Allah Cehenneme Gideceğimizi Biliyorsa Bizi Neden Yarattı 
İlahi İlim, Yaratılış Hikmeti, Sorumluluk, Rahmet ve Ahiret Adaleti Nasıl Birlikte Düşünülmelidir
Bu Soru Neden Kader ve Ahiret Tartışmasının En Sert Noktalarından Biridir
Çünkü insan burada çok sarsıcı bir gerilim hisseder: Eğer Allah kimin kurtulacağını ve kimin kaybedeceğini biliyorsa, o halde yaratılışın anlamı nedir
Neden bazı insanlar sonunda cehenneme gideceklerini Allah zaten bildiği halde dünyaya gelir Bu soru sıradan bir merak değildir. Burada aynı anda ilahi ilim, özgür irade, adalet, rahmet, yaratılış hikmeti ve sorumluluk konuşulur. Ve bu soruya yüzeysel cevap vermek, meseleyi daha da ağırlaştırabilir.
Önce En Temel Ayrım: Allah'ın Bilmesi İnsanı Mecbur Bırakır mı
Hayır. Bu meselede her şey önce bu ayrımın doğru kurulmasına bağlıdır.
Allah bir kulun sonunda neyi seçeceğini, hangi yola yöneleceğini, neye inanacağını, neye direnip neye teslim olacağını bilir. Ama bu bilme, insanı zorla o sona götüren cebir değildir.Yani Allah cehenneme gideceğini bilir diye insan cehenneme gitmez; insan o yolu kendi tercihleriyle seçeceği için Allah onu bilir. Mantık yönü buradadır.
Peki O Zaman Neden O Kulu Yarattı
Çünkü yaratılışın anlamı yalnızca sonucun Allah tarafından bilinmesi değildir; kulun o sonucu fiilen yaşaması, seçimlerini gerçekleştirmesi, hakikati önüne konulmuş olarak tavrını göstermesi ve adaletin görünür hale gelmesidir.
Eğer Allah bilinen son yüzünden kulu hiç yaratmasaydı, o zaman kul hiç yaşamamış, hiç seçmemiş, hiç sınanmamış, hiç kendini ortaya koymamış olurdu. Ahiret hükmü de yaşanmamış bir hayat üzerine kurulmuş görünürdü. Oysa ilahi adalet, bilinenin yaşanarak görünmesini de ister.
Allah Baştan Herkesi Cennete Koyamaz mıydı
Kudret olarak elbette dilerse yapardı. Ancak o zaman dünya, imtihan, sorumluluk, ahlaki tercih, peygamberlik, vahiy, sabır, kötülükten kaçınma, iyiliği seçme gibi bütün kulluk sahası anlamını kaybederdi.
İslam'a göre insan, melek gibi zorunlu itaatte değil; özgürlüğü olan, sorumluluğu taşıyan, hak ile batıl arasında seçim yapan bir varlık olarak yaratılmıştır. Bu da yaratılışın merkezine iradeyi koyar.
Allah Cehenneme Gideceğini Bildiği Birini Yaratmak Adalete Aykırı mı
Hayır; çünkü adaletsizlik, zorla yaptırılmış bir şeyden dolayı ceza vermek olurdu.
Oysa İslam'a göre insan zorla inkar ettirilmez, zorla isyan ettirilmez, zorla ahlaksızlığa itilmez. Ona akıl, fıtrat, uyarı, vicdan, delil, mühlet ve yönelme imkanı verilir.Bu nedenle ilahi bilginin varlığı, ilahi adaleti bozmaz. Adaleti bozan şey, özgür seçim olmadan ceza vermek olurdu; İslam ise bunu reddeder.
O Hâlde Yaratılışın Hikmeti Sonucu Bilmekten Başka Bir Şey mi
Evet, çok daha fazlasıdır. Yaratılış, yalnızca "kim nereye gidecek" listesinin sahnelenmesi değildir.
Aynı zamanda Allah'ın isimlerinin tecellisi, kulluğun ortaya çıkışı, rahmetin görünmesi, tevbenin açılması, sabrın parlaması, adaletin belirginleşmesi ve insanın iç hakikatinin açığa çıkmasıdır.İnsan hayatı, sadece son durak için değil; yolculuğun içinde neye dönüştüğü için de anlam taşır.
Allah Herkesin Sonunu Biliyorsa Neden Peygamberler ve Kitaplar Gönderdi
Çünkü bilgi başka, tebliğ başka, adaletin görünür olması başkadır.
Allah kullarının ne yapacağını bilir; ama yine de vahiy gönderir, delil ortaya koyar, çağrı yapar, rahmet kapısı açar, tevbe imkanı sunar.Bu, ilahi ilmin değil; ilahi adaletin ve rahmetin gereğidir. Yani "nasıl olsa biliyorum" diyerek kulu karanlıkta bırakmaz.
Cehenneme Gidecek Kişi İçin Hayat O Zaman Baştan Kayıp mıydı
Hayır. Çünkü o insan dünyada gerçek dönüş imkanlarına sahipti.
Tevbe edebilirdi, düşünebilirdi, vazgeçebilirdi, teslim olabilirdi, kalbini yumuşatabilirdi. Hayat, onun için de gerçek bir fırsat alanıydı.Bu yüzden cehennem, başarısızlığa mahkum bir varlığın kaçınılmaz sonu değil; kendisine defalarca kapı açılmış bir kulun sonunda kendi yönelişiyle vardığı acı sonuçtur.
Allah Neden Bazı İnsanların Kendi Kötü Sonlarına Gidişine Mühlet Veriyor
Çünkü dünya, mühlet ve açığa çıkma yeridir.
