Ahiret, bu dünyada eksik kalan hesapların tamamlanacağı yerdir. Masumun acısı Allah katında kaybolmaz.
Bu yüzden:
- Dünya Nihai Mahkeme Değildir
- Mutlak Adalet Ahirette Tamamlanacaktır
- İnsan Kısa Görür, Allah Bütün Sonucu Bilir
Bazı Acılar Ancak Ahiret Ufku İçinde Tam Anlam Bulur
Mümin Afet Ve Savaş Haberleri Karşısında Nasıl Bir Kalp Taşımalıdır
- Kaderi Hatırlayan
- Ama Merhameti Kaybetmeyen
- Ama Sorumluyu Da Örten Değil
- Tedbiri Büyüten
- Dua Eden
- Elinden Gelen Yardımı Esirgemeyen
bir kalp taşımalıdır.
En Büyük Yanlışlar Nelerdir
Bu başlıkta iki büyük yanlış vardır:
- Her Şeyi Kader Deyip İnsan İhmalini Ve Zulmünü Görmezden Gelmek
- Her Şeyi Sadece İnsana Bağlayıp Allah'ın Takdirini Ve Ahiret Ufkunun Bilincini Kaybetmek
Doğru yol, bu ikisinin ortasında durmaktır.
En Kısa Cevap Nedir
En kısa cevap şöyledir:
- Deprem, savaş ve doğal afetler Allah'ın bilgisi ve takdiri dışında değildir
- Ama bu, insan ihmali ve zulmünün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz
- Kader, sebepleri ve ahlaki hesabı silen bir mazeret değildir
- Tedbir, yardım ve adalet mücadelesi kader inancına aykırı değil, onun gereğidir
Bu Başlık Bize En Büyük Hangi Dersi Verir
Şunu verir:
Kader, insanı düşüncesiz pasifliğe değil; derin teslimiyet ve yüksek sorumluluğa çağırır.
Afetler ve savaşlar karşısında yapılacak şey ne kör isyan ne de kör kabulleniştir; hikmetli, merhametli ve adaletli bir duruştur.
Son Söz Kader, İhmali Örtmek İçin Değil, Musibet İçinde Bile Hakikati Ve Sorumluluğu Kaybetmemek İçin Vardır
Deprem, savaş ve doğal afetler kader midir sorusunun cevabı evettir; ama bu evet, insan hatasını, zulmünü ve ihmali temize çıkarmaz. Allah'ın ilmi her şeyi kuşatır; fakat insan da yaptığının hesabını verir. Bu yüzden kaderi doğru anlamak, ne her felaketi kör bir öfkeye dönüştürmek ne de her yıkımı "yapacak bir şey yoktu" diyerek geçiştirmektir.
Gerçek mümin, afette tevekkül eder ama bina da sağlam yapar.
Savaşta Allah'a sığınır ama zalimi de teşhis eder.
Musibette ağlar ama merhameti büyütür.
Ve bilir ki dünya kırılgan olsa da ilahi adalet son sözü söylemeden hiçbir hikaye tamamlanmış değildir.