İnsan içindekini zamana yayarak ortaya koyar. Kimi hakikate yaklaşır, kimi ondan uzaklaşır. Kimi tevbe ile döner, kimi kibriyle sertleşir.İlahi mühlet, bazen rahmet kapısıdır; bazen de kulun kendi tercihini netleştirmesi için verilmiş süredir. Allah acele etmez; ama unutmaz da.
Allah Bizi Kendine Kulluk Edelim Diye Yarattıysa, Neden Bu Kulluk Herkeste Oluşmuyor
Çünkü kulluk, insanın ontolojik yaratılış amacıdır; ama fiilî kulluk yine insanın yönelişine bağlıdır.
İnsan Allah'a kulluk için yaratılmıştır; fakat bu amaca teslim olup olmamak yine imtihan alanına girer.Yani yaratılış amacı ile yaşanan hayatın fiilî cevabı aynı şey değildir. İnsan o maksada uygun yaşayabilir de, ona aykırı da yaşayabilir.
Bu Soruda Gizli Olan Asıl Acı Nedir
Asıl acı, insanın "Ben hiç var edilmeseydim daha mı iyiydi?" sorusuna yaklaşmasıdır.
Bu çok varoluşsal bir sarsıntıdır. Fakat İslam'ın cevabı şudur: Varlık başlı başına bir rahmettir, bir imkan alanıdır, bir çağrıdır. İnsan var olarak Allah'ın rahmet, af, yakınlık ve cennet imkanına da davet edilmiş olur.Yani yaratılmış olmak, sadece cehennem ihtimali değil; aynı zamanda cennet, bağışlanma, aşkınlık ve sonsuz rahmet ihtimalidir.
Allah'ın Rahmeti Bu Soruda Nasıl Düşünülmelidir
Rahmet yalnızca cennete girenlerde değil; yaratılışın kendisinde, mühlet verilmesinde, peygamber gönderilmesinde, tevbe kapısında, günahın hemen ardından helak edilmeyişte ve her dönüş imkanında da vardır.
Bu nedenle sadece "sonucu biliyordu" kısmına bakıp rahmet boyutunu görmezden gelmek, meselenin yarısını karanlıkta bırakır.
O Hâlde Cehennem Neden Var
Çünkü adalet, yalnızca iyiliği ödüllendirmekten değil; bilinçli zulmü, kibri, inkârı ve kötülüğü karşılıksız bırakmamaktan da oluşur.
Eğer cehennem hiç olmasaydı, ahlaki düzenin çok büyük kısmı eksik kalırdı.Cehennem, Allah'ın zalimlik arzusu değil; ilahi adaletin korkunç ama gerekli yüzüdür. Ancak rahmet kapısı son ana kadar açık tutulur.
"Madem Sonu Biliyordu, Beni Niye Sınadı?" Diyene Ne Denir
Şöyle denir: Çünkü senin ne olacağın sadece Allah'ın bilgisiyle değil, senin yaşadığın gerçek tercihlerle de görünür hale geldi.
Senin hayatın sahte bir oyun değildi; gerçek çağrılar, gerçek uyarılar, gerçek seçimler, gerçek pişmanlık imkanları vardı. Bu Soruda En Büyük Mantık Hatası Nedir
Allah'ın bilgisini, insanın fiilinin sebebi sanmaktır.
Oysa bilgi sebep değildir; kuşatmadır. Sebep, insanın yönelişi, tercihi, inadı, tevbesi ya da isyanıdır. Allah'ın Bir Sonu Bilmesi, O Sona Zorlaması Olsaydı Ne Olurdu
O zaman ahlaki sorumluluk çöker, emir ve yasak anlamsızlaşır, sevap ve ceza adaletsiz görünürdü. İslam tam da bu yüzden cebri reddeder.
İnsan Allah'tan bağımsız değildir; ama tamamen zorlanmış da değildir. Mümin Bu Soruya Bakınca Nasıl Bir Ruh Hâli Taşımalıdır
Hem korku hem umut. Korku; çünkü sonun ciddiyetini bilir. Umut; çünkü Allah'ın rahmetini, tevbe kapısını ve değişim imkanını da bilir.
Mümin kendini garanti görmez ama kendini karanlığa da mahkum etmez. Bu Sorudan Çıkacak En Derin Sonuç Nedir
Şudur: Allah'ın ilmi sonsuzdur, ama kulun sorumluluğu gerçektir. Allah sonu bilir; fakat kul o sona giden yolu kendi tercihleriyle yürür. Yaratılış, mecburi mahkumiyet değil; rahmetle açılmış ama sorumlulukla taşınan büyük bir imkan alanıdır.
Son Söz Allah'ın Sonu Bilmesi, İnsanın Yaşamını Anlamsızlaştırmaz; Aksine Özgürlüğünün ve Hesabının Ciddiyetini Büyütür
Allah cehenneme gideceğini bildiği kulları da yaratır; çünkü ilahi bilgi, onları zorla o sona sürüklemek değildir. İnsan hayatı gerçek bir imtihandır; kul çağrılır, uyarılır, mühlet verilir, delillerle karşılaşır ve kendi yönelişini fiilen ortaya koyar. Böylece ilahi adalet, yaşanmamış bir ihtimal üzerine değil; yaşanmış bir hayat üzerine tecelli eder.
Bu yüzden mesele "Neden yarattı?" sorusunda düğümlense de, cevabın kalbi şuradadır: Çünkü yaratılış, sadece sonucun bilgisi değil; rahmetin sunulması, hakikatin gösterilmesi ve kulun kendisini kendi tercihleriyle ortaya koymasıdır. Allah kimseye zulmetmez; ama insan kendini karanlığa götürebilir. Ve en büyük umut da burada gizlidir: Sonu Allah bilir, fakat kul yaşadığı sürece dönüş kapısı kapanmış değildir.
